Ayrıca İstanbul Ataşehir, Üsküdar, Beşiktaş ve Saraçhanede çeşitli etkinlikler de organize edilecek.

İBB Kültür AŞ’ye bağlı müzeler de 19 Mayıs’ta 15-25 yaş arası Türk vatandaşlarına 09.00-14.00 saatleri arasında ücretsiz olacak

AKM

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ev sahipliğinde, AKM Türk Telekom Opera Salonu’nda 19 Mayıs akşamı saat 20.00’de gerçekleşecek olan bu anlamlı etkinlik, sanatı ve milli ruhu bir araya getirecek. Konserde, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Sanatçıları ve Devlet Halk Dansları Topluluğu, Şef Uğur Kaya yönetiminde sahne alacak. Türk müziğinin seçkin eserlerinin seslendirileceği gecede; Seher Çelik, Murat Irkılata, Umut Akyürek, Bekir Ünlüataer, Yudum Koral ve Elif Buse Doğan performanslarıyla izleyenlere unutulmaz bir müzik ziyafeti sunacak. Milli Mücadele’nin başladığı, bağımsızlık meşalesinin yakıldığı bu anlamlı günde, halk danslarının coşkulu figürleri ve sanatçılarımızın güçlü yorumları, izleyenleri geçmişten günümüze uzanan duygusal bir yolculuğa çıkaracak.

ATAŞEHİR
19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı Ataşehir’de yine coşkuyla kutlanacak. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak üzere Samsun’a çıkışının 106. yıldönümü, Ataşehir’de, konser, yürüyüş, çelenk sunma töreni, bando ile tır konvoyu, gençlik şöleni ve basketbol turnuvası ile kutlanacak.

19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı Konseri, 18 Mayıs Pazar günü İnal Aydınoğlu Kültür Merkezi’nde saat 19.00’de başlayacak.

ÜSKÜDAR
Üsküdar Belediyesi’nin 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları kapsamında 18 Mayıs Pazar günü “Mor ve Ötesi” sahne alacak. Harem Etkinlik Alanı’nda saat 18.30’da başlayacak etkinlikler, DJ performansını takiben sahne alacak rock müziğin önde gelen gruplarından “Mor ve Ötesi” konseriyle devam edecek. Mor ve Ötesi, “Bir Derdim Var”, “Cambaz” ve “Oyun Bozan”ın da aralarında bulunduğu en sevilen şarkılarını İstanbullular için seslendirecek.

SARAÇHANE
Saraçhane, 18 ve 19 Mayıs’ta renkli etkinliklere ev sahipliği yapacak. İBB Orkestra’nın “Genç Sahne” etkinliği kapsamında, başvurularla belirlenen 24 lise ve üniversiteli müzik grubu alanlarda sahne alacak. Genç gruplar, 18-19 Mayıs Saraçhane Parkı (16.00-18.00) ve 24-25 Mayıs’ta Maçka Demokrasi Parkı (18.00-22.00) ve Caddebostan Sahili’nde (18.00-22.00) konser verecek.

18-19 Mayıs tarihlerinde İBB Saraçhane Parkı’ndaki gençlik buluşmalarında, İBB’nin gençler için sağladığı alanlara dair atölye ve bilgilendirme çadırları, Gençlerin İstanbul için hayallerini yansıttığı interaktif grafiti alanı olan “Duvar-sız”, Enstitü İstanbul İSMEK, İBB Çocuk, Gençlik Spor Müdürlüğü ile gençlere yönelik etkinlikler, ⁠Sportif Değerlendirme Müdürlüğü tarafından masa tenisi, mini basket alanı, cross fit parkur, dijital oyun alanları, sokak performansları ve stand-up gösterileri yer alacak.

ŞEHİR TTİYATROLARI

İBB Şehir Tiyatroları’nın geleneksel olarak düzenlediği “Genç Günler”in bu yıl 39. kez yapılıyor. “Genç Günler”e toplam 54 üniversite konuk oluyor. 20 konservatuvar, 28 tiyatro kulübü, Şehir Tiyatroları iç yapımlarından 5 genç tiyatro toplam 87 seans tiyatro oyunu sergileyecek.

Genç Günler kapsamında, Türk tiyatrosunun ilk kez Avrupa’ya açılmasını sağlamış, usta tiyatrocular yetiştirmiş, ülkemizin ilk üniversite tiyatrosunun hikayesini ve Türkiye üzerindeki etkilerini anlatan “Gençlik Tiyatrosu” belgeseli, 17 Mayıs Cumartesi akşamı saat 19.00’da Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi’nde gösterilecek.

BEŞİKTAŞ
19 Mayıs Pazartesi saat 18.00’de Dolmabahçe’den başlayacak l Mustafa Kemal Yürüyüşü, Beşiktaş Meydanı’na kadar sürecek. Yürüyüş sonrası, İBB Kent Orkestrası ve Türk rock müziğinin sevilen grubu Redd, gençlik coşkusunu sahneye taşıyacak.

Balkan ve Birinci Dünya Savaşlarında büyük kayıplar verilmişti.  Asker- sivil yaklaşık 3 milyon kişi kaybedildi. Geride kalan 11 milyon nüfusun çoğu sakattı. Yoksul halk bir yanda verem, tifo, sıtma gibi hastalıklarla boğuşuyordu. Kapitülasyonlar nedeniyle yabancı üllkelerin hukuki- kültürel işgalleri de vardı. Savaşı kazanan müttefik devletler,  imzalanan Mondros Mütarekesi ile güvenliklerini tehdit edecek bir durum olduğunda herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkını elde etmişti ama onlar işgale fiilen başlamıştı bile…

İtilaf devletlerinin donanmaları İstanbul’daydı. Adana Fransız,  Urfa, Antep,  Maraş, Merzifon Samsun İngiliz, Antalya, Konya İtalyan işgali altındaydı. Düşman askerlerine Hıristiyan azınlık da destek veriyordu.  

–OSMANLI ÇAĞIRDI-

Mustafa Kemal daha 1905’te kurmay yüzbaşı iken “Asıl mesele yıkılmak üzere olan imparatorluktan bir Türk devlet çıkarmak, Türklerin çoğunluk olarak yaşadığı topraklarda bir Türk devleti kurmak”   görüşündeydi. 

1919 ‘a gelindiğinde mücadele için Anadolu’ya gitme yollarını düşünen Mustafa Kemal , tam bu dönemde Samsun’a gönderilmek üzere İstanbul’a çağrıldı: Ordu Müfettişi olacaktı. 

Çünkü Samsun’da karışıklık çıkaran Rum ve Ermeni çetelerine karşı  Teğmen Hamdi ve komutasındaki askerlerin dağa çıkarak milis kuvvetleriyle birleşmesi İngilizleri  rahatsız etmişti. Osmanlı’ya Nota vererek önlem alınmasını isteyen İngilizler aksi takdirde mütarekenin 7. maddesi gereği işgal edeceklerini bildirmişti.  

Zaten var olan İngiliz işgaliyle cesaretlenen Pontus çetecileri Müslüman halka tecavüz ve saldırı yaparken İngilizler ise Türk ahalinin Samsun’da Hıristiyanları öldürmek için silahlandığını söylüyordu. 

Mustafa Kemal’in bölgeye gönderilme nedeni buydu!

–DÜŞMAN DONANMASI ARASINDA-

Adana’dan trenle İstanbul’a gelen Mustafa Kemal yaveri Cevat Abbas’la askeriyeye ait köhne Kartal İstimbotu ile karşı kıyıya geçerken İstanbul Limanı düşman savaş gemileriyle doluydu. Güverteden bu manzarayı gören Mustafa Kemal’in ince dudaklarından tarihe geçen ‘Geldikleri gibi giderler!’  sözü döküldü.

Bunu duyan Cevat Abbas, “Size nasip olacak. Siz bunları kovacaksınız paşam!” dedi.

Gülümseyen Mustafa Kemal’in gözleri daldı.  Daha sonraları Bolu Milletvekilliği de yapacak olan Abbas anılarında bunu şöyle anlattı:

  ” Aziz başının içinde biçimlenmeye başlayan yurdu kurtarma planlarını bir an için yeniden geçiriyor gibi daldı.  Sonra ‘Bakalım’ dedi.

–YILDIZ’DA PADİŞAHLA-

Görevlendirilmek üzere gittiği Yıldız Sarayı’nda Padişah Vahdettin’le görüşen Mustafa Kemal, bu ziyareti sonraları şöyle anlattı:

“Sarayın ufak salonunda adeta diz dize denecek kadar yakın oturduk. Salonun Boğaziçi’ne açılan penceresinden gördüğüm şuydu; Birbiri hizasında düşman zıhlıları. Bordolarındaki toplar sanki Yıldız Sarayı’na doğrulmuş! “

Vahdettin “Şimdiye kadar çok hizmet ettin . Asıl şimdi yapacağın hizmet hepsinden önemli olabilir. Paşa devleti kurtarabilirsin” deyince Mustafa Kemal de “Elimden gelen hizmeti esirgemeyeceğime lütfen güveniniz” yanıtı verdi.  Padişah da ‘Muvaffak olunuz” dedi

Ulu Önder’in 9. Ordu Kıtaları Müfettişliğine 5 Mayıs 1919 tarihinde tayini çıktı. Hemen gitmesi isteniyordu

Mustafa Kemal’in Samsun’a hareketinden bir gün önce 15 Mayıs 1919 da İzmir’in kanlı biçimde işgal edilmesi ülkede yası artırmıştı. Mustafa Kemal’in 3 günlük vapur yolculuğundan sonra 19 Mayıs 1919’da Samsun’da Anadolu’ya ayak basmasıyla Kurtuluş Savaşı da başlamış oldu.

–İNGİLİZ RAHATSIZLIĞI-

 Mustafa Kemal, İstanbul’dayken yakın arkadaşlarıyla görüşmüş, fikirlerini almıştı ama yapmak istediklerini herkesle paylaşmamıştı. Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişliği ile görevlendirilirken kendisine verilen talimatname yerine Samsun’da kendi fikirlerini uyguladı. 

Halkla görüştü,  mütareke gereği itilaf kuvvetlerine teslim edilmesi gereken silahların sivil milislere verilmesini sağladı. Direnişi yurt sathına yaydı.

Ancak istihbarat edinen İngilizler’in  verdiği yeni Nota üzerine 8 Haziran 1919 tarihinde Mustafa Kemal maiyetiyle birlikte İstanbul’a geri çağrıldı.  Mustafa Kemal, kömür ve benzinlerinin olmadığını söyleyerek çağrılma nedenini öğrenmek için zaman kazanmaya çalıştı. Daha sonra nedenini öğrenen Mustafa Kemal,  ‘İstanbul’a geri dön’ çağrısına uymaması ve Amasya Genelgesini yayımlaması üzerine “Mustafa Jemal Paşa, büyük bir asker olmakla beraber, zamanın siyasetini kavrayamadığı için bütün gayret ve çabalarına rağmen memuriyetinde başarılı olamamıştır” denilerek azledildi. 8-9 Temmuz 1919 tarihinde de görevine son verilen Ulu Önder aynı gün istifa etti.

Atatürk 5 Ağustos 1921 ‘de Başkomutanlık yetkisi verilene kadar mücadelesini sivil yürüttü. 

Artık 24 Temmuz 1923 tarihinde  Lozan Antlaşması imzalanacak , düşman geldiği gibi gidecekti.

Zeynep Nurten UZER

Ancak, tarihi kitaplar açısından bizimki kadar cılız ya da mazisi çarpıtılan başka bir ulus var mıdır, bilinmez.

Son yıllarda dinsel kurgularla içi iyice boşaltılmaya çalışılan eğitim sisteminden, sosyal bilimler de nasibini almaktadır.

¨Tarihe ne lüzum var? ¨ diyen ve ¨Coğrafyayı tanımlayamayan¨ gençlerin sayısındaki artış, endişe verici boyutlara ulaşmıştır.

Uluslararası güç odakları ve feodal baronların etkisinde kalmış bir zihniyetin tarihi gerçekleri çarpıtmasında, sosyal medya merkezli psikolojik ortamın da azımsanmayacak bir etkisi vardır. 

TSK tarafından yok edilme noktasına getirilen Bölücü Terör Örgütü PKK’nın fesih kararına dair hezeyanlar içeren bildirisi, ulusça uyanık olunmasını ve anlı şanlı tarihimizin her sayfasının görkemli kutlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Atatürk ve Cumhuriyet’te elde edilen başarıları dünya yere göğe sığdıramazken, böylesi zamanlarda Hızır gibi yetişen ulusal bayramlar, şer odaklarına verilmiş en güzel cevaptır. 

Trablusgarp, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı’nın tüm olumsuzluklarına rağmen, Türk Ulusu’nun askeri değeri ¨Çanakkale Geçilmez¨ ifadesiyle bir kez daha kanıtlanmıştır.

Almanlar, Avusturyalılar, Bulgarlar ve Macarlar emperyalizme boyun eğmişken, İstiklal Harbi’nin zaferle sonuçlanmasında Mustafa Kemal’in ¨Geldikleri gibi giderler¨ öngörüsü ve Türklerin önderlerine duyduğu ¨inanç¨ belirleyici olmuştur.

¨Ya İstiklal ya ölüm¨ parolası ile yola çıkan Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, İstanbul kalkışlı Bandırma Vapuru ile Karadeniz’i geçerek Samsun’da sonsuza kadar sürecek bir meşale yakmıştır.

Amasya Tamimi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile Ankara’da açılan Birinci Meclis’te alınan kararlar, ”Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” düşüncesini pekiştirmiştir.

Karşı cephede kimler yoktu ki:

Vatan topraklarını işgal eden emperyalist güçler.

İşgalcilerle iş birliği yapan ve Mustafa Kemal’in ölüm fermanını imzalayan   padişah ve avenesi.

Din duygularını istismar eden, saltanat ve hilafet yanlısı gericiler.

Ardı ardına çıkan isyanlar.

Askerlikten kaçanlar, mal ve mülkünü esirgeyenler.

Nutuk’ta ifade ettiği gibi, arkasında ulusu, meclisi ve ordusu vardı. 

Hiçbir zaman tartışmaya açılması mümkün olmayan Lozan Barış Antlaşması ile Sevr Antlaşması tarihin çöplüğüne atılmıştır.

Modern tarihin en önemli hukuki metinlerinden biri olarak kabul edilen bu antlaşma, sadece bugünkü sınırlara noktayı koymakla kalmamış, üniter yapının tescili olmuştur.

Dünya Haritası yeniden şekillenirken, Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal önderliğinde, emperyalist devletlere karşı verilen bağımsızlık mücadelesi sonunda, 29 Ekim 1923’te yeni devletin adı konmuştur. 

MGK’nın 09 Ağustos 2023 tarihli bildirisindeki Lozan Barış Antlaşması’na ilişkin alınan kararı bir kez daha anımsayalım.

¨Eşsiz fedakârlıklarla kazanılan millî mücadelemizin sonunda imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın yüzüncü yıl dönümünde de tarihin Türkiye Cumhuriyeti’ne yüklediği mesuliyetin gereklerinin hassasiyetle yerine getirildiği ifade edilmiş; bölgemizde bir asırdır barış ve istikrara temel teşkil eden antlaşma ile kurulan düzenin milletimizin menfaatleri doğrultusunda tahkim edilmesine yönelik kararlılık teyit edilmiştir. ¨

19 Mayıs 1919 tarihini hem Türkiye Cumhuriyeti’nin hem de kendi doğum günü olarak gören Atatürk’ün mesajları sadece kendi dönemine değil, bugün ve geleceğe de ışık tutmaktadır. 

İşte bir paragraf:

‘’Başımıza neler örülmek istenildiği ve nasıl karşı koyduğumuz ve daha doğrusu milletin arzu ve emellerine uyarak ve onun yardımıyla nasıl çalıştığımız görülmeli ve gelecek kuşaklar için ibret ve uyanıklığı gerektirmelidir. Zaten her şey unutulur. Fakat biz her şeyi gençliğe bırakacağız. O gençlik ki hiçbir şeyi unutmayacaktır; geleceğin ışık saçan çiçekleri onlardır. Bütün umudum gençliktedir.’’

Cumhuriyet ideallerine bağlı, akıl ve bilimi rehber edinmiş gençliğin yapması gereken şey mi?

Yasaklansa da, ¨Andımız¨ı söylemektir.

Rafa Kaldırılsa da, ¨Gençliğe Hitabeyi¨ içselleştirmektir.

Tavsiye edilmese de, ¨Nutuk¨ adlı eseri okumaktır.

İnsan, asker, siyasetçi ve fikir adamı Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile özdeşleşmektir.

Çağdaş değerlere sahip Türkiye Cumhuriyeti’ni; demokratik, sosyal, laik ve hukuk devleti kimliğiyle sonsuza dek yaşatacaklarını haykırmaktır.

Son sözse; Atatürk ve Türkiye ile uğraşılır. Türkler de her daim bundan güç alır.

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramımız kutlu olsun.

İsmet HERGÜNŞEN

Uygarlığın yüceliği ve gücü karşısında ortaçağa yaraşır düşüncelerle, ilkel asılsız şeylere inanmakla yürümeye çalışan uluslar yok olmaya mahkûmdur.’’
Mustafa Kemal Atatürk

Kırk bir yaşındaydı. Yaşıyla yaşıt olan Bandırma Gemisi’nin yolcusuydu.
O, bir çırpıda sayılabilecek kadar olan askerin mirlivasıydı. Tamamı 48 kişiydi.
8 gün Samsun’da konakladıktan sonra 22 gün sürecek Havza ikameti başlayacak, Gazi Meclis’e
giden yolun ilk manifestosu, 28 Mayıs 1919’da Havza Genelgesi ile vücut bulacaktı.
Bu, tarihi yazan iradenin Samsun’a çıkışından 9 gün sonra özgürlük ve gurur belgesiydi.
30 Mayıs 1919’da Havza’da işgale karşı Milli Mücadelenin ilk mitingi yapılırken, mitingler giderek artacak, ulusal cemiyetler birleştirilecekti.
Savaş halinde bile azınlıklara kötü muamele yapılmayacaktı.

19 Mayıs 1919 tarihi gururlu bir ulusun özgürlüğe tuttuğu sönmez meşaledir.
Planlama zirvesidir. Kurtuluş savaşı, bu muhteşem iradenin ete kemiğe bürünmüş halidir.
Kavramsal olan, hayal edilen her şeyin somutlaşmasıdır.
Özgür vatan toprağıdır.

Bu ülkenin tarihi nerede yazılıyorsa, Mustafa Kemal hep oradadır
Sonuçları itibariyle hangi tarihi olaylarla kıyaslanır, kolay cevaplanacak bir şey değildir.

Şam’daydı, doğduğu topraklardan binlerce kilometre uzakta Trablus, Tobruk, Derne’deydi.
Zaten daha aşağısı sürgün yeri olan Fizan’dı.
Arıburnu’nda, Sakarya’da, Dumlupınar’da, kurtuluşu müjdeleyen Hasan Tahsin’in ilk kurşunundaydı.

Kendi dâhil sadece dört kişinin imzaladığı Amasya Tamimi’ndeydi.
Altmış iki delegenin katıldığı ve başkanlığını yaptığı Erzurum Kongresi’ndeydi.
Otuz sekiz delegenin katıldığı ve yine başkanı olduğu Sivas Kongresi’ndeydi.
Ve nihayet savaşın yönetildiği Gazi Meclis’in Başkanı’ydı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanı’ydı.

Hitler, Mussolini, Franco, Salazar ve benzerlerinin diktatörlüğü hüküm sürüyor,
tüm Avrupa’da faşizm rüzgârları esiyordu.

Doğum tarihini 19 Mayıs olarak kabul eden Mustafa Kemal, demokrasi ile taçlanacak olan Cumhuriyeti, o cumhuriyeti kuran Türk Halkı’na emanet ediyordu.

Maraton 19 Mayıs 1919’da başlamış, 29 Ekim 1923’de bitmişti.

Dile kolay, bir Kurtuş Savaşı ve bir cumhuriyet dört yıla sağmıştı.

Samsun demek ilk adım demekti.

Şevket Süreyya Aydemir’e göre, ’’Mustafa Kemal’in yeni hayatı, yeni âlemi, onun Samsun kıyısında Anadolu karasına ayak basmasıyla başlar. Kendi kaderi; hem milletimizin tarihine, hem çağın akışına yön vermiştir.’’

Varlığı ülkenin her karışında, sevgisi sonsuza kadar kalplerimizdedir.

Bayramınız kutlu olsun…

Saygı, sevgi ve inançla

Kemal YALNIZ

Kemal YALNIZ/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 19 Mayıs 2024

Gün geçmiyor ki; ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, cumhuriyet, laiklik ve ulusal değerlerimizi hedef alan açıklamalar gündeme gelmesin.

Yetmedi..!

Andımız yasaklandı.

Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi rafa kaldırıldı.

Nutuk okutulmadı.

Ulusal bayramların içi boşaltıldı.

Hatta Marşlara bile tahammül edilemez hale gelindi.

Şimdilerde ise Türkiye Cumhuriyeti değerlerinin daraltıldığı sığ düşünceli bir eğitim ve öğretim programı.

Böylesi zamanlarda Hızır gibi yetişen ulusal bayramlar, azıcık da olsa şer odaklarına bir cevap niteliği taşıyor.

Atatürk ve cumhuriyetin ilk çeyrek döneminde başarılanları dünya tarihi yere göğe sığdıramazken, 21. yüzyılın oldukça gerisinde kalmış zihniyet gözden düşürme çabasındadır.

Ha keza sözde aydın geçinenler ve bölücü odaklar da geri kalacak değil ya.

Tarihi çarpıtanların ön plana çıkartmaya çalıştıkları mı!..

Dünyanın sayılı Donanmalarından Türk Donanması’nı Haliç’e kapatan, Kıbrıs’ı İngiltere’ye kaptıran, 31 Mart isyanına zemin hazırlayan kuşku içerisindeki İkinci Abdülhamit.

Mustafa Kemal ve arkadaşlarını mahkûm ettirme çabasında olan, ailesini İngiliz kumandanına teslim etme acizliğini gösteren, bir İngiliz zırhlısıyla yurdu terk eden Mondros Mütarekesi’nin imzalandığı dönemin padişahı Vahdettin.

Atatürk Devrim ve ilkelerinden rahatsız olanların ütopyası zaten belli.

Birileri Hilafet der.

Ötekilerinin düşüncesinde ulus ve devlet bütünlüğünü yok edecek şekilde özerklik, bölünme ve nihayetinde parçalara ayrılmış bir Türkiye hedefi.

Yirminci yüzyılın başlarında da benzer düşüncede olan zamanın aktörleri koskoca bir imparatorluğun sonunu getirmişlerdi.

Türkler en bunalımlı bu dönemde hareketli ve ilham verici kişiliğiyle “Çanakkale Geçilmez” destanının Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’i önder olarak kabul etti.

Atatürk’ün liderliğinde, Türk İstiklal Harbi tek bir amaca yönelmişti.

¨Bağımsız ve ulus egemenliğine dayanan yeni bir Türk Devleti kurmak¨, parolası da; ¨ya İstiklal ya ölümdü”..!

Arkasında da kendi yazmış olduğu Nutuk’ta vazettiği gibi ulusu, meclisi ve ordusu vardı.

Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarını İstanbul’dan 19 Mayıs 1919’da Samsun’a getiren 41 yıllık İskoçya kökenli Bandırma Vapuruydu.

Amasya genelgesiyle genel hatları çizilen kurtuluş ve bağımsız hareketinin amaç ve ilkeleri Erzurum ve Sivas Kongrelerinde belirlenirken, İstanbul’daki Meclis-i Mebusan “Misak-ı Millî”yi ilan ediyordu.

“Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür. Manda ve himaye kabul edilmez” ifadeleri içeride padişaha, dışarıda itilaf devletlerine tam bir meydan okumaydı.

29 Ekim 1923’te halk egemenliğine dayalı parlamenter sistemle cumhuriyet ilan ediliyor, Türk halkı yönetime dahil ediliyor ve monarşiye son veriliyordu.

Sadece kazandığı zaferlerle değil siyasi, sosyal ve ekonomik sahalarda yaptığı devrimlerle, ortaya koyduğu ilkelerle Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atılmıştır.

Başlattığı cesaret ve sabır içeren yürüyüşle, dünyanın övgü ile bahsettiği bir zafer kazandı.

Günümüzde de dikkat çekici olumsuzluklarla, karşı karşıya bırakıldığımız ortadadır.

Siyaset ve STÖ’ler içinde teşkilatlanan bölücü ve gerici yapılanmalar, manevra sahalarını genişletmektedir.

Gerilim ve savaşların etkileriyle, sığınmacılar demografik yapımızı tehdit etmektedir.

Kültür ve eğitim ikliminde yaratılan dayatmalar, ülke ve insanımızın geleceğini ipotek altına almaktadır.

Hukukun üstünlüğüne inananların sayısı, her geçen gün azalmaktadır.

Kurgulanmaya çalışılan sayısız senaryolar da, tarihten hiç ders alınmamışçasına bir savrulma ve bir duyarsızlık söz konusudur.

O halde; görmeyen gözlere, duymayan kulaklara, idrak edemeyen akıllara, hissetmeyen kalplere tarihi öğrenmelerini ve coğrafyayı algılamalarını öğütlemekte yarar var.

19 Mayıs gününü doğum günü olarak gören Atatürk’ün her alanda vermiş olduğu mesajlar, sadece kendi dönemine değil bu ve sonraki yıllara ışık tutacak niteliktedir.

İşte Türk gençliğine ve dolayısıyla ulusuna verdiği mesajlardan bir paragraf…

‘’Başımıza neler örülmek istenildiği ve nasıl karşı koyduğumuz ve daha doğrusu milletin arzu ve emellerine uyarak ve onun yardımıyla nasıl çalıştığımız görülmeli ve gelecek kuşaklar için ibret ve uyanıklığı gerektirmelidir. Zaten her şey unutulur. Fakat biz her şeyi gençliğe bırakacağız. O gençlik ki hiçbir şeyi unutmayacaktır; geleceğin ışık saçan çiçekleri onlardır. Bütün umudum gençliktedir!’’

Son sözse; Atatürk’ün ışık saçan meşalesi sonsuza dek taşınacaktır.

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramımız kutlu olsun.

İsmet HERGÜNŞEN

İsmetHERGÜNŞEN/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 18 Mayıs 2024

Yazarın Tüm Yazıları

Cumhuriyetimizin dönüm noktalarından biri olan 19 Mayıs kutlu olsun 

Milli mücadelemizin başlangıcı ve Türk Milleti’nin kurtuluşu açısından oldukça önem arz eden bu bayramın Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk  tarafından gençlere armağan edilmesi de ayrı bir öneme sahiptir.

Atatürk’ün gençliğe armağan ettiği ve “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanan 19 Mayıs tarihinin önemini daha iyi anlayabilmek için Atatürk’ün 16-19 Mayıs 1919 tarihleri arasında gerçekleştirdiği İstanbul-Samsun yolculuğuna bir kez daha bakmak gerekir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihindeki önemli olaylardan biri Atatürk’ün Samsun’a ayak basışıdır.

Türk Milleti Birinci Dünya Savaşı sonrasında kötüleşen koşullar içinde kurtuluş çareleri ararken büyük bir lider Mustafa Kemal Atatürk ortaya çıktı ve Samsun’a ayak basarak “Kurtuluş” yolunu açtı. Dolayısıyla Atatürk’ün 16-19 Mayıs 1919 İstanbul’dan başlayan yolculuğu bir kurtuluş dönemini simgeler. Samsun’a ayak basışının taşıdığı önem Atatürk’ün Büyük Nutku’nu 19 Mayıs 1919 Samsun’a çıkışı ile başlatmasından anlaşılmaktadır ki şimdi bu yolculuğu kısaca anlatmaya çalışalım.

Samsun işgal kuvvetleri için önemli noktalardan biriydi. Stratejik bakımdan büyük öneme sahipti ve Karadeniz’den Orta Anadolu’ya açılan en rahat ve güvenilir bir kapıydı. İngilizler 9 Mart 1919 tarihinde Samsun’a askerî birlik çıkarmışlardı. Buna tepki olarak Türk Makinalı Tüfek birliğinden Hamdi adındaki bir teğmenin askerlerini alarak dağa çıkması dikkatleri bu bölgeye çekti ve İngiliz Yüksek Komiserliği’nin de Türk halkının silâhlandığı konusundaki şikayetleri üzerine bu bölgeye güvenilir bir kumandanın olağanüstü yetkilerle gönderilmesine karar verildi.

Bu kumandan Mustafa Kemal Atatürk’tü ve Atatürk uzun zamandan beri ülkenin içinde bulunduğu bu umutsuz duruma üzülüyor ve birşeyler yapmak için Anadolu’ya geçmek istiyordu. Bu O’nun için bulunmaz fırsattır.  İstanbul-Samsun yolculuğu öncesinde Atatürk’le Padişah Vahdettin arasında geçen konuşmayı Atatürk şöyle anlatır:“-Paşa, Paşa!… Şimdiye kadar devlete çok hizmet ettin! Bunların hepsi artık bu kitaba girmiştir (bu bir tarih kitabıdır)! Bunları unutun, dedi, asıl şimdi yapacağın hizmet hepsinden daha önemli olabilir…Paşa, Paşa… Devleti kurtarabilirsin!…

Bu sözlerden hayrete düştüm. Acaba Vahdettin benimle içtenlikle mi konuşuyor?…O Vahdettin ki… bütün yaptıklarından pişman mı olmuştur ?Aldatıldığını mı anlamıştı? Fakat, böyle bir yorum ile başka konulara girişmeyi ürkütücü saydım, kendine karşılık verdim:

-Kişiliğe güveninize ve bana bunca yüz verişinize teşekkür ederim…Elimden gelen hizmeti esirgemeyeceğime lütfen güveniniz…”

Atatürk bu konuşmada plânlarının sezilmiş olabileceği duygusuna kapılmıştı ama, O’nu bekleyen ve O’na güvenen bir “Türk Milleti” vardı.

Atatürk ile beraber 16 Mayıs 1919 Cuma günü başlayacak yolculuğa gemi kaptanı İsmail Hakkı Durusu dışında 18 kişi eşlik edecekti. Bu 18 kişinin adları şöyleydi: III. Kolordu Komutanı Kurmay Albay Refet Bey (General Bele), Müfettişlik Kurmay Başkanı Kurmay Albay Manastırlı Kâzım Bey (General DİRİK), Müfettişlik Sağlık Bakanı Doktor  Albay İbrahim Talî Bey (ÖNGÖREN), Kurmay Başkan Yardımcısı Kurbay Yarbay Mehmet Ârif Bey(AYICI), Karargâh Erkân-ı Harbiyesi İstihbarat ve Siyâsiyât Şubesi Müdürü Kurmay Binbaşı Hüsrev Bey (GEREDE), Müfettişlik Topçu Komutanı Topçu Binbaşı Refik Bey(SAYDAM), Müfettişlik Başyaveri Yüzbaşı Cevad Abbas (GÜRER), Kurmay Mülhakı Yüzbaşı Mümtaz (TÜNAY),Kurmay Mülhakı Yüzbaşı İsmail Hakkı (EDE), Müfettişlik Emir Subayı Yüzbaşı Ali Şevket (ÖNDERSEV), Karargâh Komutanı Yüzbaşı Mustafa Vasfi (SÜSOY), Kurmay Başkanı Emir Subayı ve Müfettişlik Kâlem Âmiri Üsteğmen Arif Hikmet (GERÇEKÇI), İaşe Subayı Üsteğmen Abdullah (KUNT), Müfettişlik İkinci Yaveri Teğmen Muzaffer (KILIÇ), Şifre Kâtibi, Birinci Sınıf Kâtip Fâik (AYBARS), Şifre Kâtibi Yardımcısı, Dördüncü Sınıf Kâtip Memduh (ATASEV).

Atatürk beraberindeki kişilerle beraber 16 Mayıs 1919 Cuma günü öğleden sonra “Bandırma” adındaki eski bir vapurla Galata rıhtımından ayrılır. 17 Mayıs 1919 Cumartesi günü Bandırma Vapuru saat 21.40 sıralarında İnebolu’ya varır. 18 Mayıs 1919 Pazartesi günü beklenen yolculuğun sonuna gelinir. Yolcular Kalyon Burnu denilen yerden sandallarla Merkez iskelesine çıkarılırlar. Bu sandallardan birinin sahibi olan İsmail Yurtsever, o zaman için Atatürk’ü tanımadığını söyler, Atatürk’ü sandalda ve Samsun’da iken geniş yakalı lejyon kaputu ve başında kalpakla gördüğünü anlatır.

Atatürk, İstanbul’dan başlayan ve Samsun’da sona eren yolculuk esnasında görevli bir askerdi ve giyimi de buna uygundu ancak Samsun’a ayak bastığı günden birkaç gün sonra asker değil, sivil olarak hareket edecekti.

Atatürk’ün Samsun’a çıkışında gördüğü manzara pek parlak değildi. Şehirde İngiliz işgal kuvvetleri vardı. Pontusçular sokaklarda kol geziyordu. Halk kendisini koruyamayacak durumdaydı. Atatürk bugün müze haline getirilen Hıntıka Palas’ta kaldıkları süre içinde hep bu sorunları düşündü, yolculukta geçirdiği uykusuz geceler sona ermemişti; şimdi de burada uykusuz geceler başlıyordu. Ama, O’nda ve O’nun gibi  düşünenlerde bu azim oldukça hiçbir engel aşılmaz değildi.

Kısaca vermeye çalıştığımız bu yolculuk Türk Milleti için bir dönüm noktası oldu ve kurtuluşun başlangıcıydı. Millî Mücadele’yi başlatmak üzere Samsun’da Anadolu topraklarına bastığı 19 Mayıs 1919 tarihinin önemi nedeniyle de 19 Mayıs’ı Türk gençliğine armağan etti. Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi gençlik kavramı genel anlamda fikirlerdeki yeniliği anlatmaktadır.  Atatürk“ Gençler! Benim gelecekteki emellerimi gerçekleştirmeyi üstlenen gençler !Bir gün bu memleketi sizin gibi beni anlamış bir gençliğe bırakacağımdan dolayı çok memnun ve mesudum” derken Türk gençliğine olan güvenini de anlatmıştır.

Atatürk’ün şu sözleri hepimiz için bir rehber olmalıdır: “Beni görmek demek, mutlaka yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız, bu kâfidir” demiştir. Atatürk’ü anlamak, yaşadıklarını ve fikirlerini bilmekle mümkündür. Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında yaşanan zorlukları her zaman göz önünde tutarak, 19 Mayısları Atatürk’ün emanetine daima sahip çıkarak kutlamalıyız.

19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıktı. Bu tarih, Türk Kurtuluş Savaşı’nın başladığı gün kabul edildi. Atatürk, bu bayramı Türk gençliğine armağan etti.

Gençlik ve Spor Bayramı ilk defa 1926 yılında Gazi Günü adı altında Samsun’da kutlandı. 24 Mayıs 1935’te de Atatürk Günü adı altında resmiyet kazandı.

20 Haziran 1938 tarihli kanunla “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanan ulusal bayramın adı 12 Eylül Darbesi’nden sonra “Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” adını aldı.

Bayramımız Kutlu Olsun!