ABD’nin Stratejik Hava Operasyonu

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran genelindeki askeri gözetleme tesislerini, iletişim sistemlerini ve hava savunma mevzilerini hedef alan kapsamlı bir hava harekâtı düzenlediğini açıkladı. Pentagon, Tahran’ın “gerekçesiz ve süregelen saldırganlığına” yanıt olarak gerçekleştirilen bu operasyonun, Sirik, Bandar Abbas, Karaj ve Varamin gibi stratejik noktalarda büyük patlamalara yol açtığını bildirdi.

İran’ın Bölgesel Misillemesi

ABD saldırılarına karşı misillemede gecikmeyen İran Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki Amerikan varlığını doğrudan hedef aldı. Tahran yönetimi; Kuveyt ve Bahreyn’de bulunan ABD askeri hava üsleri ile Bahreyn’deki ABD 5. Filosu dahil olmak üzere toplam 18 Amerikan askeri hedefine füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine kapatıldığı ilan edilerek, boğazdan geçmeye çalışacak gemilere ateş açılacağı uyarısı yapıldı.

Füzeler atılıyor; Görüşmeler de Sürüyor

O arada üç İranlı kaynak ve bir Avrupalı ​​yetkili, ABD ve İran’ın siyasi bir uzlaşmaya vardıktan sonra bir mutabakat zaptının ayrıntıları konusunda mesaj alışverişinde bulunduğunu, ancak dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran fonunun serbest bırakılması mekanizması da dahil olmak üzere bazı konuların ayrıntılı olarak görüşülmesi gerektiğini söyledi. İranlı kaynaklardan biri, “Askeri açıdan bakıldığında bu savaş çıkmaz sokak. Amerikalılar İran’a saldırarak hedeflerine ulaşamadılar. Müzakerelerde 

ilerleme kaydedildi” dedi.

Kırılgan Süreç

Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı kitlesel hava saldırılarıyla patlak veren bu savaş, dördüncü ayına girmiş bulunuyordu. Taraflar, nisan ayında uluslararası arabulucuların girişimiyle 60 günlük geçici bir ateşkes mutabakatına varmışlardı. Ancak bu süreçte yürütülen barış müzakerelerinden somut bir sonuç alınamamış, diplomatik çabalar her defasında tıkanmıştı. Ateşkes süresince cephe hattında zaman zaman küçük çaplı sürtüşmeler yaşanmış olsa da, bu haftanın başlarında Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD’ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesi, o güne kadar sağlanan kırılgan sükuneti tamamen ortadan kaldırmış ve çatışmaların misilleme döngüsüyle yeniden alevlenmesine yol açmıştı.

Trump’tan “Bu Gece Sert Vuracağız” Mesajı

Yaşanan son kritik gelişmelerin ardından kameraların karşısına geçen ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimine yönelik tehditlerinin dozunu artırdı. İran’ın derhal kendilerine sunulan barış anlaşmasını kabul etmesi gerektiğini belirten Trump, aksi takdirde askeri baskıyı artıracaklarını vurguladı. Trump, İran’ın geri adım atmaması halinde bu gece itibarıyla çok daha sert ve kapsamlı hava bombardımanlarına başlayacaklarının ve İran askeri altyapısını ağır bir şekilde vuracaklarının son mesajını net bir dille dünyaya ilan etti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde devriye görevi yapan ABD’ye ait bir Apache helikopterini düşürdüğünü açıkladı. Trump, helikopterde bulunan iki pilotun da güvende olduğunu ve kurtarıldığını belirtirken,

Kuveyt Havalimanı Saldırısının Ayrıntıları ve Ağır Bilanço

Kuveyt ordusu tarafından yapılan resmi açıklamada, İran ordusuna ait intihar İHA’larının çarşamba sabahı erken saatlerde Kuveyt Uluslararası Havalimanı’na ulaştığı ve tesiste “önemli ölçüde” yapısal hasara neden olduğu bildirildi. Patlamalar neticesinde havalimanında bulunan çok sayıda sivil ve personelin yaralandığı, yaralıların bölgedeki hastanelerde tedavi altına alındığı aktarıldı. Kuveyt Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Saud Abdulaziz Al-Otaibi, saldırıyı sert bir dille kınayarak yaşananları “kriminal bir İran saldırganlığı” olarak nitelendirdi. Güvenlik gerekçesiyle havalimanındaki tüm hava trafiğinin tamamen askıya alındığı, pistlerin ve terminallerin uçuşlara kapatıldığı duyuruldu.

Karşılıklı Hava Saldırıları ve Centcom’un Müdahalesi

Centcom, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerine yönelik tehditlerin ardından Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik Keşm Adası’na ani hava harekatı düzenledi. ABD askeri unsurlarının, burada konuşlu olan ve bölgedeki saldırıları yöneten bir İran askeri yer kontrol istasyonunu hedef alarak imha ettiği bildirildi. Ayrıca uluslararası sularda yasal olarak seyreden sivil denizcilere doğru yönlendirilen İran’a ait 3 adet saldırı İHA’sı da Amerikan güçlerince vurularak düşürüldü. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ise bu hamleye sert yanıt vererek, “Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini bozmanın saldırgan ABD ordusuna faturasının çok ağır olacağını” ilan etti.

Körfez’e Yağan Füzeler ve Engelleme Operasyonları

Centcom tarafından paylaşılan radar ve istihbarat verilerine göre, İran bölgedeki Amerikan üslerinin konuşlu olduğu ülkelere yönelik “birden fazla” balistik füze ateşledi. Kuveyt yönüne fırlatılan iki İran füzesinin hedefine varamadan havada parçalandığı ya da menzil yetersizliği nedeniyle düştüğü açıklandı. Bahreyn’i hedef alan diğer üç balistik füze ise ABD ve Bahreyn hava savunma sistemleri tarafından zamanında tespit edilerek havada başarıyla imha edildi. ABD askeri tesislerine ev sahipliği yapan Bahreyn ve Kuveyt’in, Tahran’ın bölgedeki sistematik hedef listesinde yer almaya devam ettiği vurgulandı.

Diplomatik Temasların Gölgesinde Savaş Kronolojisi

Aylardır devam eden savaşı sonlandırmak adına hafta sonu yürütülen ateşkes müzakereleri, tarafların uzlaşamaması üzerine bir kez daha tıkanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, eleştirilere karşı “Arkanıza yaslanın ve rahatlayın, İran gerçekten bir anlaşma yapmak istiyor ve bu ABD için çok iyi bir anlaşma olacak” diyerek iyimser bir tablo çizmişse de, perde arkasında Washington’ın şartları sürekli ağırlaştırdığı ortaya çıkmıştı. Amerikan medyasında yer alan bilgilere göre Trump, kurmaylarıyla yaptığı zirvenin ardından Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, İran’daki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılması ve İran nükleer programının yeniden müzakerelere açılması gibi radikal maddeleri anlaşma taslağına ekletmişti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagayi ise bu hamlelere sert tepki göstererek, Washington’ın sürekli fikir değiştirdiğini ve önlerine birbiriyle çelişen yeni talepler sunduğunu savunmuş, masadaki bu şartları kesin bir dille reddetmişti. Bu süreçte müttefiki ABD’den destek alan İsrail, Lübnan’ın güneyine yönelik ağır bombardımanlarını sürdürürken, Hizbullah ile yapılan kısmi ateşkesin pamuk ipliğine bağlı şekilde yürütülmesine çalışılmıştı. Ancak Hizbullah ile sağlanan bu geçici durulma bile, Washington’ın Tahran ile yürüttüğü büyük barış sürecinin önündeki tıkanıklığı aşmaya yetmemişti.

Hürmüz’deki Binlerce Denizcinin Dramı

Bu arada Hürmüz Boğazı’nda uygulanan Amerikan ablukası ve İran savaş bölgesindeki belirsizlik nedeniyle, bölgedeki sularda mahsur kalan yaklaşık 20.000 sivil denizcinin ciddi psikolojik ve fiziksel tükenmişlik yaşadığı, lojistik sıkıntılarla boğuştuğu aktarıldı.

Pentagon’dan ve çeşitli kaynaklardan edinilen bilgilere göre, ABD ordusu İran’a ait stratejik askeri tesislere, komuta kontrol merkezlerine ve hava savunma sistemlerine yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Bombardımanın, İran’ın bölgedeki vekil güçlerini hedeflediği de belirtiliyor. Saldırı, ABD’nin bölgedeki  müttefik unsurlarına yönelik tehditlerini bertaraf etmek amacıyla amacıyla da düzenlendiği vurgulanıyor.

Kuveyt’te Ağır Hasar Var

İran bombalanırken aynı saatlerde, ABD askeri varlığına ve kritik altyapı tesislerine ev sahipliği yapan Kuveyt’te de alarm durumuna geçildi. Kuveyt semalarında tespit edilen çok sayıda kamikaze drone ve balistik füze, ülkedeki stratejik noktalara isabet etti. Savunma sistemlerinin füzelerin bir kısmını havada imha ettiği aktarılırken, düşen mühimmatların askeri üsler yakınlarında ve bazı altyapı tesislerinde hasara yol açtığı bildirildi. Saldırıların doğrudan İran topraklarından mı yoksa Irak ve Yemen gibi bölgelerdeki İran yanlısı milisler tarafından mı fırlatıldığına dair incelemeler sürüyor.

Bir Yandan “Anlaştık” Mesajları Verildi Bir Yandan da Füzeler Ateşlendi

Bölgeyi bu kanlı hesaplaşmaya götüren süreç, son aylarda karşılıklı misillemelerle tırmanmıştı. İsrail ile İran arasındaki gerilim giderek tırmanmış ve iki ülke doğrudan birbirlerinin topraklarını hedef almaya başlamıştı. Bu süreçte ABD, müttefiki İsrail’e olan askeri desteğini en üst seviyeye çıkaracağını ilan etmişti. İran ise bölgedeki ABD üslerinin ve Washington ile iş birliği yapan Körfez ülkelerinin hedef alınacağı yönünde sert uyarılarda bulunmuştu. Daha önce de Kızıldeniz ve Irak’taki ABD unsurlarına yönelik taciz atışları yapılmış, ancak bu son saldırı dalgası doğrudan devletler arası açık bir savaşa dönüş sinyali vermişti. 

Küresel Ekonomi Yine Tedirgin Oldu

Saldırı haberlerinin hemen ardından uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarında çok sert bir yükseliş kaydedildi. Brent petrolün varil fiyatı ani bir sıçrama yaşayarak küresel enerji krizini yeniden tetikledi.

Uluslararası Nafile Tepkiler

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği, taraflara acil itidal çağrısında bulunarak Orta Doğu’da geri dönülemez bir felaketin eşiğinde olunduğu uyarısını yaptı. Avrupa Birliği ve bölge ülkeleri de durumun daha fazla tırmanmaması için diplomatik temasları yoğunlaştırmaya çalışıyor.

Kısa Vadeli Çözüm ve Ertelenen Krizler

Reuters’in haberine göre, hazırlanan taslak metin, kapsamlı bir barış anlaşmasından ziyade, çatışmaların durdurulmasını ve diplomatik bir pencere açılmasını hedefleyen kısa vadeli bir çerçeve sunuyor. Bu “geçici” yaklaşım, her iki tarafın da geri adım atmadan masada kalmasını sağlamayı amaçlıyor. Eğer bu ön mutabakat imzalanırsa, taraflar 30 günlük yoğun bir müzakere sürecine girecek. Bu süre zarfında, deniz ticaretinin yeniden canlandırılması ve insani yardım koridorlarının oluşturulması gibi acil adımlar atılması planlanıyor.

Anlaşmanın en dikkat çekici yanı ise tarafların kırmızı çizgilerini şimdilik “görmezden gelmesi” oldu. ABD’nin İran’ın nükleer programını tamamen durdurma ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusundaki ısrarcı talepleri, bu metinde öncelikli şartlar arasından çıkarıldı. Aynı şekilde, İran’ın bölgedeki vekil güçlerine verdiği desteğin kesilmesi ve füze programına kısıtlama getirilmesi gibi kronik sorunlar, sürecin tıkanmaması adına daha sonraki görüşmelere havale edildi.

Savaşın İzleri ve Müzakere Masası

28 Şubat 2026 tarihinde patlak veren savaş, bölgedeki dengeleri altüst etmişti. On bir haftalık süreç boyunca petrol fiyatları varil başına 126 doları aşmış, küresel piyasalar Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla büyük bir enerji kriziyle karşı karşıya kalmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, ilk haftalarda sert söylemler kullanmış, hatta İran’ı “topyekün yıkımla” tehdit etmişti. Ancak Nisan ayı başında Pakistan’ın arabuluculuğuyla sağlanan iki haftalık ateşkes, diplomasi trafiğinin hızlanmasına yol açmıştı. Tahran yönetimi, bu süreçte ABD’nin nükleer meseleyi en başından dayatmasından rahatsızlık duyduğunu belirtmiş olsa da ekonomik baskıların artmasıyla daha esnek bir tutum sergilemeye başlamıştı.

Barış Beklentisi ve Mevcut Durumun Analizi

Reuters’a konuşan kaynaklar, bu mutabakatın henüz iki tarafın da taviz vermediği bir “istek listesi” aşamasında olduğunu vurguluyor. İranlı milletvekili İbrahim Rızai, teklifi “gerçeklikten ziyade bir Amerikan temenni listesi” olarak tanımlasa da piyasalar bu gelişmeyi askeri gerilimin düşeceğine dair bir işaret olarak gördü ve petrol fiyatları keskin bir düşüş yaşadı.

Mevcut Durumda Kim Kazandı?

Mevcut duruma göre İsrail-İran geriliminin ve ABD’nin bu savaştaki rolünün kazananı olup olmadığı sorusu ise hala belirsizliğini koruyor. Analistler, sahadaki askeri operasyonların net bir galip çıkarmadığını, ancak ABD’nin İran ekonomisini ve deniz ticaretini felç ederek Tahran’ı masaya oturmaya zorladığını belirtiyor. Öte yandan İran, nükleer kapasitesini koruyarak ve Hürmüz üzerindeki baskısını hissettirerek masada hala güçlü bir koz tutuyor. Mevcut tabloya göre kazanan tarafın “askeri bir güç”ten ziyade, savaşın küresel ekonomiye maliyetini azaltmayı başaran “diplomatik manevra” olacağı yorumları yapılıyor.

İran devlet televizyonu Press TV’ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD’nin deniz ablukasına yakında pratik ve “emsalsiz bir eylemle” karşılık verileceği belirtildi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin şu ana kadar gösterdiği itidalin, diplomasiye bir şans vermek ve ABD’nin, İran’ın savaşı kalıcı olarak sona erdirme koşullarını öğrenmesine ve kabul etmesine olanak sağlamak amacı taşıdığı ifadeleri kullanıldı.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı merkezli kriz, klasik bir diplomatik anlaşmazlıktan çok, karşılıklı maksimum baskı stratejilerinin çarpışmasına işaret ediyor.

Tarafların mevcut pozisyonları, kısa vadede bir uzlaşıdan ziyade kontrollü gerilim ihtimalini güçlendiriyor.

Temaslar “bir adım ileri, iki adım geri” ritminde ilerlerken, masanın kurulup kurulamayacağı belirsizliğini koruyor.

Barış için ısrarcı bir söylem kullanan Donald Trump’ın ateşkesi uzatma kararı, ilk bakışta tansiyonu düşürme hamlesi gibi okunabilir. Ancak eş zamanlı sürdürülen ekonomik ve lojistik baskılar, bu adımın diplomatik bir jestten çok stratejik bir manevra olduğunu düşündürüyor.

İran cephesinde ise strateji daha farklı bir zemine oturuyor.

Asimetrik karşılıklar ve şartlı diplomasi, Tahran’ın temel yaklaşımı haline gelmiş durumda. Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol vurgusu ve yaptırımların kaldırılmasını ön koşul olarak öne sürmesi, müzakere alanını yeniden tanımlama çabası olarak okunabilir.

Bu yaklaşım, İran’ın doğrudan taviz vermek yerine pazarlık alanını genişletmeye çalıştığını gösteriyor.

Vashington’un mevcut yaklaşımı çoğunlukla “önce taviz, sonra müzakere” çizgisine işaret ederken, Tahran’ın tutumu bunun tersine konumlanıyor: önce baskılar kalkmalı, ardından masa kurulmalı.

Bu iki pozisyon arasındaki mesafe, krizin gerçek kilit noktasını oluşturuyor.

Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, bu nedenle yalnızca bir coğrafi geçit değil; aynı zamanda politik ve psikolojik bir eşik.

İran’ın boğaz üzerindeki kontrol iddiası ile ABD’nin serbest geçiş ısrarı, teknik bir deniz hukuku tartışmasının ötesine geçiyor. Bu ise, sahada “kuralları kimin belirleyeceği” sorusunu gündeme getiriyor.

İşin daha karmaşık tarafı ise güven sorunu. İran içinde karar alıcı yapı parçalı; siyasi liderlik ile Devrim Muhafızları arasında ton farkı belirgin. Sahada daha sert, masada daha temkinli bir çizgi öne çıkıyor.

Sahadaki gelişmeler de diplomatik süreci sürekli kırılganlaştırıyor. Umman açıklarında gerçekleştiği öne sürülen saldırılar ve karşılıklı sert açıklamalar, tarafların askeri seçenekleri tamamen dışlamadığını gösteriyor. Bu durum, düşük yoğunluklu çatışma ile diplomasi arasında gidip gelen hibrit bir kriz dinamiği yaratıyor.

ABD tarafında ise seçim atmosferi ve iç politika dinamikleri, dış politika hamlelerini doğrudan etkiliyor. Böyle bir tabloda verilen sözlerin ne kadar bağlayıcı olacağı başlı başına bir soru işareti.

İslamabad merkezli görüşme trafiğine ilişkin çelişkili açıklamalar da güven eksikliğinin açık bir göstergesi. “Heyet geldi/gelmedi” tartışmaları, diplomatik sürecin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.

Bugün gelinen noktada asıl mesele; hangi tarafın belirsizliği daha uzun süre taşıyabileceğidir. Çünkü bu kriz, askeri üstünlükten çok “zamanı yönetebilme” kapasitesine dayanıyor.

Kısa vadede kalıcı bir anlaşmadan çok, geçici ve kırılgan uzlaşıların öne çıkması daha olası görünüyor. Ancak oyunun kazananını, sahadaki güç dengesi değil, belirsizliği kimin daha iyi yönettiği belirleyecek.

Son sözse, Diplomasi mi ağır basacak, tırmanış mı?

İsmet HERGÜNŞEN

Trump Söz Vermişti

Bu adım, eski Başkan Donald Trump’ın seçim kampanyası döneminde verdiği “federal idamları hızlandırma ve yöntemleri çeşitlendirme” sözünün bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Trump yönetimi, ağır suçlar için daha sert ve caydırıcı yöntemlerin uygulanması gerektiğini savunmuştu. Ayrıca idam cezası verildikten ve yasal süreç tamamlandıktan sonra idamların hemen uygulanması amaçlanıyor. 

İnsan Öldürmede Yöntem Çeşitliliği

Birleşik Devletler genelinde en yaygın ve “standart” kabul edilen yöntem ölümcül enjeksiyon… Ancak son yıllarda idam için kullanılan ilaçların temininde yaşanan lojistik ve etik zorluklar, alternatif yöntemleri yeniden gündeme taşıdı.

İnfazlarda Yaşanan “Eziyet” Sorunu

ABD’de idam yöntemlerinin yeniden yapılandırılmasının temelinde, mevcut sistemdeki ciddi aksaklıklar ve etik tartışmalar yer alıyor. 

Özellikle ölümcül enjeksiyon yönteminde kullanılan ilaçların üretici firmalar tarafından tedarik edilmemesi, yetkilileri farklı karışımlar denemeye itmişti. Bu durum, infaz sırasında mahkumların dakikalarca can çekişmesine ve “olağanüstü eziyet” çekmelerine neden olmuştu.

Elektrikli sandalye ve gaz odası gibi yöntemlerde yaşanan teknik aksaklıklar, infazların defalarca tekrarlanmasına veya mahkumların ciddi yanıklar ve nefes darlığı içinde ölmesine yol açmıştı.

Hızlı Öldürmede “En İyi” Alternatif Kurşuna Dizme

Mahkemeler, söz konusu başarısız uygulamaların ABD Anayasası’ndaki “zalimce ve olağandışı cezalandırma” yasağını ihlal edip etmediğini uzun süre tartışmıştı. Kurşuna dizme yönteminin, bu tür “yavaş ve acılı” ölüm risklerini “minimize ettiği” savunularak, daha “hızlı” bir alternatif olarak dosyaya eklendi.

Mesele Ölümcül Malzeme Sıkıntısı Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi

Yeni yönetmelik, federal hükümetin infazın gerçekleştirileceği eyaletteki yöntemleri kullanmasına olanak tanıyor. Örneğin, federal bir mahkumun infazı kurşuna dizmeyi yasal bir seçenek olarak kabul eden bir eyalette (Utah, Güney Karolina gibi) yapılacaksa, federal yetkililer artık bu yöntemi doğrudan uygulayabilecekler. Bu durum, özellikle ölümcül enjeksiyon ilaçlarına ulaşımın imkansız olduğu durumlarda infazların ertelenmesini engellemeyi hedefliyor.

Zira kurşun ve onu sıkacak kişi bulmak zor değil. 

Federal ve Eyalet Ayrımı: Yeni Düzenlemenin Kapsamı

Amerika Birleşik Devletleri’nde hukuk sistemi, federal suçlar ve eyalet suçları olarak iki ana koldan oluşuyor. Bu ayrım idam cezalarında da belirleyici oluyor.

ABD’deki idam cezalarının büyük çoğunluğu eyaletler tarafından infaz edilse de, terörizm, casusluk veya uyuşturucu kaçakçılığı gibi suçlar federal hükümetin yetki alanına giriyor.

İslamabad Görüşmelerinin Ayrıntıları ve Heyetler

Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt tarafından yapılan açıklamaya göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’den oluşan üst düzey heyet, Cumartesi sabahı Pakistan’a gitmek üzere yola çıktı. Washington tarafı, İran’ın talebi üzerine bu yüz yüze görüşmenin planlandığını ve somut bir ilerleme kaydedilmesini umduklarını bildirdi. İran kanadında ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Cuma günü İslamabad’a ulaşarak Pakistanlı mevkidaşı İshak Dar ile bir araya geldi. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagayi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İslamabad’da ABD’li yetkililerle doğrudan bir görüşme planlanmadığını, Tahran’ın hassasiyetlerinin aracı ülke Pakistan üzerinden iletileceğini vurguladı.

Dokuz Haftalık Savaş ve Diplomatik Çabalar

İki ülke arasındaki gerginlik, yaklaşık dokuz haftadır devam eden ve küresel piyasaları sarsan çatışmaların ardından kırılgan bir ateşkes sürecine girmişti. İki hafta önce yine İslamabad’da düzenlenen ilk tur görüşmelere ABD adına Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki bir heyet katılmış, İran tarafını ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi temsil etmişti. O dönemki görüşmelerde, İran’ın nükleer programı üzerindeki kısıtlamalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ana anlaşmazlık konuları olarak öne çıkmıştı. Pakistan, 1979 devriminden bu yana iki ülke arasındaki ilk üst düzey doğrudan temasın kurulmasında merkezi bir arabulucu rolü üstlenmişti.

Geleceğe Dair Beklentiler

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Tahran’ın önünde tarihi bir fırsat olduğunu belirterek, “zamanın İran’ın lehine işlemediği” uyarısında bulundu. Başkan Trump ise Cuma günü yaptığı açıklamada, İran’ın ABD’nin taleplerini karşılamaya yönelik bir teklif sunmasını beklediğini ifade etti. 

Görüşmelerin bu turunda, özellikle dünya petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın tamamen trafiğe açılması ve İran üzerindeki ekonomik yaptırımların geleceği masadaki en kritik başlıklar olmaya devam ediyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nda ABD’nin kritik silah stoklarının tükendiği ve ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) Orta Doğu’daki askeri varlığı güçlendirme çabasının Rusya ve Çin gibi potansiyel rakiplerine karşı hazırlık düzeyini azalttığı iddia edildi.

New York Times gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD/İsrail-İran Savaşı başladığından beri ABD ordusunun Çin ile olası bir savaş için geliştirilen uzun menzilli seyir füzelerinin yaklaşık 1100’ünü tükettiği, bu sayının ABD stoklarında kalan toplam sayıya neredeyse eşit olduğu öne sürüldü.

ABD ordusunun savaş başladığından bu yana 1000’den fazla Tomahawk seyir füzesi kullandığı ve bunun her yıl satın alınan seyir füzesi sayısının yaklaşık 10 katı olduğu iddia edilen haberde, ayrıca 1200’den fazla Patriot ve 1000’den fazla Precision Strike ve ATACMS füzesi kullanıldığı ileri sürüldü.

Haberde, ABD ordusunun mühimmat stoklarını önemli ölçüde tükettiği ve yetkililerin stokları “endişe verici derecede düşük” olarak değerlendirdiği aktarılarak, Savunma Bakanlığı yetkililerinin senatörlere, savaşın yalnızca ilk iki gününde ordunun 5,6 milyar dolarlık mühimmat kullandığı bilgisini verdiği kaydedildi.