O oyunlardan biri de God of War, fazla miktarda İskandinav mitolojisi içerir. Editörlerin bana hep tavsiye ettiği Neil Gaiman kitaplarındaki mitoloji de güzeldir. Gelelim buradaki kahramanlarımızdan biri olan Odin’e. İskandinav mitolojisinde Odin uçan atı Sleipnir ile avlanmaya gittiğinde çocuklar çizmelerinin içine havuç ve saman koyup şöminenin yanına asarlarmış, bu iyiliklerinin karşılığı olarak çocuklara onun da hediye ve şekerlemeler getirdiğine inanılırmış. Bir yerlerde gördüğümüz şömineye asılan çoraplar bu gelenekle değiş tokuş edilmiştir belki de.

Biz yeni hayaller, fikirler ve umutlarla yeni yılı beklerken dünyanın birçok yerinde insanlar, özellikle çocuklar benzer bir kahramandan gelecek hediyeleri, dileklerinin gerçekleşmesini heyecanla bekliyor. Noel Baba’ya ilham olan Aziz Nikolas memleketimizin en sıcak illerinden birinde yaşamış olduğundan hiçbir zaman kırmızı beyaz sevimli kıyafetlerini giymemiş olsa da çocukların dilekleri gerçekleşecektir. Hem maddi hem de manevî zenginlikle Patara’da dünyaya gelen Aziz Nikolas Likya’nın başka bir antik kenti olan Myra’da hayata gözlerini yummuştur.

Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde Santa Claus, Papa Noel gibi farklı isimlerle de anılır. Ölüm tarihi olan 6 Aralık’ta Hollanda’da çocuklara şekerleme ve hediyeler verilmesi geleneği Aziz Nikolas’ı konu alan Sinterklaas efsanesine dayanır. Öldükten sonra 6. yy’da türbesinin ünü epey yayılınca, bazı kaynaklarda Barili korsanlar diye geçen Barili denizciler tarafından kemiklerinin bir kısmı çalınıp İtalya’nın Bari kentine götürülmüştür. Bununla birlikte Bari önemli bir hac merkezi hâline gelmişken antik coğrafyanın mirası olan bir lahdin kalıntılarının da diğer antik eserler gibi topraklarından alınıp götürülmesi üzücü. İyi kalpli Nikola’nın anısına başka pek çok Avrupa şehrinde ve İstanbul’da kiliseler inşa edilmiştir. Ünü Hollandalı göçmenler tarafından Hollanda’ya ulaştığında Santa Claus’a dönüşmüş, popüler görüntüsüne, kostümüne ise bir çizerin Coca – Cola şirketi için hazırladığı çizimlerle ulaşmıştır.

Demre’de lahdinin bulunduğu kiliseyi arkeoloji ve tarihle ilgilenen herkesin görmesini tavsiye ederim. İyilik ve güzelliğinin yüzyıllar boyu unutulmadığı Aziz Nikolas’a hâlâ ne kadar saygı duyulduğuna da ona inanan ve dua eden kalabalık toplulukları görünce şahit olurlar. Ülkemizde en çok turist ağırlayan tarihi eserlerden biridir kilise. Umarım bu yıl Noel Baba Ren geyikleriyle kıtalar arası seferine çıkmışken sırtında çuvalıyla her inançtan her dinden çocuk için yeryüzüne sevgi ve barışı getirmeyi planlıyordur. Ne de olsa dünyadaki ilk demokratik meclisin kurulduğu yerde doğdu. Çocuklar gerçekten hayal edebilmeli ne istediğini. Hayal edebilmeli ki şiddetten uzak olsunlar. Yetişkinlere gelince iyilik diye nitelendirdikleri ufacık bir davranışın karşılığını görmediklerinde zorbalığa başvurmasalar bir kahramanın yeryüzüne inmesine gerek kalmayabilir. Öyleyse yediden yetmişe tüm dünyaya Mutlu Noeller!

İrem SEVAL

Noel Baba figürüne ilham veren Aziz Nikolaos’ın yüzü, kafatası üzerinde yapılan 3D modelleme ve detaylı anatomik çalışmalarla 1.700 yıl sonra yeniden oluşturuldu. Ortaya çıkan görüntünün beyaz sakallı azizin efsanelerdeki tasvirlere oldukça benzemesi dikkatlerden kaçmadı.

Mezarı, Antalya’nın Demre ilçesinde bulunan Aziz Nikolaos’ın ölümünün üzerinden yaklaşık 1.700 yıl geçti. Hediyeler dağıtma geleneğiyle bilinen Noel Baba, Milattan Sonra 4. yüzyılda Demre’de yaşayan ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmesiyle tanınan Aziz Nikolaos’tan ilham alıyor. Aziz’in bu cömertliği, zamanla Sinterklaas ve Noel Baba gibi modern efsanelere dönüşerek farklı kültürlerde yeni yıl kutlamalarının simgesi hâline geldi.

Yapılan yeni bir çalışma ise Noel Baba mitine ilham veren Aziz Nikolaos’ın yüzünün gerçekte neye benzediğini gözler önüne serdi.

Bilim insanları, Aziz Nikolaos’ın kafatasından elde edilen verileri kullanarak onun beyaz sakallı suretini üç boyutlu olarak yeniden yarattı.

Çalışmanın başyazarı Cicero Moraes, 4. yüzyılda yaşamış azizin “istatistiksel projeksiyonlar” ve “sanatsal” yorumlara dayanarak geniş bir alın, ince dudaklar ve yuvarlak bir burunla tasvir edildiğini dile getirdi.

Moraes Pen News’e verdiği demeçte, piskoposun M.S. 343 yılında ölmüş olmasına rağmen, 3D görüntülerin yüzünün hem “güçlü” hem de “nazik” bir ifade taşıdığını ortaya koyduğunu söyledi.