Azerbaycan, iki vatandaşının ölümünden sorumlu olanların cezalandırılmasını talep etti.

2 Temmuz’da Bakü’deki Rus Büyükelçisi çağrılarak Rus polisinin “yasadışı faaliyetleri” protesto edildi ve Moskova ikili ilişkilerin altını oymakla suçlandı.

Rusya da adını açıklamadığı “belirli güçlerin” iki ülke arasındaki ilişkileri yıkmaya çalıştığını belirtti ve Bakü’ye ilişkileri tamir etme çağrısında bulundu.

Gerilim, Yekaterinburg kentinde iki Azerbaycanlı erkek kardeşin, bir cinayet soruşturması kapsamında polis tarafından gözaltına alındıktan sonra ölmesiyle başladı.

RUS makamları kardeşlerden birinin kalp krizinden öldüğünü söylerken, diğerinin nasıl hayatını kaybettiğini açıklamadı. Azerbaycan ise kardeşlerin işkence gördüğünü ve dövülerek öldürüldüklerini söylüyor.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Rus Büyükelçi ile görüşmede “Rus tarafının yaptığı açıklamanın kurbanların bedenlerindeki net ağır şiddet işaretleriyle ve adli tıp raporlarıyla çeliştiği vurgulandı” denildi.

Azerbaycan ayrıca, bu hafta devlet medyası adına çalışan ve Rus istihbaratı FSB’den oldukları öne sürülen Rus gazeteciyi sahtecilik, diğer 15 Rus vatandaşını da uyuşturucu kaçakçılığı ve siber suçlar şüphesiyle tutukladı.

Rus Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova ise “Moskova’nın yıllardır Azerbaycan’la karşılıklı saygıya dayalı bir ilişki geliştirdiğini, fakat bilinmeyen aktörlerin durumu kendi çıkarları için kullandığını” savundu.

Sputnik radyosuna konuşan Zakharova “Dikkatli olsunlar da elleri yanmasın. Bizim için, iki halk için dostane ilişkiler aşırı derecede önemli. Bunu bozmaya çalışanlarsa, ne yaptıklarını yeniden düşünmeli” diye konuştu.

Ancak, Bakü’nün vatandaşlarının ölümüne gösterdiği sert tepkinin, bölgenin jeopolitiğinde büyük bir değişimin sonucu olduğu belirtiliyor. Sadece birkaç yıl önce, bu tür olayların iki ülke ilişkilerinde böyle bir etkisi olmazdı.

Uzmanlara göre Azerbaycan Moskova’nın Güney Kafkaslar’daki hakim gücüne meydan okuyan bölgesel bir güce dönüşüyor.

Gerilimi tetikleyen neydi?

27 Haziran Cuma günü, Yekaterinburg kentindeki kolluk güçleri, 2001, 2010 ve 2011’deki cinayetlerle ilgili soruşturma kapsamında bazı şüphelileri gözaltına aldı. Gözaltı sırasında kardeşler Ziyaddin ve Hüseyin Safarov kardeşler öldü, bazı diğer kişiler de hastaneye kaldırıldı.

Azeri kaynaklar Safarov kardeşlerin gözaltı sırasında güvenlik güçleri tarafından “acımasızca öldürüldüğünü iddia etti. Rus Soruşturma Komitesi ise kardeşlerden birinin kalp krizinden öldüğünü, diğerinin ölüm nedeninin de netleştirilmeye çalışıldığını söyledi.

Olaydan kısa süre sonra olayın iki ülke ilişkilerini ciddi şekilde etkileyeceği netleşti. Rus Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk’un ziyareti ve Bakü’de Rus müzisyenlerin vermesi planlanan konserler iptal edildi.

Hükümet yanlısı Azerbaycan basını ise Rusya’yı sert bir şekilde eleştirmeye başladı. Bir yazıda “Kanlı misillemeler alanında Putin, Stalin’i geçti” denildi.

Azerbaycan-Rusya ilişkileri geçen yıl 38 kişinin öldüğü bir Azerbaycan yolcu uçağının düşmesinden bu yana gergindi. Bakü, uçağın yanlışlıkla bir Rus hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü söylüyor.

Kapsamlı soruşturma talebi

Azerbaycan lideri İlham Aliyev Rusya’dan suçu kabul etmesini ve kapsamlı bir soruşturma yapılmasını istedi. Putin özür diledi fakat bu yeterli görülmedi.

Bakü, Rus Evi adlı oluşumu casusluk suçlamasıyla kapattı ve Rus devlet kanalı Sputnik’in kapatılmasını talep etti.

Fakat Sputnik çalışmalarına devam etti. 30 Temmuz’da polis Sputnik ofisinde arama yapıp iki çalışanı FSB ajanları oldukları gerekçesiyle gözaltına aldı. Bakü ofisinin müdürü Igor Kartavik ve çalışanlardan Yevgeni Belousov da maskeli güvenlik güçlerince gözaltına alındı.

BBC Rusça Servisi’nin haberine göre, Yekaterinburg kentinde yaşanan olayların benzeri daha önce de yaşanmış ama böyle bir tepki almamıştı. 2021’de 19 yaşındaki Vekil Abdullayev Novosibirsk bölgesinde vurularak öldürülmüştü.

Genci, kendisini durduran trafik polisinin gözaltına aldığı sırada kazayla başından vurduğu iddia edildi. Mahkeme trafik polisini akladı ve işine geri döndü.

O zamanlar soruşturma Rusya’daki Azerbaycan diasporası ve Azeri parlamenterler tarafından eleştirilmiş, ancak en yüksek makamlarda pek yankı bulmamıştı.

Geçen hafta, St. Petersburg’daki mahkeme kendilerine “Azeri mafyası” adını veren grubu hapis cezasına çarptırdığında da resmi bir tepki yoktu.

Gerçekte bu grup, gelip geçenlere rastgele saldırıp filme alan bir çeteydi. 2023’te soruşturma başladığında çetenin lideri Azerbaycan’a kaçmış ama sonra Moskova’nın talebiyle iade edilmişti.

Azerbaycan bölgenin en büyük ekonomisi

Uzmanlar, Bakü’nün gösterdiği sert tepkinin, iki ülke arasında değişen güç dengesinin bir sonucu olduğunu söylüyor. Azerbaycan 2020’de Ermenistan’a karşı savaşı kazanmış ve kendisini bölgede lider bir ülke olarak yeniden tanımlamıştı.

Azerbaycan bölgenin en büyük ekonomisi, nüfusu da Ermenistan ve Gürcistan’ın toplamından fazla. Bakü aynı zamanda askeri üstünlüğünü de kanıtladı.

Rusya’nın daha sonra Ukrayna’yı 2022’de işgal etmesi Güney Kafkasya’daki pozisyonunu zayıflattı.

İşgalden birkaç gün önce Putin ve Aliyev bir müttefik işbirliği anlaşması imzalamıştı. İki ülke gerçek anlamda hiç müttefik olmadı. Azerbaycan, Rusya’nın Ukrayna’da aldığı bölgeleri “işgal altında” diye tanımlıyor ve Kiev’e insani yardım gönderiyor.

BBC

Açıklamada, Bakanlığa bağlı ekiplerin, soruşturma kapsamında Sputnik’in Bakü ofisinde arama yaptığı ve bazı çalışanların gözaltına alındığı belirtildi.

Yerel basında yer alan haberlerde, gözaltına alınan Sputnik’in 2 çalışanının, aynı zamanda Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) mensubu olduğu öne sürüldü.

Azerbaycan hükümeti, Şubat 2025’te Sputnik’in Bakü ofisinin faaliyetlerini durdurma kararı almıştı.

Kararın, Azerbaycan devlet medyasının yurt dışındaki faaliyetleri ile yabancı basın mensuplarının Azerbaycan’daki çalışmaları arasında karşılıklılık ilkesini sağlamak amacıyla alındığı bildirilmiş ve bu kapsamda, Bakü’de görev yapan Sputnik muhabirlerinin sayısının, Azerbaycan Devlet Haber Ajansının (AZERTAC) Rusya’daki muhabir sayısıyla eşitlenmesi öngörülmüştü.

Sputnik’in Bakü ofisi bu karara uymamış, geçen süre zarfında ofis faaliyetlerine ve personel çalışmalarına ara vermemişti.

Azerbaycan’da 5.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

AFAD DEPREM, Azerbaycan’ın Celilabad bölgesinde 5.1 büyüklüğünde deprem olduğunu duyurdu.

Azerbaycan’da yapılan sandık çıkış anketine göre, İlham Aliyev  cumhurbaşkanı seçiminde oyların yüzde 93,9’unu aldı.

ABD şirketi “Oracle Advisory Group”, Azerbaycan’daki cumhurbaşkanı seçiminde sandık çıkış anketi gerçekleştirdi.

Ankete göre, mevcut cumhurbaşkanı İlham Aliyev oyların yüzde 93,9’unu alırken, Aliyev’i yüzde 1,8 oyla bağımsız aday Zahid Oruç takip etti.

Sandık çıkış anketine göre, Büyük Kuruluş Partisi Genel Başkanı Fazıl Mustafa 1,5, Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Genel Başkanı Kudret Hasanguliyev 1,2, Milli Cephe Partisi Genel Başkanı Razi Nurullayev 0,9, Büyük Azerbaycan Partisi Genel Başkanı Elşad Musayev 0,4 ve bağımsız aday Fuat Aliyev 0,3 oy aldı.

Azerbaycanlılar, 7 yıl ülkeyi yönetecek yeni cumhurbaşkanını seçmek için sandık başına gitmişti.

Azerbaycanlılar, yeniden aday olan mevcut Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de dahil toplam 7 aday arasından, 7 yıl Azerbaycan’ı yönetecek yeni cumhurbaşkanını seçmek için oy kullanıyor.

Oy verme işlemi yerel saatle 08.00’de başladı. Cumhurbaşkanı seçimi için yurt içi ve yurt dışında 6 bin 500 sandık kuruldu. Son verilere göre ülkede 6,5 milyon kayıtlı seçmen bulunuyor. Yurt dışında yaşayan Azerbaycan vatandaşları, oylarını yaşadıkları ülkelerdeki Azerbaycan büyükelçiliklerinde kurulan sandıklarda kullanabilecek.

Seçimi farklı uluslararası örgüt ve ülkelerden yaklaşık 800 yabancı, 90 bin yerli gözlemci izliyor. Yerli basının yanı sıra yaklaşık 200 yabancı gazeteci de seçimi takip ediyor.

Oy verme işlemi yerel saatle 19.00’da sona erecek.

Seçimde Yeni Azerbaycan Partisinin adayı mevcut Cumhurbaşkanı Aliyev’in yanı sıra Milli Cephe Partisi Genel Başkanı Razi Nurullayev, Büyük Kuruluş Partisi Genel Başkanı Fazıl Mustafa, Büyük Azerbaycan Partisi Genel Başkanı Elşad Musayev, Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Genel Başkanı Kudret Hasanguliyev ile bağımsız adaylar Zahid Oruç ve Fuat Aliyev yarışıyor.

İşgalden kurtarılan bölgelerde de sandıklar kuruldu

Azerbaycan’ın Ermenistan işgalinden kurtardığı bölgelerde de sandıklar kuruldu. Böylece 30 yıl aradan sonra ilk kez Azerbaycan’ın tüm topraklarında seçim yapılıyor.

Karabağ’ın sembol şehri Şuşa’da, bir zamanlar ayrılıkçı Ermeni yönetimin “başkent” olarak kullandığı Hankendi’de, Hocalı’da, Hocavend’de, Ağdere’de, Ağdam’da, Cebrayıl’da, Fuzuli’de, Zengilan’da, Gubadlı’da, Laçın’da ve Kelbecer’de 22 binden fazla seçmen Azerbaycan Cumhurbaşkanını seçebilmek için oy kullanabilecek.

Cumhurbaşkanı seçiminin 7 yılda bir yapıldığı Azerbaycan’da son seçim, 11 Nisan 2018’de yapılmıştı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, erken cumhurbaşkanı seçiminin 7 Şubat’ta yapılmasına ilişkin karar almıştı.

Azerbaycan Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, operasyonda Savunma Bakanlığından 180, İçişleri Bakanlığından 12 personelin şehit olduğu bildirildi.

Şehit düşen 11 askerin kimliklerinin adli tıp uzmanlarının yapacağı genetik inceleme sonrasında belirleneceği aktarılan açıklamada, operasyonda 511 askerin ise yaralandığı kaydedildi.

Açıklamada, operasyon süresince Ermenistan ordusunun ateşi sonucu 1 sivilin yaşamını yitirdiği, 1 sivilin ise yaralandığı belirtildi.

Azerbaycan ordusu, 19 Eylül’de Karabağ’da anayasal düzeni tesis etmek amacıyla antiterör operasyonu başlatmıştı.

Karabağ’daki yasa dışı Ermeni silahlı güçler, yaklaşık 24 saat süren operasyon sonrasında silah bırakmıştı

Ermenilerin, Karabağ’ın işgalinin sembolü olarak anıtlaştırdığı tank Bakü’ye getirildi

Ermenilerin 1. Karabağ Savaşı ile ilgili “zafer anıtı” olarak kullandığı, işgal döneminde Şuşa-Hankendi yolunda yer alan tank, Bakü’ye getirildi.

Bulunduğu yerden kaldırılarak dün Bakü’ye gönderilen tank,Azerbaycan  ordusunun 2. Karabağ Savaşı’nda  Ermenistan ordusundan ele geçirdiği silah ve zırhlı araçların sergilendiği “Savaş Ganimetleri Parkı” diye isimlendirilen açık hava müzesine yerleştirildi.

Çok sayıda Azerbaycanlı bir zamanlar işgalin sembolü olan tankı görmek
için Savaş Ganimetleri Parkı’na geldi.

Azerbaycanlılar, 442 numaralı tankın önünde hatıra fotoğrafı çektirdi.

Söz konusu tank, 1. Karabağ Savaşı’nda Şuşa’nın Ermenistan güçlerince işgali öncesinde Azerbaycan’ın Milli Kahramanı Albert Agarunov tarafından vurulmuş, savaş sonrasında Ermeniler tankı “zafer”lerinin sembolü anıt haline getirmişti.

Hazar Denizi kıyısında 5 hektar alana kurulu “Savaş Ganimetleri Parkı” gerçek bir savaş alanını anımsatıyor. Alanda, 2. Karabağ Savaşı’nda imha edilen ve çalışır durumda ele geçirilen tanklar, zırhlı araçlar, top ve füze sistemleri, personel taşıyıcılar ve diğer araçlar sergileniyor.

Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı kaynaklardan yapılan açıklamada, Dağlık Karabağ’da Azerbaycan tarafından düzenlenen antiterör operasyon sırasında Rus barış gücüne bağlı askeri personelin yaşamını yitirmesinden sorumlu olan Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri komutanının görevden alındığı bildirildi.

Açıklamada, bölgede barışın korunması için faaliyetlerini sürdüren ve Canyatağı köyü bölgesindeki gözlem noktasından dönen Rus Barış Gücü askeri personelinin ölümünden sorumlu üst düzey Azeri komutanın görevden alındığı ifade edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, çarşamba günü Dağlık Karabağ’da Rus barış güçlerinin bulunduğu bir araca hafif silahlarla ateş açıldığını duyurmuş, araçtaki askeri personelin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

Konuyla ilgili açıklama yapan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede, Rus barış güçlerinin ölümüyle ilgili kapsamlı bir soruşturma yürütüleceğini ve sorumluların cezalandırılacağını vurguladığını iletti.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Karabağ bölgesinde yürütülen yerel terörle mücadele tedbirlerine 20 Eylül saat 13.00 (TSİ) itibariyle sonlandırılması yönünde anlaşmanın sağlandığını duyurdu.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Karabağ’ın Ermeni sakinlerinin Rus barış koruma askerleri üzerinden ilettikleri talep dikkate alınarak 20 Eylül 2023 saat 13.00 itibariyle terörle mücadele tedbirlerini durdurma kararı alındı” ifadesine yer verildi.

Açıklamada, terörle mücadele tedbirlerinin durdurulması için Azerbaycan’ın şu şartları sürdüğü anımsatıldı:

1.Azerbaycan’ın Karabağ bölgesinde bulunan Ermenistan ordu birlikleri ve yasadışı Ermeni silahlı oluşumları silah bırakıyor, muharebe mevzilerini ve askeri mevkilerini terk ederek tamamen silahsızlandırılıyor. Ermenistan ordu birlikleri tamamen Azerbaycan topraklarından çıkıyor, yasadışı Ermeni silahlı oluşumları feshediliyor.

2.Tüm silah ve askeri teçhizat teslim ediliyor

3.Yukarıda belirtilen tüm süreçler Rusya barış koruma askerleri ile koordinasyon içinde yürütülüyor.

Azerbaycan ordusunun Karabağ’daki terörle mücadele operasyonu Ermenistan’ı karıştırdı.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin Karabağ’daki 60’tan fazla mevzinin kontrol altına alındığını duyurdu.

“Karabağ’daki silahlı Ermenileri güçleri teslim olmaya çağırıyoruz” denildi.

Ermenistan:da ise protestolar yükseliyor.

Ermenistan parlamento binası önünde toplanan protestocular, Nikol Paşinyan’a istifa çağrısında bulundu.

Polis, Erivan’daki hükümet binasını kordon altına aldı

Protestocular Ermenistan hükümet binasının girişindeki polis kordonunu aşmaya çalışıyor.