Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde toplu uçuş iptallerinin “yakında” başlayacağını söyledi.

Birol, AP’ye verdiği demeçte, “Geçmişte ‘Dire Straits’ adında bir grup vardı. Şimdi durum gerçekten vahim ve bunun küresel ekonomi üzerinde büyük etkileri olacak” dedi .

Sözlerine şöyle devam etti: “Bu durum ne kadar uzarsa, dünya genelindeki ekonomik büyüme ve enflasyon için o kadar kötü olacaktır.”

Eski bir İngiliz hükümet danışmanı da, İngilizlerin İkinci Dünya Savaşı’ndaki gibi gıda karne uygulamasına hazırlanmaları gerektiği, bira ve et gibi temel gıda maddelerinin yanı sıra yaygın reçeteli ilaçlarda da kıtlık beklendiği uyarısında bulundu.

Keith Starmer, 8 yıl aradan sonra Çin’e ilk resmi ziyarette bulunan ilk Britanya Başbakanı olarak Pekin’de temaslar yapıyor. 

Bu ziyaretten önce Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de Avrupa Birliği ile Hindistan arasında “bütün anlaşmaların anası” olarak tanımlanan bir ticaret anlaşması imzalanmıştı. Söz konusu anlaşma dünya ticaretinin 3’te birine denk geliyor.

Birleşik Krallık ise doğuya dönüşü Çin ile gerçekleştiriyor. Britanya Başbakanı hem daha önce gerilen ilişkileri normalleştirmek hem de iki ülke arasındaki ticari iş birliğini geliştirmek amacıyla Çin’de bulunuyor. Keith Starmer’in heyetinde Britanya’nın önde gelen 50 iş insanı da yer alıyor. 

Ziyaretin iki tarafın iş çevrelerini karşılıklı yatırıma teşvik etme, cesaretlendirme amacı taşıdığı belirtiliyor. 

Ziyaretin süresi de dikkat çekti. 8 gün bu tür resmi ziyaretler için olaya verilen önemin çok önemli bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Nitekim Birleşik Krallık Başbakanı, ziyaret süresine dikkat çekerek, “bu heyet tarih yazıyor” dedi. 

Birleşik Krallık Başbakanı Keith Starmer, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’le ve Başbakan Li Qian ile görüşecek. 

Çin için ise bu ziyaret, ülkeye küresel karışıklık döneminde istikrarlı ve güvenilir bir ortak olarak kendini gösterme fırsatı sunuyor.

Çin ve Birleşik Krallık arasındaki ilişkiler, Çin’in, daha önce Britanya’ya bağlı olan ve anlaşma gereği devredilen Hong Kong’taki siyasi özgürlüklere yönelik baskısı ve Pekin’in Ukrayna savaşında Rusya’yı desteklemesi yüzünden gergindi. 

Avrupa Birliği, nüfusu 1 milyar 416 milyon olan bir pazarda önemli ticaret avantajları elde etti. Anlaşma aynı zamanda ticarette Avrupa Birliği’nin ABD’ye bağımlılığını önemli ölçüde azaltıyor.

Anlaşma, Avrupa Birliği Komisyon Başkanı Ursula Von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı Portekiz Başbakanı Antonio Costa ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin gözetiminde Yeni Delhi’de imzalandı.

Anlaşmaya göre, Avrupa’nın Hindistan’a yönelik ihracatının %97sinde gümrük indirimleri uygulanacak.

Avrupa’nın Hindistan’a otomobil ihracatında gümrük vergileri yıllır içinde %10 düşecek.

Avrupa Birliği de Hindistan ihracat ürünlerinin %99,5’ne gümrük vergisi indirimi uygulayacak.
Anlaşma uyarınca Avrupa Birliği’nin Hindistan’a ihracatını 2 misli artıracak.
Avrupa Birliği şirketlerinin bu anlaşmadan yaklaşık 5 milyar dolar gümrük vergisi tasarrufu elde etmesi bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump göreve geldiğinden bu yana çeşitli taleplerini gündeme getirip başta Avrupa ülkeleri olmak üzere gümrük vergilerini yükseltmeyi sürekli bir tehdit ya da koz olarak kullanmaktaydı.
Trump son olarak Danimarka’ya bağlı Grönland’I ele geçirmesine karşı çıkaran Avrupa ülkelerine ekstra gümrük vergisi tehdidi ortaya atmış, ardından güya yapılan bir çerçeve anlaşması sonucu bundan vaz geçmişti.

Trump sosyal medyadan yaptığı duyuruda, ekstra gümrük vergisine muhatap ülkeleri Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya olarak duyurdu. 

Birleşik Devletler Başkanı, söz konusu ülkelerin ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesine karşı çıkmaya devam etmeleri halinde ve 1 Haziran’a kadar “Grönland’ın tam ve kesin satın alımı konusunda bir anlaşma sağlanmazsa” tarifenin %25’e çıkacağını belirtti. 

Birleşik Devletler Başkanı’nın Grönland’la ilgili bu son adımından önce Danimarka’nın yanı sıra Almanya, Fransa, İsveç, Norveç, Finlandiya, Hollanda ve Birleşik Krallık, adaya sayıları az da olsa asker göndermişti. 

Fransa Grönland’a asker gönderiminin başlangıç olduğunu, ileride kuzey Atlantik’teki dev ve buzlarla kaplı adada kapsamlı bir tatbikat yapılacağını bildirmişti. 

Yapılan açıklamada, söz konusu asker sevkiyatının keşif amaçlı olduğu duyuruldu. 

Sayıca az personelle yapılan sevkiyatta Danimarka’nın yanı sıra Almanya, Fransa, İsveç, Norveç, Finlandiya, Hollanda ve Birleşik Krallık askerleri yer aldı. 

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Grönland’a gönderilen ilk birliklerin ardından adadaki askeri varlığın kara, deniz ve hava unsurlarıyla takviye edileceğini bildirdi.

Fransız yetkililer, Grönland’a asker sevkiyatının güçlü bir sinyal olduğunu öne sürdü; “ABD’ye NATO’nun varlığını göstereceğiz” dedi. 

ABD Başkanı Donald Trump Kanada’nın kuzeydoğusunda kuzey Atlantik’te bulunan ve içişlerinde bağımsız, dış ilişkilerde Danimarka Krallığı’na bağlı Grönland’ı satın almak istediklerini söylemiş, bu olmazsa adayı askeri güçle ele geçirme tehdidinde bulunmuştu. 

Trump’tan inciler.

Trump, “Rusya veya Çin Grönland’ı ele geçirmeye kalkıştığında Danimarka’nın yapabileceği hiçbir şey yok. Oysa biz herşeyi yapabiliriz. Bunu Venezuela’da gösterdik,” demişti. 

Aslında Grönland’ın bağlı olduğu Danimarka Kuzey Atlantik Anlaşması NATO’nun bir üyesi ve teşkilatın kuruluş anlaşmasına göre bir NATO üyesi saldırıya uğrarsa bu bütün üyelere dolayısıyla ABD’ye de yapılmış sayılıyor. 

Trump’ın tehditleri üzerine Rusya da Çin de Grönland’a yönelik herhangi bir emelleri olmadığını açıkladılar. 

Trump ayrıca Rusya ve Çin’in Grönland’ı ele geçirmesi halinde bu iki ülkeyle komşu ya da sınırdaş olmak istemediklerini söylemiş, coğrafya konusundaki cahilliğini ortaya koymuştu. Çünkü Alaska eyaleti dolayısıyla ABD ve Rusya zaten komşu ve sınırdaş. Grönland ABD’nin epey uzağında bulunuyor ve Kanada ile sınırdaş. 

Donald Trump’ın cahillik sergilediği bir gafı daha var. ABD Başkanı Grönland’ın Danimarka’ya bağlı olmasıyla ilgili olarak “500 yıl önce bir gemi oraya yanaştı diye Danimarka bu ada üzerinde hak iddia edemez,” demişti. Oysa Trump’ın başkanı olduğu ülke ABD de kıtaya bir geminin yanaşması sonrası oluşan gelişmelerle hatta yaygın yoruma göre, yerli halkın soykırıma uğratılmasıyla kuruldu. 

Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland’a göz koymasının ardından gerilim artınca ABD, Danimarka ve Grönland yetkilileri 14 Ocak günü Washington’da buluşmuş ancak ABD tarafının Grönland’a sahip olmakta ısrarlı davranması üzerine toplantı bir sonuç alınamadan bitmişti.

Fransa’nın idari yapılanmasındaki 96 bölgesinin 84’ünde yüksek hava sıcaklıkları açısından en yüksek alarmın bir altı olan “orange” seviyesi ilan edildi. Fransa İklim Bakanı Agnes Pannier-Runacher durumu “görülmemiş” olarak tanımladı.

Fransa’da 200 okul tatil edildi.

Fransa’nın yanısıra İspanya, Portekiz, İtalya, Hırvatistan ve Birleşik Krallık’ta da yüksek sıcaklık için uyarılar yapılıyor. 

İtalya’da en yüksek seviyede alarm verildi.

İspanya ve Portekiz’de cumartesi ve pazar günleri haziran ayı ortalamalarının en sıcak sıcak hafta sonu olarak tarihe geçti. 

İspanya’nın güneyindeki Endülüs bölgesinde geçen cumartesi günü hava sıcaklığı 46 derece olarak ölçüldü. 

Almanya’da hafta ortasında sıcaklıkların gölgede 38 dereceye kadar çıkacağı bildirildi. Bu değerin rekor seviye olduğu belirtiliyor.

Hava koşulların koşullarının Türkiye’ye geliş bölgesi olarak bilinen Balkanlarda da aşırı sıcaklar hüküm sürüyor. Komşu Yunanistan’da sıcaklıklar 40 dereceyi aştı. 

Türkiye ise uluslararası ajanslarda İzmir’deki orman yangınlarıyla gündeme geliyor.

Avrupa’da birçok ülke hastanelerin acil servislerini alarma geçirdi ve sokağa çıkılmaması uyarısı yapıldı. 

Washington’da Beyaz Saray oval ofiste ABD Başkanı Trump, Başkan Yardımcısı Vance ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky arasındaki ağız dalaşından sonra gerçekleşen zirveye Zelenskiy ile birlikte 11 Avrupa ülkesinden liderlerin yanısıra Türkiye’den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kanada’dan Başbakan Trudeau, Nato Genel Sekreteri, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı ve Avrupa Konseyi Başkanı katıldı. 

Zirveye katılanlar Zelenskiy’e güçlü destek verdiklerini ortaya koydular ve Ukrayna ulusuna daha fazla yardım sözü verdiler.

Londra’daki tarihi Lancaster House’ta yapılan toplantıda Ukrayna-Rusya savaşında barış için ABD’ye sunulmak üzere bir plan hazırlanması kararlaştırıldı. Planın ayrıntıları paylaşılmadı. 

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bazı ipuçları verdi. Fransa Cumhurbaşkanı’nın Le Figaro gazetesine verdiği demece göre, söz konusu plan havada ve denizde 1 ay süreli ateş kesi içeriyor. Karada ateş kes önerilmiyor. 

Sağlam bir barış anlaşmasına varılırsa Ukrayna’ya Avrupa barış gücü konuşlandırılabileceği belirtiliyor. Bu konuda bütün Avrupalı liderlerin görüş birliğine sahip olup olmadığı belli değil. 

Haberlere göre, zirvede Avrupalı liderlerin önemli bir bölümü, ABD’yi Ukrayna’da barış güvencesine ikna etmek için ülkelerinin savunma harcamalarını artırmak gerektiğini belirttiler.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy’den de bir açıklama var. Zelenskiy Ukraynalı gazetecilere yaptığı açıklamada, barış anlaşmasıyla Rusya’ya toprak vermeyeceklerini belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı ABD ile mineral anlaşması yapmaya istekli olduğunu da bildirdi.

Açıklama, Ukraynalı yetkililer tarafından yapıldı. 

Aralarında Ukrayna Bakanı’nın da bulunduğu yetkililere göre,çatışma Ukrayna birliklerinin Rusya içlerinde ilerleme kaydettiği Kursk bölgesinde oldu. Ukrayna Ordusu çatışma sırasında Kursk’ta Kuzey Kore birliklerine yönelik topçu saldırısı yaptı. 

Rusya için Ukrayna ile savaşan Kuzey Kore askerleri, Rus Ordusu üniforması giyiyorlar. Bu nedenle Kuzey Kore birliklerinin ne kadar kayıp verdiği bilinmiyor. 

Kuzey Kore, imzalanan “Kapsayıcı Stratejik Ortaklık” anlaşması uyarınca Ukrayna ile savaşında yardım etmek amacıyla Rusya’ya asker göndermişti. 

Kuzey Kore’nin Rusya’da 10 bin askerinin bulunduğu belirtiliyor.

Bu arada taraflardan birinin saldırıya uğraması halinde diğerinin derhal bütün yolları kullanarak yardım etmesini öngören söz konusu anlaşma Rusya parlamentosunun üst kanadı tarafından onaylandı. 

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi, uluslararası Maymun Çiçeği hastalığı ile ilgili risk alarm seviyesini düşükten orta seviyeye yükseltti.

Kısa adı ECDC olan kuruluşun yöneticisi Pamela Rendi Wagner, Avrupa ile Afrika arasındaki bağlar nedeniyle daha fazla yeni varyasyon yeni varyasyon Maymun Çiçeği vakasının ithaline hazır olunması gerektiğini belirtti.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ECDC, halk sağlığı yetkililerine hastalığın yeni varyasyonunun hızlı bir şekilde tespit edilmesi için hazırlık ve planlama yapmalarını önerdi.

ECDC, ithal vakaların hızlı bir şekilde teşhis edilmesi ve önlemlerin uygulanması halinde Maymun Çiçeği’nin Avrupa’da sürekli bir şekilde bulaşma olasılığının düşük olduğunu belirtti.

Afrika ülkelerinden Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde Maymun Çiçeği hastalığının Klad Ib olarak bilinen yeni bir  varyantı yayılmaya başlamıştı.

Dünya Sağlık Örgütü hafta başında yeni varyantın  Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin komşularında görülmesi üzerine halk sağlığı için acil durum ilan etmişti.

15 Ağustos Perşembe günü İsveç, yeni varyantın ilk vakasının ülkede saptandığını bildirmişti.

Maymun Çiçeği hastalığı bir viral enfeksiyon. Nezleye benzer belirtilerle başlıyor ve vücutta irin dolu sivilcilerle kendini gösteriyor. Uluslararası kısa adı mpox olan hastalık genellikle hafif geçiriliyor; nadiren ölümcül oluyor.

‘Avrupa sallanıyor’: Belçika Başbakanı istifa etti, Fransa erken seçime gidiyor…

Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağcı partiler, neredeyse her ülkede yükselişe geçti. Fransa’da Le Pen Macron’un partisini geçerek birinci parti olurken, birçok ülkede rekor oy aldı. Size şöyle bir özet geçeyim. Öne çıkan aşırı sağcı partilerin aldığı oy oranları şu şekilde (Sağ değil, sadece aşırı sağ):

Macaristan – % 44

Polonya – % 34

Fransa – % 32.5

İtalya – % 28

Avusturya – % 27

Hollanda – % 17.7

Almanya – % 16.5

Bulgaristan – % 15.4

Bekçika – % 14

Polonya – % 12

İspanya – % 10.5

Portekiz – % 10

Aylar önce Hollanda’da seçimleri aşırı sağcı, İslam ve göçmen karşıtı Wilders kazandı. Almanya’da aşırı sağcı AfD, son seçimlerde ikinci parti oldu. Fransa’da dünkü Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Macron’un partisini ikiye katlayan Le Pen gerçeği artık kendini gösterdi. Aslında son iki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de Macron’a karşı kıl payı seçimleri kaybeden Le Pen, Macron’un dün erken seçim kararı almasıyla belki de mecliste birinci parti olacak. İtalya’da bildiğiniz gibi Meloni, aşırı sağ rüzgarıyla iki sene önce Başbakan olmuştu.

İspanya’ya gelelim. Yüzde 15 oy ve 52 sandalye ile diktatör Franco’dan bu yana parlamentoda yer edinen ilk aşırı sağ parti olan Vox, adım adım geldi. İspanya, 2014’e kadar ülkesinde aşırı sağ yok diye övünüyordu. Portekiz’de de 5 yıl önce 1 milletvekili ile kurulan ve Avrupa’nın en genç aşırı sağcı partisi olan Chess, son seçimlerde oy oranını yüzde 18’e kadar yükselterek 3. büyük parti konumuna yükseldi. Beş sene önceki 1 vekil sayısı, üç ay önceki seçimlerle 48’e yükseldi.

Avusturya’da zaten iki dönemdir sağcılar iktidarda. Bunlar ilk aklıma gelenler.

Avrupa’daki aşırı sağı “İslam ve göçmen karşıtı” olarak bilsek de; genel olarak Avrupa’nın kıta vatandaşlığı politikasına karşı, dış politikada ABD’den daha bağımsız, “ılık Avrupa” politikalarına karşı daha radikaller. Fransa gibi kıtanın en büyük ikinci ülkesinde aşırı sağ kazanırsa, bunun Avrupa geneline yansıması çok hızlı gerçekleşecek. Böyle giderse “Avrupa’da aşırı sağ” birçok Avrupa ülkesinde iktidara temel atacak.

BAY DNO / Stratejik Ortak

https://is.gd/nRj5Eb