United Airlines’ın Boeing uçağının tekerleğinin kalkış sırasında düşmesi paniğe yol açtı.

United Airlines havayolu şirketine ait Boeing 757-200 tipi yolcu uçağı, dün Los Angeles’tan kalkışı sırasında tekerleğinin düşmesiyle büyük tehlike atlattı.

Arka tekerleği düşen uçak, Denver’a acil iniş yaptı. 174 yolcu ve 7 kişilik mürettebattan yaralanan olmadığı bildirildi.

United Airlines, olayla ilgili soruşturma başlattı. ABD basınına konuşan yolcular, kalkışta bir sorun hissetmediklerini ama uçuş sırasında pilotun acil iniş anonsu yapmasıyla uçakta panik yaşandığını aktardı.

United Airlines’ın Boeing uçağı mart ayında da tekerleği düşünce acil iniş yapmıştı.

ABD’de Alaska Havayolları’nın 5 Ocak’taki bir uçuşunda Boeing MAX 737 model yolcu uçağının kapısının düşmesi sonrası dev şirketin üretim süreçleriyle ilgili endişeler büyük tartışma yaratmıştı.

ABD’de aynı tipteki 171 uçağın uçuşları durdurulmuş, THY de filosunda bulunan aynı tipteki beş uçağın uçuşlarını askıya almıştı.

İncelemeye alınan uçaklarda “gevşek civata” sorunun tespit edilmesi endişeleri daha da artırmıştı. ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) 737 MAX uçaklarının üretim sürecine yönelik başlattığı incelemede 89 testten 33’ü başarısız olmuştu.

Boeing’in o dönem uçuşlara yeni başlayan 737 Max uçaklarından ikisi 2018-2019 yıllarında 5 ay arayla Endonezya ve Etiyopya’da düşmüş 346 kişi can vermişti.

Bu olaylardan sonra ABD’de savcılar, Boeing’i 737 Max uçaklarını onaylayan Federal Havacılık İdaresi’ni dolandırmak ya da yanıltmakla suçlamıştı.

Davada savcılık ve havacılık devi şirket anlaştılar. Buna göre Boeing uçakların güvenliği konusunda resmi havacılık otoritelerini yanılttığını kabul etti. Anlaşma uyarınca Boeing, 243,6 milyon dolarlık ek para cezası ödeyecek. Anlaşma ayrıca Boeing’in standartlara uyum ve güvenlik programlarına en az 455 milyon dolar yatırım yapmasını öngörüyor.

Anlaşmanın kesinleşmesi için davaya bakan yargıç tarafından onaylanması gerekiyor.

Savcılığın ve şirketin anlaşması söz konusu uçak kazalarında ölen 346 kişinin ailelerinin tepkisine yol açtı. Boeing’e karşı dava açan ailelerin avukatlarından Paul Cassel, anlaşmayı “canım cicim anlaşması” olarak tanımladı. Avukat Cassel açıklamasında, “Bu canım cicim anlaşması, Boeing yüzünden 346 kişinin öldüğünü göz ardı ediyor. Boeing ile Amerikan Adalet Bakanlığı arasındaki hukuki kurnazlık sayesinde Boeing’in suçunun ölümcül sonuçları gizleniyor” dedi.

Boeing uçaklarının üretiminde en büyük tedarikçinin eski denetçisi, tedarikçi firmanın fabrikasından çıkan parçaların ciddi kusurlar barındırdığı iddiasında.

ABD’nin Kansas eyaletinde konuşlu Spirit AeroSystems çalışanı Santiago Paredes, BBC’ye verdiği röportajda, görev yaptığı dönemde Spirit firmasında üretilen parçalarda sık sık 200 civarında kusur bulduğunu anlattı.

Paredes, denetimleri sırasında endişelerini gidermek için üretimi yavaşlattığını bu nedenle firmada kendisine “show durdurucu” lakabı takıldığını söyledi.

“Boeing İhbarcısı” olarak bilinen ve Boeing’in en büyük tedarikçisinde 2010 ile 2020 yılları arasında çalışan Santiago Paredes, Spirits’ten Boeing’e sevkedilecek uçak ana gövdelerinde çok sayıda kusurlu bağlantı elemanı, çok sayıda bükük parça hatta bazen de eksik parça saptadığını iddia etti. Paredes, daha esnek olması konusunda baskı gördüğünü ve denetimdeki titizliğinden ötürü firmanın “yaygara kopardığını” öne sürdü.

Spirit AeroSystems firması, eski üretim denetçisinin iddialarını “kuvvetle” reddettiğini açıkladı.

Boeing ise yorum yapmayı reddetti.

Boeing 737 Max uçaklarının ana gövdesini üreten Spirit AeroSystems, bir 737 Max’ın kullanılmayan bir acil çıkış kapısının kalkıştan kısa süre sonra kopması üzerine ciddi bir soruşturma geçirmişti. Soruşturmacılara göre, kapı ilk olarak Spirit tarafından takılmış ancak daha sonra hatalı perçinlemeyi düzeltmek için Boeing teknisyenleri tarafından sökülmüştü. ABD Federal Havacılık İdaresi soruşturma sırasında şirketlerin üretim kontrol uygulamalarına uymadığı birçok örnek tespit etmişti.