Bartın Amasra’da 41 kişinin hayatını kaybettiği maden faciasıyla ilgili olarak gözaltına alınan 2 maden mühendisi tutuklandı.

Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Amasra Müessesinde 14 Ekim’de meydana gelen maden kazasına ilişkin Amasra Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında 27 Ekim Perşembe günü gözaltına alınan ve İlçe Emniyet Müdürlüğündeki işlemleri tamamlanan şüpheliler Amasra Adliyesi’ne sevk edildi.

Şüphelilerden TTK Amasra Müessese Müdür Yardımcısı S.A. ile maden mühendisi İ.H.M, elektro mekanik şube müdürü M.G, elektro mekanik baş mühendisi S.Ö, idari müdür S.S.B, elektrik mühendisi H.O, makine mühendisi Ş.O, maden mühendisi R.O, ikinci kartiye şefi Ş.K, makine mühendisi M.A, maden mühendisi L.A, hazırlık şefi S.Y, emniyet şefi F.G, sondaj şefi T.U, jeoloji mühendisi H.O.K, emniyet mühendisi Ş.K, emniyet vardiya nezaretçisi M.O, elektrik servis şefi O.Ö, maden teknikeri M.Ö. ve iş güvenliği şube müdür vekili V.S, güvenlik tedbirleri altında adliyeye getirildi.

Şüphelilerden ikinci kartiyeden sorumlu maden mühendisi Levent Aydın ve birinci kartiyeden sorumlu maden mühendisi İbrahim Hakan Mengeş tutuklandı.

Elektro mekanik şube müdürü Mehmet Güneş ise savcılık tarafından serbest bırakıldı. Serbest bırakılan kişi sayısı 6’ya yükseldi.

Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Amasra Müessesinde 14 Ekim’de meydana gelen patlamaya ilişkin bilirkişi ön raporu hazırlandı.

Maden, jeoloji, jeofizik, elektrik ve makine mühendisleriyle iş güvenliği uzmanından oluşan 7 kişilik bilirkişi heyetinin hazırladığı 28 sayfalık ön inceleme raporu, Amasra Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi.

Raporda, 41 kişinin hayatını kaybettiği, 11 kişinin yaralandığı olaya ilişkin, “İş kazası, -320 Kalın Damar Tavan Yolu’ndaki patlatma çalışması kaynaklı olarak meydana gelmiş, grizu ve kömür tozu patlamasını içeren bir patlamadır. ” ifadesi kullanıldı.

Raporda “Havalandırma” başlığı altında şu değerlendirmelerde bulunuldu:

*TTK’ye bağlı ATİM’de (Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi) maden havalandırmasının iyileştirilmesine dair hayata geçmeyen yatırım ve iyileştirme projeleri, kazanın meydana gelmesinde önemli rol oynamıştır.

*Yetersiz ve etkisiz havalandırma sistemi olayın meydana gelmesindeki en temel unsurdur. Ocak içinde yeterli miktarda ve hızda hava dolaşımı sağlanamamış, bu nedenle yanıcı, patlayıcı gazları ve tozları insanların çalıştığı ve bulundukları yerlerde seyreltme ve hızla ortamdan uzaklaştırma görevi yerine getirilememiştir.

*Merkezi gaz izleme sisteminden alınan veriler incelendiğinde metan seviyelerinin müteakip defalar uzun süre boyunca yüzde 1,50 ve yüzde 2’nin üstünde kaldığı, neredeyse rutin olarak yüzde 1,50’yi, düzenli olarak da yüzde 2’yi aştığı için potansiyel patlayıcı metan seviyeleri oluşmuştur.

*Teknik olarak metan gazının alt patlama limiti olan yüzde 5’i geçtiği durumlar da yaşanmıştır ancak tertip defterler incelendiğinde ikaz ve alarm seviyelerinde maden ocağının kısmen dahi olsa boşaltılması yönünde bir önlem alındığı ve üretim miktarlarında bir azalma olduğu görülmemiştir. Havalandırma sistemi yeterli ve etkili olsaydı olayın meydana gelmesi önlenirdi.

“Metan Drenajı” başlığında da “TTK’ye bağlı ocaklarda metan drenajı uygulaması yapılmamaktadır. Bu durum yaşanan kazanın, yetersiz ve etkisiz havalandırma ile birlikte temel nedenlerinden biridir. Metan drenajı uygulaması hayata geçirilmiş olsaydı meydana gelen kaza olayı önlenebilirdi.” ifadelerine yer verildi.

Rapordaki “Kömür Tozu Mücadelesi” başlığında ise “-320 Kalın Damar galerisinde meydana gelen grizu patlamasının kömür tozu patlaması ile ocağa yayılması, yaşanan kazanın boyutlarının ve etki mesafesinin artmasına sebebiyet vermiştir. İşletmede kömür tozu ile mücadele konusunda hazırlanan yönergenin bulunmuş olması, işletme yetkililerinin de riskin farkındalığına işaret etmektedir ancak grizu patlamasının kömür tozu patlamasına eşlik etmiş olması, yapılan tozla mücadele çalışmasının yetersiz olduğunu göstermektedir. Tozla mücadele etkin yapılsaydı meydana gelen kazanın etkisi daha az olabilirdi.” değerlendirmesi yapıldı.

Raporda “denetleme mekanizmasının gereken etkinliği sağlayamadığının net görüldüğü, bunun da kazanın meydana gelmesinde etkisi olduğu” kaydedildi.

Siz hiç maden ocağına girdiniz mi? Ben girdim. Gürültülü bir asansörle yerin 200- 300 metre altına inersiniz. Duvarları kurşuni bir tünelden geçip, havanın kurşun gibi ağır olduğu kömür alanına ulaşırsınız. “Halkın dertleri nedir ve dostları kimlerdir?” gibi sorularla meşgul bir muhabirseniz bunu hayatınızda iki üç defa yapmış olabilirsiniz. Maden işçileri için ise rutin iş. Bazen sabah, bazen de gece vardiyasında yeraltına dalıyorlar.

Bence; dünyanın en zor işi. Kaderinde veya fıtratında sadece bu var.

Bizde maden insanları bir facia yaşanınca akla geliyor, medyanın da gündemine… Sonra unutulup gidiyor. Şimdi Bartın Amasra faciası gündemde. Dünyanın en büyük maden faciaları arasında gösterilen “Soma” unutuldu bile

Manisa Soma’da 301 madenci yeraltından çıkamadı, onların ölümü üzerinden sekiz yıl geçti. 14 Mayıs 2014 günü Soma maden bölgesindeki kömür kokulu havayı yırtan ambulans haykırışlarına karışan cılız bir ses vardı “Beni bu ambulansa koymayın, kirlenir… üstüm başım kömür “diyen o madenci unutulmaz bir ayrıntıydı.

Soma unutuldu, sonra Ermenek unutuldu, sırada Amasra var.

Soma’yı unutturmamak için hazırlanan iki rapor da unutuldu… ilki Maden Mühendisleri Odası’nın raporu… diğeri ise TBMM Araştırma Komisyonu Raporu…

Tarihe bir şekilde kaydı düşen sonuçları bile sayfalarca olan o iki rapora bir bakalım…

AŞIRI KAR HIRSI

Her iki raporda da Soma’daki kazanın başlıca nedeni olarak kar hırsı gösterildi. Facianın yaşandığı ocakta 2009 yılında 230 bin ton olan üretimin bir yılda 10 katına çıkarıldı. 2012 yılında üretim iki milyon 800 bin tona yükselmişti. İşçi sayısındaki artış da kaza riskini yükseltti. Yoğun üretim maden sahasının fiziksel dengesini bozdu, madende tehlike “rutin” hale gelmişti.

Maden Mühendisleri Odası’nın raporunda büyük maden kazalarının tümünün taşeron veya rödovans uygulamasının olduğu ocaklarda yaşandığına dikkat çekildi. 1992 yılında Zonguldak Kozlu maden ocağında 263 kişinin yaşamını yitirdiği facianın ardından tüm facialar kamu dışındaki madenlerde gerçekleşmişti.

DENETLEME PARASI DA PATRONDAN

Soma’daki ocakta denetim sorunu vardı. Raporda, teknik nezaretçi ve iş güvenliği uzmanlarının denetim elemanı olarak tanımlanmalarına rağmen ücretlerini denetledikleri işverenden aldıkları vurgulandı. Böyle olunca personelin denetim yetkisini kullanmakta güçlük çektiği ortaya çıktı. Böylece Soma maden ocağı düzenli olarak denetlenmesine rağmen sorunsuz olarak nitelendirildi.

UYGUN MASKE YOKTU

Madende kişisel donanım yetersizdi. Metan gazına karşı karbonmonoksit maskesi taşıma zorunlu ama sayıları yeterli değildi. Maskelerde uygun filtre sistemi de yoktu. Ölüm oranını çok olmasının bir nedeni de buydu.

Meclis Araştırma Komisyonu’nun 283 sayfalık raporunda da şu saptama ilginç…

”Soma faciası Türkiye Cumhuriyeti tarihinin karşılaştığı en büyük, meydan okuyan bir felakettir Vakit geçirilmeden bilimsel çalışmalara başlanmalıdır. Soma’da yaşanan facianın tekrarlanmamasının tek koşulu; madencilik bilim ve teknolojisine uygun çalışmaktır.”

Cengiz ERDİL/Gazeteci

CengizERDİL/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 23 Ekim 2022

Yazarın Tüm Yazıları

Sağlık Bakanı Koca: Bartın’dan İstanbul’a getirilen 6 madenciden 5’inin durumu ciddi

Bartın Amasra’da bir maden ocağında patlama meydana geldi. Sağlık Bakanı Koca, patlamada 22 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Amasra ilçesinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Müessese Müdürlüğünde saat 18.15 sıralarında yer altında patlama meydana geldi.

Patlamayla ilgili açıklama yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 22 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Bakan Koca, şunları söyledi:

* “Bartın’da, bir maden ocağında meydana gelen patlamada 22 vatandaşımızı kaybettik. Her birine yüce Allah’tan rahmet diliyorum. Milletimizin başı sağ olsun. Yaralıların sağlıklarına bir an önce kavuşmaları için elimizden geleni yapıyoruz.

* Yaralılardan 8’i yoğun bakımda, 4’ü serviste tedavi görüyor. 5 yaralı ise alanda kurulan Acil Müdahale Merkezinde. 2 Ambulans Uçak, yoğun bakımdaki hastalardan 1’ini Ankara’ya, 5’ini ise Başakşehir Çam ve Sakura Hastanesi Yanık Merkezine ulaştırmak üzere harekete geçti.”

Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Müessese Müdürlüğü’nde saat 18.45 sıralarında yeraltında patlama meydana geldi.

Olay yerine AFAD, itfaiye ve çok sayıda sağlık ekibi sevkedildi.

Bartın Valisi Nurtaç Arslan bir patlama olduğunu, patlamanın neden kaynaklı olduğunun henüz net olmadığını söyledi.

Bartın Valisi Nurtaç Arslan, “Yer altında mahsur kalan işçiler var” açıklamasında bulundu.

Amasra Belediye Başkanı Recai Çakır yeraltındaki 87 işçiden 6’sının hareketsiz göründüğünü söyledi.

Çakır ayrıca 11 işçinin madenden çıkartıldığını duyurdu.

Çakır daha sonra yaptığı açıklamada madenden çıkarılan işçi sayısının 14’e yükseldiğini söyledi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), patlamaya ilişkin yaptığı ilk açıklamada, ”Geçmiş olsun Amasra! Amasra Taşkömürü İşletmesinde henüz belli olmayan bir nedenle patlama meydana gelmiştir. Kütahya, Eskişehir, Zonguldak ve Karabük İl AFAD Müdürleri ile AFAD Sakarya Arama Kurtarma Birlik Müdürlüğü bölgeye yönlendirilmiştir. Gelişmeleri takip ediyoruz” ifadelerini kullandı.

AFAD, ikinci açıklamada patlamanın nedenine ilişkin ”Amasra Müessese Müdürlüğü maden ocağında trafo kaynaklı bir patlama meydana gelmiştir” bilgisini verdi.

Amasra’da meydana gelen patlama nedeniyle Bartın Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

Ayrıntılar geliyor…