Hürmüz Boğazı Mayınlardan Temizlenecek ve Ücretsiz olacak

Anlaşmanın küresel ekonomi açısından en kritik maddesini, İran’ın aylardır abluka altında tuttuğu Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması oluşturuyor. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hayati su yolu, Cuma günkü resmi imzaların ardından kademeli olarak açılacak.              Planlamaya göre, ilk 30 gün boyunca İran güçleri bölgedeki deniz mayınlarını temizleyecek ve bu süreçte İngiltere ile diğer Avrupa ülkelerinin donanmaları da Akdeniz’den destek verecek. Ayrıca 60 günlük geçici ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’ndan geçecek ticari gemilerden hiçbir geçiş ücreti talep edilmeyecek. Buna karşılık ABD de İran limanlarına uyguladığı askeri ablukayı tamamen kaldıracak.

Tüm Cephelerde “Kayıtsız Şartsız” Askeri

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi tarafından yapılan açıklamalarda, askeri operasyonların Lübnan cephesi de dahil olmak üzere tüm cephelerde “derhal ve kalıcı olarak” sonlandırılacağı vurgulandı. Özellikle İsrail ve Hizbullah arasındaki çatışmaların durdurulması, bu anlaşmanın en zorlu ama en kritik başarılarından biri olarak kayda geçti

25 Milyar Dolarlık Serbestlik ve Nükleer Kırmızı Çizgi

Reuters’a konuşan kaynakların aktardığına göre, taslak çerçeve kapsamında ABD, İran’ın yurt dışında dondurulmuş olan yaklaşık 25 milyar dolarlık varlığını 60 günlük müzakere süreci boyunca aşamalı olarak serbest bırakacak. Buna karşılık İran, nükleer programının mevcut statüsünü korumayı, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini genişletmemeyi ve elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetiminde ülke içinde seyrelterek imha etmeyi taahhüt etti. Ancak kalıcı yaptırım moratoryumu ve nükleer programın geleceği gibi daha çetrefilli konular, önümüzdeki iki ay boyunca yürütülecek kapsamlı müzakerelere bırakıldı.                                 

Savaşın Arka Planı: 100 Günden Fazla Süren Küresel Kriz                                              

Kriz, bu yılın başında taraflar arasındaki gerilimin kontrolsüz şekilde tırmanmasıyla patlak vermişti. 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail askeri güçlerinin İran hedeflerine yönelik geniş çaplı hava saldırıları başlatmasıyla iki ülke resmen savaşa tutuşmuştu

100 günü aşkın süren bu amansız çatışma döneminde İran, misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatmış, Basra Körfezi’ndeki Amerikan askeri tesislerine ve ticari gemilere füzelerle saldırmıştı. Körfez’de yaklaşık 500 ticaret gemisinin mahsur kalmasına yol açan bu abluka, küresel enerji fiyatlarını fırlatarak dünya çapında devasa bir enflasyon krizini tetiklemişti.

Trump “Kayıtsız Şartsız Teslim” Demişti                                                                         
İçeride artan akaryakıt fiyatları nedeniyle Kasım ayındaki ara seçimler öncesi büyük bir siyasi baskı altına giren ABD Başkanı Donald Trump, başlangıçta İran’ın “kayıtsız şartsız teslim olmasını” talep etmiş olsa da, ekonomik realiteler ve diplomatik baskılar neticesinde Tahran yönetimiyle masaya oturmak ve bu uzlaşma zeminini kabul etmek durumunda kalmıştı.                                                 

Sektör Temsilcileri Uyardı: “Normale Dönüş Ayları Bulabilir”                            

Piyasalardaki ilk tepki olarak petrol fiyatları başaşağı çakılsa da, gemicilik ve enerji sektörü temsilcileri temkinli bir iyimserlik içinde. Uluslararası nakliye birliklerinin verilerine göre, 100 günü aşkın süredir devam eden abluka nedeniyle şu anda Basra Körfezi’nde sıkışıp kalmış yaklaşık 500 ticari yük ve tanker gemisi bulunuyor.         

Savaştan önce Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 130 gemi güvenle geçiş yaparken, çatışmalar süresince bu trafik tamamen durma noktasına gelmişti. Enerji uzmanları, boğazdaki mayınların temizlenmesi, rotaların yeniden güvenli ilan edilmesi ve sigorta şirketlerinin bölgeyi yeniden “düşük riskli” kapsama almasının aylar sürebileceğini, bu nedenle petrol arzının fiziksel olarak normale dönmesinin zaman alacağını hatırlatıyor.

Trump anlaşmanın yarın imzalanmasının planlandığını ifade etti.

İran yaptığı açıklamada şunları ifade etti:

“İmza tarihi yarın değil. Mutabakat anlaşması ABD ile yapılan nihai bir anlaşma değil, savaşın sona erdiğini doğrulayan bir anlaşmadır. Önceki deneyimler nedeniyle bu aşamada sadece tüm cephelerdeki savaşın sona erdirilmesine odaklanılıyor, buna Lübnan da dahil.”

Masadaki Taslak Ne Diyor?

Beyaz Saray ve Cenevre kaynaklarından sızan bilgilere göre, Pazar günü imzalanması beklenen taslak metin, taraflar arasında 60 günlük yeni bir müzakere sürecinin başlatılmasını öngörüyor. Anlaşma uyarınca ABD’nin, İran’ın dondurulmuş durumdaki 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını ve İran petrolüne yönelik bazı yaptırımların askıya alınmasını kabul ettiği belirtiliyor. Buna karşılık ise bölgedeki çatışmaların durdurulması ve deniz ticaret yollarının güvenliğinin sağlanması amaçlanıyor.

Tahran’dan Gelen Farklı Sesler ve Hürmüz Kırmızı Çizgisi

Trump’ın “Anlaşma tamam” çıkışına karşın İran devlet medyası ve üst düzey yetkililer temkinli bir duruş sergiliyor. Tahran, ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerde henüz “nihai bir karara” varılmadığının altını çiziyor. İran basınına yansıyan haberlerde, olası bir anlaşmada Tahran’ın stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki tam kontrolünden asla vazgeçmeyeceği ve uranyum zenginleştirme hakkını koruyacağı vurgulanıyor. ABD’nin askeri baskılarına boyun eğmeyeceklerini belirten İranlı yetkililer, Washington’ın daha önce attığı tek taraflı adımlar nedeniyle masaya oldukça şüpheci yaklaşıyor.

Bitmeyen Kısır Döngü.Trump 38 Kere “Anaştık, Anlaşıyoruz” Dedi

Aslında dünya bu filmi daha önce defalarca izlemişti. Göreve geldiği günden bu yana İran’a karşı hem sert bir askeri retorik hem de “anlaşmaya çok yakınız” söylemini bir arada yürüten Donald Trump, son iki ayda tam 38 kez İran ile bir barış anlaşmasının “an meselesi” olduğunu iddia etmişti. Hafızalarda tazeliğini koruyan en çarpıcı örnek ise henüz kısa süre önce yaşanmıştı; Trump, New York’ta katıldığı bir NBA final maçı çıkışında gazetecilere barışın “iki ya da üç gün içinde” gerçekleşeceğini müjdelemiş, ancak bu açıklamadan sadece 48 saat sonra Amerikan savaş uçakları İran topraklarını bombalamaya başlamıştı. Benzer şekilde, tarafların daha önce Cenevre’de “rehber ilkeler” üzerinde uzlaştığı açıklanmış, fakat hemen ardından gerilim yeniden tırmanarak askeri çatışmaya dönüşmüştü. Yaşanan bu geçmiş tecrübeler, Trump’ın “anlaştık” kelimesinin her an yeni bir bombardımanın habercisi olabileceğine dair mışlı geçmiş zaman hafızasını sürekli canlı tutuyor.

Tarihi Bir Dönüm Noktası mı, Yoksa Zaman Kazanma Stratejisi mi?

Peki, Pazar günü Cenevre’de atılması muhtemel imzalar bu sefer gerçekten kalıcı bir barış getirecek mi? Uluslararası analistler bu soruya oldukça temkinli yaklaşıyor. Bir taraftan, Trump’ın iç politikada bir “diplomasi zaferi” elde etmek ve küresel petrol piyasalarını rahatlatmak için bu anlaşmaya ihtiyacı olduğu değerlendiriliyor. Diğer taraftan ise bu hamlenin, tarafların askeri olarak yeniden pozisyon almak ve zaman kazanmak için başvurduğu geçici bir taktik olduğu yorumları ağırlık kazanıyor. Hürmüz Boğazı’nda savaş gemileri burun buruna beklemeye devam ederken ve tarafların kırmızı çizgileri arasında uçurumlar varken, Cenevre’den çıkacak bir imzanın sahada kalıcı bir ateşkes mi yaratacağı, yoksa dünyanın başını döndüren o bildik oyalama taktiklerinden biri mi olacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.

Kısa Vadeli Çözüm ve Ertelenen Krizler

Reuters’in haberine göre, hazırlanan taslak metin, kapsamlı bir barış anlaşmasından ziyade, çatışmaların durdurulmasını ve diplomatik bir pencere açılmasını hedefleyen kısa vadeli bir çerçeve sunuyor. Bu “geçici” yaklaşım, her iki tarafın da geri adım atmadan masada kalmasını sağlamayı amaçlıyor. Eğer bu ön mutabakat imzalanırsa, taraflar 30 günlük yoğun bir müzakere sürecine girecek. Bu süre zarfında, deniz ticaretinin yeniden canlandırılması ve insani yardım koridorlarının oluşturulması gibi acil adımlar atılması planlanıyor.

Anlaşmanın en dikkat çekici yanı ise tarafların kırmızı çizgilerini şimdilik “görmezden gelmesi” oldu. ABD’nin İran’ın nükleer programını tamamen durdurma ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusundaki ısrarcı talepleri, bu metinde öncelikli şartlar arasından çıkarıldı. Aynı şekilde, İran’ın bölgedeki vekil güçlerine verdiği desteğin kesilmesi ve füze programına kısıtlama getirilmesi gibi kronik sorunlar, sürecin tıkanmaması adına daha sonraki görüşmelere havale edildi.

Savaşın İzleri ve Müzakere Masası

28 Şubat 2026 tarihinde patlak veren savaş, bölgedeki dengeleri altüst etmişti. On bir haftalık süreç boyunca petrol fiyatları varil başına 126 doları aşmış, küresel piyasalar Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla büyük bir enerji kriziyle karşı karşıya kalmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, ilk haftalarda sert söylemler kullanmış, hatta İran’ı “topyekün yıkımla” tehdit etmişti. Ancak Nisan ayı başında Pakistan’ın arabuluculuğuyla sağlanan iki haftalık ateşkes, diplomasi trafiğinin hızlanmasına yol açmıştı. Tahran yönetimi, bu süreçte ABD’nin nükleer meseleyi en başından dayatmasından rahatsızlık duyduğunu belirtmiş olsa da ekonomik baskıların artmasıyla daha esnek bir tutum sergilemeye başlamıştı.

Barış Beklentisi ve Mevcut Durumun Analizi

Reuters’a konuşan kaynaklar, bu mutabakatın henüz iki tarafın da taviz vermediği bir “istek listesi” aşamasında olduğunu vurguluyor. İranlı milletvekili İbrahim Rızai, teklifi “gerçeklikten ziyade bir Amerikan temenni listesi” olarak tanımlasa da piyasalar bu gelişmeyi askeri gerilimin düşeceğine dair bir işaret olarak gördü ve petrol fiyatları keskin bir düşüş yaşadı.

Mevcut Durumda Kim Kazandı?

Mevcut duruma göre İsrail-İran geriliminin ve ABD’nin bu savaştaki rolünün kazananı olup olmadığı sorusu ise hala belirsizliğini koruyor. Analistler, sahadaki askeri operasyonların net bir galip çıkarmadığını, ancak ABD’nin İran ekonomisini ve deniz ticaretini felç ederek Tahran’ı masaya oturmaya zorladığını belirtiyor. Öte yandan İran, nükleer kapasitesini koruyarak ve Hürmüz üzerindeki baskısını hissettirerek masada hala güçlü bir koz tutuyor. Mevcut tabloya göre kazanan tarafın “askeri bir güç”ten ziyade, savaşın küresel ekonomiye maliyetini azaltmayı başaran “diplomatik manevra” olacağı yorumları yapılıyor.

Reuters’ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılan bu taslak için Pakistan Ordu Komutanı Mareşal Asım Munir, gece boyunca ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yoğun bir temas trafiği yürüttü.

Tahran kendi şartları ve taleplerini hazırlıyor

Ancak İran kanadından gelen açıklamalar, sürecin göründüğü kadar kolay ilerlemeyeceğine işaret ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, Tahran’ın kendi şartlarını ve taleplerini içeren yanıtını oluşturduğunu belirterek, müzakerelerin “ültimatomlar ve savaş suçu tehditleri” altında yürütülemeyeceğini vurguladı. Üst düzey bir İranlı yetkili ise Reuters’a yaptığı açıklamada, Washington’ın kalıcı bir ateşkes için gereken hazırlığa sahip olmadığını savundu ve Hürmüz Boğazı’nı sadece “geçici bir ateşkes” karşılığında açmayacaklarını net bir dille ifade etti.

Boğaz’da Kilitlenen Küresel Ticaret

Bölgedeki bu kritik süreç, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar sonrası Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla tırmanmıştı. Küresel petrol geçişinin can damarı olan bu güzergâhın kapatılması, dünya ekonomisinde şok dalgaları yaratmış ve enerji fiyatlarında istikrarsızlığa neden olmuştu. Daha önce Washington tarafından sunulan 15 maddelik çözüm planı, İran tarafından “aşırı talepler içerdiği” gerekçesiyle reddedilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda baskıyı en üst seviyeye çıkardı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın 7 Nisan Salı akşamına kadar açılmaması durumunda İran’ı “taş devrine geri döndürmekle” tehdit ederek, İran’daki elektrik santralleri ve köprülerin hedef alınacağını belirtmişti. Trump, boğaz kapalı kalmaya devam ederse İranlıların “cehennemi yaşayacağını” ifade etmişti.

Beyaz Saray, ABD, İsrail ve Suriye’nin ortak imza attığı mutabakata ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamaya göre İsrail ve Suriye’nin üst düzey yetkilileri, ABD’nin himayesinde Paris’te bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilişkilere dair konuları ele aldı.

Açıklamada şunlar ifade edildi:

“İsrail Devleti ve Suriye Arap Cumhuriyeti aşağıdaki mutabakatlara varmıştır:

Taraflar, her iki ülke için de kalıcı güvenlik ve istikrar düzenlemelerine ulaşma yönünde çaba gösterme kararlılıklarını yeniden teyit ederler.

Her iki Taraf; Amerika Birleşik Devletleri’nin denetimi altında istihbarat paylaşımı, askeri gerilimi azaltma, diplomatik angajman ve ticari fırsatlar konularında acil ve sürekli koordinasyonu kolaylaştırmak amacıyla ortak bir füzyon mekanizması (özel bir iletişim birimi) kurmaya karar vermiştir.

Bu mekanizma, her türlü anlaşmazlığın süratle çözüme kavuşturulması ve yanlış anlaşılmaların önlenmesi için bir platform görevi görecektir.”

Ödemeler Temmuz ayında tamamlanacak.

Kültür Radyo ve Televizyon’da (KRT) bir süredir devam eden ödeme kriziyle başlayan süreç, 20 günlük direnişin ardından olumlu sonuçlandı.

Maaş ve yemek ücretleri için mücadele eden KRT çalışanları, işverenle yapılan görüşmelerde uzlaşıya vardı.

DİSK Basın-İş’in verdiği bilgiye göre ödemelerin ilk kısmı olan bir maaş, 18 Haziran 2025 tarihinde ödendi. Kalan maaş ödemeleri ile yemek ücretlerinin ödenmesi de takvime bağlandı ve kalan alacakların Temmuz ayı içerisinde ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldı.

ABD Savunma Bakanlığından (Pentagon) yapılan yazılı açıklamaya göre, Guantanamo’da bulunan 3 kişi, askeri savcılıkla anlaşmaya vardı.

Pentagon, açıklamasında, 11 Eylül saldırılarının planlayıcıları olmakla suçlanan Halid Şeyh Muhammed, Velid Bin Attaş ve Mustafa Ahmet El Havsavi’nin, askeri savcılıkla görüşmeleri sonucunda anlaşmaya vardığını belirtti ancak anlaşma detaylarının şu anda kamuoyuna duyurulmayacağını kaydetti.

New York Times (NYT) gazetesi ise savcılığın 11 Eylül kurbanı davacı ailelerin yakınlarına gönderdiği açıklamaya istinaden, söz konusu isimlerin, kendilerine yöneltilen suçlamaları kabul etme karşılığında ölüm cezasıyla yargılanma yerine ömür boyu hapis cezası almayı kabul ettiklerini belirtti.

Habere göre, 2003’ten bu yana Guantanamo’da tutulan 3 isim, yaklaşık 27 aylık müzakerelerin sonucunda askeri savcılıkla anlaşmaya vardı.

Amerikan medyasına yansıyan haberlerde, 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybedenlerin ailelerin açtığı davaların sürdüğüne ve bu kişilerin söz konusu anlaşmaya itiraz edebileceklerine dikkat çekildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi şirketlerinden İzmir Metro AŞ ve işveren sendikası SODEM-SEN ile metro ve tramvayda çalışan işçilerin yürüttüğü toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sonunda grev sona erdi.

Sendikanın teklifi konusunda anlaşılan rakamları İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer sosyal medya hesabından duyurdu.

Sendikanın teklifi konusunda anlaşılan rakamları İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer sosyal medya hesabından duyurdu.

Soyer açıklamalarında “Demiryol-İş Sendikası ile sürdürdüğümüz TİS görüşmelerinde; en düşük 22 bin 105, en yüksek 25 bin 009 lira olan teklifimizdeki yevmiye ücretlerini sendika aynen kabul etti. Belediyemiz de diğer sosyal haklarda ortalama yüzde 7 artışa rıza gösterdi. Böylece grevi sonlandıracak mutabakat sağlanmış oldu. Hem Belediyenin tüm çalışanları için sürdürdüğü ücret politikasındaki denge korundu hem de her iki tarafın yaptığı fedakarlıkla anlaşma noktası bulundu. Süreç boyunca sabreden, destek olan tüm vatandaşlarımıza ve çalışma arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum”  ifadelerini kullandı.

Haber Global’in haberine göre sarı – lacivertliler, genç yıldız ile kontrat yenileme konusunda anlaşmaya vardı.

Henüz 17 yaşındayken 3 yıllık mukavele imzalanan Güler’e önemli miktarda zam yapılacağı da kaydedildi.

Arda Güler’in sözleşmesinde ‘1500 dakikayı dolduramaması halinde 5 milyon euroya serbest kalır’ maddesi bulunmayacak.

Ayrıca bu sezon 1216 dakika süre alan 18 yaşındaki futbolcunun 1500 dakikayı geçmesi durumunda 17,5 milyon euro olan serbest kalma maddesinin de devre dışı kalması için prensip anlaşmasına varıldı.