Çatışma Yeniden Alevlendi. Bu kez Bab-ül Mendeb Civarında

Diplomatik ve hükümet kaynaklarına göre, tartışmalı Batı Tigray’da federal birliklerle Tigray güçleri arasında kısa süreli çatışmalar çıktı. Etiyopya Havayolları bölgeye tüm seferlerini iptal ederken, gerekçe açıklamadı. Üst düzey Etiyopyalı ve Tigraylı yetkililer gerilimin düşürülmesini istediklerini söyledi; Tigray yönetimi ise uçuş iptalleri konusunda Addis Ababa’dan açıklama talep ettiğini ancak yanıt alamadığını bildirdi. Ardından Enticho ve Gendebta yakınlarında iki kamyonu hedef alan insansız hava aracı saldırılarında bir kişi öldü, bir kişi yaralandı. Tigraylı bir yetkili saldırıları federal orduya bağladı, ancak kanıt sunmadı; ordudan açıklama gelmedi. Tigray bölgesel yönetimi, Tigray güçlerinin bölgenin ana havaalanını ele geçirmesinden saatler sonra yaptığı açıklamada, federal birliklere karşı “savunma savaşına” girdiklerini duyurdu. Federal hükümetten bu açıklamaya ilişkin hemen bir yanıt gelmedi.

Barışın Altında Kalan Savaş

Tigray Halk Kurtuluş Cephesi ile Etiyopya federal hükümeti arasındaki savaş Kasım 2020’de başlamıştı; Eritre askerleri de federal güçlerin yanında çatışmalara katılmıştı. İki yıl süren savaş, yaygın kabul gören hesaplamalara göre, doğrudan ve dolaylı olarak 600 bin kişinin ölümüne yol açmıştı. Kasım 2022’de Pretoria Barış Anlaşması’yla sona ermişti. Ancak Batı Tigray’ın statüsü ve Tigray güçlerinin geciken silahsızlandırılması gibi başlıklar çözülememişti. 

Uçuşlar Durdu Bankalarda Nakit Tükendi

Uçuşların durması Tigray’ın başkenti Mekelle’de günlük hayatı da sarstı. Yüzlerce kişi bankalara yönelirken bazı şubelerde nakit tükendi, birçok ATM çalışmadı. Çatışmaların yaşandığı Batı Tigray hem Amhara hem de Tigray yönetimi tarafından kendi toprağı sayılıyor; bölge halen Amhara güçleri ile Etiyopya ordusunun denetiminde bulunuyor.

Yavaş, “Siyasi yoluma bağımsız olarak devam edeceğim” ifadelerini kullandı.

Basketbol 39. Erkekler Cumhurbaşkanlığı Kupası maçında Beşiktaş‘ı 72-59 mağlup eden Fenerbahçe Tarfin, şampiyon oldu.

Basketbol Süper Ligi ile Türkiye Kupası’nda 2025-2026 sezonunun şampiyonu Fenerbahçe ile ikincisi Beşiktaş, Sinan Erdem Spor Salonu’nda karşı karşıya geldi.

Sinan Erdem Spor Salonu’nda oynanan derbinin ilk periyodunu 21-10 önde tamamlayan sarı-lacivertli takım, ikinci çeyrekte farkı açtı ve soyunma odasına 46-27 üstün gitti.

İkinci yarıda da üstünlüğünü sürdüren Fenerbahçe, üçüncü çeyreğini 58-46 önde geçtiği mücadeleden 72-59 galip ayrıldı ve Cumhurbaşkanlığı Kupası’nın sahibi oldu.

Sarı-lacivertli ekip, Cumhurbaşkanlığı Kupası’nı 9. kez müzesine götürdü.

Kupada ilk şampiyonluğunu 1990 yılında elde eden Fenerbahçe Tarfin, 1991, 1994, 2007, 2013, 2016, 2017 ve 2025’in ardından 2026’da da mutlu sona ulaştı.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu Özkan Ergin’in vefatının ardından baş sağlığı mesajı yayınladı. Mesajda şu görüşlere yer verildi;
“Meslektaşımız Özkan Ergin’i kaybettik. Gazetecilik mesleğine uzun yıllar başarıyla hizmet eden meslektaşımızı hiç unutmayacağız. Özkan Ergin’in ailesine, yakınlarına ve basın topluluğumuza başsağlığı diliyoruz.”

Özkan Ergin’im Cenazesi  Yeni Kozlu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

ÖZKAN ERGİN KİMDİR?
1945 yılında Kütahya’da doğdu. İstanbul Gazetecilik Yüksek Okulundan mezun oldu. Mesleği 1972 yılında Milliyet’te foto muhabiri olarak başladı. Yeni İstanbul ve TRT İstanbul Haber Merkezi’nde çalıştı. Evli ve iki çocuğu vardı. Sürekli Basın Kartı taşıyordu.

Derin Belirsizlik Çağı

BM Genel Sekreteri António Guterres, liderlerin “derin bir belirsizlik çağında” bir araya geldiğini söylüyor. Gücün el değiştirdiğine, dünyanın dönüştüğüne dikkat çeken Guterres’e göre uluslararası kurumlar da bu dönüşüme ayak uydurmak zorunda.

Diplomasi İçin Kritik Eşik 

ABD’nin BM misyonunda hem Cumhuriyetçi hem Demokrat yönetimler döneminde görev yapan eski Büyükelçi Robert Wood, bazı krizlerin diplomasi yoluyla çözülüp çözülemeyeceğinin sınanacağı kritik bir döneme girildiğini belirtiyor. Wood’a göre BM açık biçimde bir dönüm noktasında; geçen yıl kötü olan tablo bu yıl daha da ağır.

Savaşlar Ve Güç Mücadelesi

AP’nin görüştüğü mevcut ve eski bakanlar, büyükelçiler ve yetkililer; Avrupa ile Orta Doğu’daki büyüyen savaşların, dalgalı küresel ekonominin ve değişen güç dengesinin geçen yıldan çok farklı bir dünya yarattığını anlatıyor. Rusya-Ukrayna savaşında sonuç vermeyen diplomatik girişimler ve hızlanan saldırılar sürerken, ABD ile İsrail’in Tahran’a ortak saldırısıyla tırmanan çatışmanın bölgenin neredeyse tamamına yayılması ve kritik bir su yolunu fiilen kapatması kaygıyı büyütüyor.

Krizlerin Üst Üste Bindiği Dünya: Diplomatların karamsarlığı yalnızca savaşlardan kaynaklanmıyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda’daki Ebola salgını, yeni bir pandemiye hazırlık konusundaki eksikleri yeniden gündeme taşırken; Venezuela ve Kolombiya’daki ölümcül depremler ile Nepal ve Tibet’teki büyük seller, insan kaynaklı küresel ısınmanın etkilerini daha görünür hale getiriyor. Görüşmeciler, BM’nin ve 193 üyesinin bu kadar çok cephede aynı anda etkili olup olamayacağını sorguluyor.

Genel Kurulun Gündem Başlıkları: Bu yılki buluşmada Avrupa ve Orta Doğu’daki savaşlar, İran merkezli bölgesel gerilim, küresel ekonomik belirsizlik, yapay zekânın toplumsal etkileri, iklim kaynaklı afetler, salgınlara hazırlık ve BM’nin geleceği öne çıkıyor. ABD’nin BM’ye mali desteğini azaltmasıyla derinleşen finansman krizi de, teşkilatın barış ve güvenlik alanındaki etkinliğiyle birlikte ikincil fakat kritik bir gündem oluşturuyor.

Manisa‘nın Turgutlu ilçesine bağlı Albayrak Mahallesi’nde bulunan İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde sabah saat 08.00 sıralarında silahlı saldırı meydana geldi. 

Edinilen ilk bilgilere göre, şüpheli bir şahıs okul önünde henüz bilinmeyen bir nedenle silahla etrafa rastgele ateş açtı. Saldırı sırasında 2’si ağır 10 öğrencinin yaralandığı öğrenildi.

Öte yandan polis ekipler, saldırı sonrası yaya olarak kaçan saldırganı yakaladı.

AKOM, ise bu sabahtan itibaren İstanbul’da şiddetli yağışların beklendiğini, sıcaklıkların 6-8 derece birden düşeceğini duyurdu.

Tahminlere göre Marmara Bölgesi’nin geniş bir kesiminde görülecek kuvvetli sağanak yağış akşam 20.00 sıralarında etkisini artıracak.

Yağışın Avrupa Yakası, Boğaz çevresi ile Anadolu Yakası genelinde metrekare başına 30-60 kilogram metrekare aralığında görülebileceği tahmin ediliyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin eski başkanlarından Dr. Burhan Özfatura, geçirdiği ani kalp durmasının ardından kaldırıldığı Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi’nde yoğun bakıma alınmıştı.

Kardiyovasküler Cerrahi Yoğun Bakım Servisi’nde tedavi altına alınan Özfatura’nın hayatını kaybettiği bildirildi. 

BURHAN ÖZFATURA KİMDİR?

8 Haziran 1943’te Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde doğan Burhan Özfatura, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı hesap uzmanlığı, İzmir Defterdarlığı ve öğretim görevliliği görevlerinde bulunan Özfatura, 1984 yerel seçimlerinde Anavatan Partisi’nden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. 1989’da görevini Yüksel Çakmur’a devreden Özfatura, 1994 yerel seçimlerinde bu kez Doğru Yol Partisi’nden yeniden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi ve 1999’a kadar görev yaptı. Özfatura ayrıca çeşitli gazetelerde de köşe yazarlığı yaptı.

 “Arşiv adam” olarak bilinen Toros, 100 yıllık yaşamı boyunca Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan döneme dair on binlerce nadide belge, mektup, el yazması, fotoğraf ve gazete kupürü toplamıştı. Arşivinde Yahya Kemal, Nâzım Hikmet, Fikret Mualla ve Abdülhak Şinasi Hisar gibi yüzlerce yazar ve sanatçıya ait özel evrağın yer aldığı biliniyor. 

Toros’un yaşadığı yıllarda biyografi ve efemera (gündelik belge) toplama konusunda üzerine yoktu.  Cumhuriyet tarihi, edebiyatçılar ve azınlıklar üzerine 54 binin üzerinde eşsiz belge toplamıştı. Toros’un kütüphanesinde ayrıca 6 bini aşkın da kitap bulunuyordu.

Bu kadar değil; ölümünden kısa bir süre önce Araştırmacı Alpay Kabacalı’ya verdiği röportajda Paris’te  basın ateşesiyken, Türkiye ile ilgilili binlerce belgenin peşine düşer; harita, resim, kartpostal artık ne bulduysa 17 sandık belgeyi İstanbul’a getirir.

Bazı antik eserlerin bulunmasına da katlıda bulunur. Mesela Harput Süryani Kilisesi’nden alınma ilk hiristiyanlık döneminden kalan vaftiz taşını bulur. Bu taşlardan beşi Türkiye’den çalındı ve yurtdışındaki müzelerde. 

Çok ilginç bir olay da yırtık dondan çıkar gibi ne alakaları varsa;Amerikalılar Toros arşivini almak istemişler. Hayli yüklü bir para vermişler; Taha Toros kabul etmemiş.

TOROS ARŞİVİNİN BAŞINA GELENLER

Toros’un ölümünden sonra yakınları bu arşivi elden çıkarmak istediler. Elbette hayrına değil…

2015 yılında Oğuz Haksever’in NTV’de  yapımcılığını yaptığı ve sunduğu “Ve İnsan” programına Taha Toros’un arşivini haber dosyası olarak hazırladım.

Arşivi kamyon kamyon Şehir Üniversitesi’nin Acıbadem’deki binalarına taşımışlardı. Sayıları 20’yi bulan genç araştırmacılar, arşivi dijital ortama aktarıyorlardı. Devrin(sonradan devrik!) Başbakanı Ahmet Davutoğlu’nun tarihçi kızı Sefure Davutoğlu arşivle özel olarak ilgileniyordu.

Sonra ne olduysa siyasette yollar ayrılınca, Şehir Üniversitesi’nin vadesi bade oluverdi. Üniversitenin Dragos kampüsü arazisiyle ilgili yaşanan hukuki ihtilaflar sonucunda, 2019 yılında Halkbank üniversitenin tüm banka hesaplarına tedbir koydu. Bu durum üniversitenin maaşları ve işletme giderlerini ödeyemez hale gelmesine yol açtı. Üniversite 2020 yılında kapandı, malı mülkü Marmara Üniversitesi’ne devredildi.

Şehir Üniversitesi hayattayken(!)”Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği” projesi kapsamında, Toros arşivinin bir bölümünü bellek.sehir.edu.tr adresi üzerinden araştırmacıların kullanımına açmıştı. 

Toros arşivi devir işleminin ardından Marmara Üniversitesi bünyesinde kısa süreliğine tekrar online erişime sunulmuş olsa da, davalar ve altyapı güncellemeleri gerekçesiyle dijital sisteme erişim engelli var.

Taha Toros en bilinen arşivcilerdendi. Ülkemizde daha kimbilir kimlerin arşivi dağıldı gitti, kağıt fabrikalarının yolunu tuttu. Ülkemizde çok değerli belgelerin kese kağıdı olduğu bir sır değil…

Taha Toros Adanalıydı. Adana Ticaret Odası’nda görev yapmıştı. Arşivinde de Adana ile ilgili, her türlü belge ve fotoğraf vardı. Hatırladığım Yaşar Kemal ve Orhan Kemal hakkında da belgeler var.

Taha Toros arşivi Adana’ya çok yakışır. 

Cengiz ERDİL