Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema, olayı “Yahudi toplumuna yönelik kasıtlı ve alçakça bir saldırı” olarak nitelendirdi.

Reuters’ın bildirdiğine göre, patlama, yobaz -ortodoks- Yahudi kesimin kurduğu okulun binasında maddi hasara yol açtı. Olay sırasında binada kimse bulunmadığı için yaralanan olmadı. Patlamanın hemen ardından polis bölgeyi kordon altına alırken, geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı. 

Saldırı, dünya genelinde Yahudi kurumlarına yönelik güvenlik endişelerinin zirve yaptığı bir dönemde gerçekleşti. Güvenlik uzmanları, Amsterdam’daki bu patlamanın, Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar ve özellikle İran’da bir okulun bombalanmasıyla başlayan şiddet sarmalının bir uzantısı olabileceği üzerinde duruyor.

Olay bazı haber kuruluşları tarafından “İran savaşı Avrupa’ya mı sıçradı” yorumlarıyla verildi. 

Geçtiğimiz haftalarda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonları sırasında güneydeki Minab şehrinde bulunan Shajareh Tayyebeh kız ilkokulu füzelerin hedefi olmuştu. Bu saldırıda, çoğunluğu 7 ila 12 yaş arasındaki kız çocuklarından oluşan en az 175 kişi hayatını kaybetmişti. Dünya kamuoyunda büyük yankı uyandıran bu facia, “Minab Okul Katliamı” olarak hafızalara kazınmış ve uluslararası insan hakları örgütleri tarafından savaş suçu olarak nitelendirilmişti.

Analistler, İran’da çocukların ölümüyle sonuçlanan bu trajik olayın ardından Avrupa’daki Yahudi kurumlarının açık hedef haline geldiğine dikkat çekiyor. Amsterdam’daki okul saldırısından sadece birkaç gün önce Belçika’nın Liege kentindeki bir sinagogda patlama meydana gelmiş, Rotterdam’da ise bir başka Yahudi merkezine kundaklama girişiminde bulunulmuştu.

Amsterdam polisi, okul saldırısının İran’daki okul bombalamasına bir “misilleme” olup olmadığını araştırıyor. Özellikle radikal grupların, İran’da ölen çocukların intikamını alma gerekçesiyle Avrupa’daki sivil Yahudi hedeflerine yönelmesinden endişe ediliyor.

Hollanda hükümeti, patlama sonrası ülke genelindeki tüm Yahudi okulları, sinagoglar ve kültürel merkezlerde güvenlik önlemlerini en üst seviyeye çıkardığını duyurdu. 

Ziyaretçi sayısını ve çevre kirliliğini azaltmayı amaçlayan Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da belediye, büyük yolcu gemilerinin kent merkezine demirlemesini yasakladı.

Siyasetçiler büyük gemilerin kentin sürdürülebilirlik amaçlarına uygun olmadığını belitti.

Karar, Amsterdam’da ana tren garı yakınlarında, IJ nehri kenarındaki yolcu gemisi terminalinin kapanması anlamına geliyor.

Bu, başkentte kitlesel turizmi önlemek için alınan son önlemlerden biri oldu.

Daha önce de Amsterdam’ın merkezinde sokaklarda esrar içilmesini yasaklanmıştı.

Mart ayında da belediye, kentte bekarlığa veda partisi yapmak isteyen genç İngiliz erkekleri, gelmemeleri için uyarmıştı.

Büyük yolcu gemileri, kitlesel turizmin bir simgesi oldu ve yasak kararı belediye meclisinde büyük bir çoğunlukla alındı.

Amsterdam, kendi popülaritesinin kurbanı oldu ve bazıları parti şehri şöhreti için giden yıllık 20 milyon turisti ağırlamaya başladı.

Konuyla ilgili yapılan yazılı açıklamada “Kirliliğe yol açan büyük yolcu gemileri, şehrimizin sürdürülebilirlik amaçlarıyla uyumlu değil” denildi.

Açıklamada ayrıca, yolcu gemilerinin kentin tarihi güney kesimi ile Kuzey kısmı arasında yapılması planlanan yeni köprüyle de uyumlu olmadığı vurgulandı.

’’Dünyaya baktıkça yol uzamakta’’ diyor Edip Cansever, tıpkı Aşık Veysel gibi.
İnce, uzun ve iki kapılı…

Ya geldiği gibi çıkıyor insan bu son kapıdan, ya da yükünü boşaltarak.
Yüklenmek, taşımak ve boşaltmak elbette kolay değil, epeyce zahmetli, biraz da riskli.
Değişim ve dönüşümün şaşkınlığı içinde öğrencilik de giderek zorlaşıyor.
Baktığınız yer, aynı zamanda size de bakılan yer oluyor, izleniyorsunuz.
Hiçbir şey kolay kolay saklanmıyor, saklanamıyor!

Tüm olumsuz koşullara rağmen biraz niyetli ise insan, yol yine de her şeyi öğretiyor.
Kimi zaman sabır ve nezaket gösterse de çoğu zaman biraz üzerek ve hırpalayarak.

Bizler göçebe bir toplumdan geliyoruz. Atalarımız yerleşik yaşama geçinceye kadar bulundukları coğrafyaların;
Dilinden,
Kültüründen,
Beslenme alışkanlıklarından,
Kılık kıyafetinden,
Doğa koşullarından,
Üretiminden,
İlişkilerinden,
Ve inançlarından etkilenmişlerdir.

Göçebe hali, yol hali olduğuna göre öğrencilik de devam etmiştir her halde!
Peki…

Bu gözlemler, uzun, kalıcı ve verimli değişimlere yol açmış mıdır?

Kıskançlık, üstün olanda bulunan pek çok şeyin, sende olmadığını fark etmekle başlıyor.

Vallahi kötü bir şey değil, sadece ’’Sorgulama’’ dürtümü harekete geçirdi.

Son on gün yollardaydım. Torun sevdası rotamızı Amsterdam’a yöneltti.
Önceki ziyaretlerimde pek üzerinde durmamıştım.
Çok zorunlu olmadıkça şehirde konut imarı verilmediğini öğrendim.
Konut sayısı artmadığı için nüfusun neredeyse hiç artmadığını fark ettim.

Konya kadar bir ülke olan Hollanda’nın Amsterdam şehrinin bir milyon civarında nüfusu olduğunu okudum. Şehirdeki hayvan sayısının insan sayısından daha fazla olduğunu duydum. Benzinli ve dizel araba satışlarının giderek azaldığını elektrikli araçlara devlet desteğinin arttığını, her sokakta elektrik şarj ünitelerinin varlığını tanık oldum.
Yol boyu çiftliklerde gördüğüm büyükbaş hayvanların cüsseleri ve taşıdıkları süt miktarı ile arazilerdeki verimli manzara gözlerimi yaşarttı.

Otoparklarda dört çeker, çok üst model araçlar hiç görmedim.
Billahi vitrinler çeşit çeşitti. Varlığı, mutluluğu ve düzeni görmemek için sadece kötü niyetli olmak gerekiyordu.
Evsiz, barksız, dilenci kılıklı kimseyi görmedim. Sosyal devlet her yerde kendini hissettiriyordu.

Bu bir güzelleme yazısı değildir. Sadece, bunlar bizim neyimizi kıskanıyorlar sorusuna biraz cevap mahiyetindedir. Biraz da sıkıldığımı söylemek isterim.
Bırakın göçmen kabulünü normal vize ile bile girmek neredeyse imkânsız.
Schiphol Havaalanı’ndan içeri girmek bile iki saatimizi aldı.
İnsanlara çektirmedik eziyet bırakmadılar.
Çünkü ülkelerinde bizi istemiyorlar!
Oysa insan kıskandığına biraz saygılı, biraz nazik davranır.

Bunları on milyon göçmen barındıran ülkem adına gözlerim dolarak yazıyorum.

Yine de beklentilerimizi ve umutlarımızı tüketmeden, yol boyu öğrenmeye devam diyorum…

Saygı sevgi ve inançla,

Kemal YALNIZ/İktisatçı

Kemal YALNIZ/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 8 Ocak 2023