ÜLKEMİZDE BAĞIMSIZ FİLM ÇEKMENİN ZORLUKLARI

Neden bağımsız sinema diyoruz? En başta söylemek gerekirse, arkasında kamu ya da özel sektör kuruluşları yok. Aynı zamanda reklam gelirleri de yok. Ne kadar iyi bir film olursa olsun bilhassa şu pandemi döneminde gösterim şansı hiç yok. Tek tesellisi uluslararası festivallerden gelebilecek başarıları ve bazı VOD kanallarda gösterilebilme şansı o kadar. İşin manevi boyutu değerli olan. Kendi başına eli yüzü düzgün bir iş çıkarabilmenin hazzı işte para ile de satın alınamayacak bir duygu. Birçok mecrada haber niteliği bile olamasa da küresel izleyiciye bir şekilde temas edebilmenin mutluluğu.  Peki bu mutluluğu yakalayabilmek kolay mı ülkemizde? Maalesef hiç de kolay değil. Çünkü bir bağımsız filmi hayata geçirebilmek beraberinde sorunları da getiriyor.

“…Yoksa dilenci muamelesi görebilirsiniz. Bu ülkede sanat için para istemek dilencilikle eşdeğer tutuluyor maalesef.”

En önemli sorun ne diye soracak olsanız yanıt çok basit: Finansman

Yani filmi hayata geçirebilmek için gereken, parasal ya da ayni kaynaklar. Bağımsız bir filmin kamudan destek alabilmesi kadar özel sektörden de kaynak edinebilmesi çok güç. Kitlesel fonlamaya başvursanız da takipçilerinizin gerçekten projeye inanması, cimri ve adam sendeci bir zihniyette olmaması şart. Yoksa dilenci muamelesi görebilirsiniz. Bu ülkede sanat için para istemek dilencilikle eşdeğer tutuluyor maalesef. Sponsor buldunuz diyelim. Bu sefer de sponsor firmalar hiçbir özelliği olmayan ya da filminizle alakasız ürünlerini filmin içinde izleyicinin gözüne sokma telaşında. Yani karşılıksız sanata destek diye bir olay pek yok ülkemizde. Anlayacağınız menfaatler sanatı dövüyor.

Bağımsız film çekmenin bundan sonraki zorlukları daha masa başında başlıyor. Hemen hemen her yaratıcı kişiyi zora sokan bir engel, yaşanılan ülkedeki toplumsal olgulardan kaynaklanan oto-sansür elbette. Nereye kadar bağımsızsınız? Filmdeki bir replik, bir görüntü ya da bir karakter, acaba meslek grupları dahil birçok insanı rahatsız eder mi korkusu. Bu engeli de aştık diyelim. Sonrasında da prodüksiyon öncesi engellerle boğuşacaksınız. Parkı, bahçesi, zabıtası, diğer kamu izinleri vesaire tek tek elinizde belgesi zorunlu olan çekim izinleri. Evinizin bir odasında bile film çektiğiniz takdirde belediyelere ödemeniz gereken encümen kararına dayalı harçlar. Şayet kollarınız uzunsa ya da paranız da varsa bu engeli aşarsınız. Ama yoksa yandınız.

Diğer bir engel çekim öncesi tüm teknik teçhizatın dolara endeksli olarak temin edilmesinin garipliği. Tedarikçisi tarafından 10 yıl önce satın alınan bir kameranın kur artışı bahane edilerek size yüksek fiyata kiraya verilmesi gibi. Ses, ışık, efekt vb. alanda böyle bir sistem kurulmuş ne yazık ki. E tabi pazarlık kabiliyetiniz varsa ve bu taraflarla iyi ilişkiler geliştirdiyseniz bu engeli bir nebze bertaraf edebilmeniz mümkün. Filmde kullanılacak dekor, kostüm, obje vb. unsurları temin etmek ayrı bir beceri gerektiriyor. Sanat yönetmenleriniz ne kadar iyi olursa olsun hele bir de dönem filmi çekecekseniz o döneme ait şeyleri bulmakta zorluklarla karşılaşıyorlar. Bol bol eskici gezmeniz, sosyal medyadan duyuru yapmanız, bu tedarik edilmesi gereken şeyleri bulmanızı kolaylaştırabiliyor.

Bağımsız sinema yapacaksanız kast aşamasında medyatik isimler yerine Yeşilçam’ın usta isimleri ve tiyatro sanatçılarıyla çalışmak son derece mantıklı bir karar. Çok izlenen dizilerin ya da gişe filmlerinin popüler oyuncularına kıyasla daha keyifli çalışacağınız kesin. Gerçi bu dizilerin tüm oyuncularını da aynı kefeye koymamak, öncesinde bir araştırma yapmak da fayda sağlayabilir. Dizi oyuncularının oyunlarından ziyade güzellik ve yakışıklılıklarına odaklandığını söylemek gerçekten haksızlık olacaktır çünkü. Projenizin sanatsal gücüne inandıkları takdirde kaşelerinde indirime de gidebiliyorlar ayrıca.

Kast işlemini de yaptık diyelim prodüksiyon esnasında ne tür sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Sık sık yaşanılan teknik sorunlar: Jeneratörün yetersizliği, lojistik engeller, hava şartlarının değişimi, izin almanıza rağmen hoşgörü açısından sizi zorlayan komşular ve semt sakinleri, trafik gibi etmenlere bağlı yaşanabilecek gecikmeler, kent yaşamının deforme olmuş görüntüsü, ses kirliliği vs. çekimlerinizde bir takım aksamalara sebep olabilir. Bu tür engeller esnasında yapımcı ya da yönetmen olarak ekibi motive edebilmek sizin elinizde. Sakinlik ve doğru iletişim cümleleri kullanmak olumsuz etkileri azaltabiliyor.

Velhasıl bu ülkede bağımsız sinema yapma yolculuğu uzun ve zorlu…

İyi seyirler!

Mehmet TIĞLI/Yönetmen

MehmetTIĞLI/kentekrani

Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 9 Eylül 2020

MehmetTIĞLI/kentekrani

Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 31 Temmuz 2020

Sinema bir umut, aynı zaman da hazinedir.

Sinema dediğimiz ve Yunancadaki hareket anlamına gelen kinema sözcüğünden türetilmiş bu sihirli icat, insan yaşamının her anını yansıtmakta ve her anında karşısına çıkmaktadır. Aynı şu Corona günlerinde olduğu gibi, hayatın durağanlaştığını sandığımız zamanlarda, yaşamımıza gerçekten bir hareket katmıştır. Filmler yaratmış oldukları gerçeklikleriyle zor günlerimizde birer umut olmuştur. Frank Capra’nın Şahane Hayat (It’s a Wonderful Life) filmi misali hayata tutunmamızın önemi ortaya çıkmıştır. Eski (meyen) filmler evlerde yeniden izlenerek geçmişle kurulan bağın aslında hiçbir zaman kopmayacağı ve aslında her filmin başlı başına bir hazine değeri taşıdığı anlaşılmıştır. Örneğin bir Yurttaş Kane, Casablanca, Sevmek Zamanı ya da Ah Güzel İstanbul evlere kapandığımız günlerde tekrar izlenildiğinde farklı tatlar bırakabilmiştir. Filmlerin yaratıcıları hayatta olmasa bile bu ölümsüz sanat eserlerinin, evrende sonsuz bir yer kapladığı gerçeği bir kez daha kanıtlanmıştır.

1895 yılında Lumiere kardeşlerin icadından bu yana bir evrim geçiren sinema günümüzde farklı şekillerde insanoğluna temas etmektedir. ABD’deki ana akım sinemayı besleyen Hollywood geleneğinde dahi birtakım değişimler yaşanmakta, büyük bütçeli filmlerin karşısına güçlü bağımsız sinema örnekleri çıkmaktadır. Bir Güney Kore filmi olan ”Parazit”, en iyi yabancı film ödülünün yanında en iyi film Oscar ödülünü kazanabilmiştir. Bu sayede birçok yabancı sinemacı için minimal sinemayla daha geniş kitlelere ulaşmak adına bir umut
ışığı doğmuştur. Hindistan’ın Mumbai şehrinde doğan ve gelişen Bollywood platformunda da sanat sineması adına güzel gelişmeler yaşanmaktadır. Aynı İran örneğinde olduğu gibi, Hint filmleri kendi iç pazarının dışına çıkabilmektedir. Ülkemizde de bağımsız sinema bir yükselişe geçerek, bilhassa Emin Alper, Banu Sıvacı ve Tolga Karaçelik vb. genç yönetmenlerin tasarladığı yeni akım filmler, Türkiye’yi yurt dışı festivallerde gururla temsil etmektedir. İnternet ve akıllı cihaz teknolojisi sayesinde hayata geçebilen kısa filmlerin sayısı artmakta ve bu işler daha fazla küresel bir zemin yakalayabilmektedir. Önceleri
daha kısıtlı bir izleyiciye ulaşan belgesel ve deneysel sinema örnekleri de bu olumlu gelişmelerden nasibini alabilmektedir. Sinema; sinema salonlarının yanı sıra ev sinemasının ve televizyonculuğun yeni bir örneği olan Netflix, Amazon Prime gibi dijital kanalların başı çektiği VOD (Video on Demand) formatı sayesinde, alternatif kanallarda izlenebilme
olanağına sahip olmuştur. Böylece insan yaşamının vazgeçilmez bir yaşam tarzı tercihi olan sinemadan uzaklaşılmamıştır. Pandemi tedbirlerine istinaden çevrim dışı yapılamayan film festivalleri çevrim içi şekilde düzenlenebilmiştir. İzleyiciler festivallerin sosyal medya hesapları vasıtasıyla seçilen filmlere ulaşabilmiş, canlı yayınlar sayesinde yönetmenlerine soru dahi sorabilmiştir. Sinema sihri sayesinde her güçlüğü yenebilecek bir sanat dalıdır. Özetle yaşamdan beslenen ve kendi aurasını yaratan sinema, hayatın aynası ve aynısıdır.

Mehmet TIĞLI/Yönetmen

MehmetTIĞLI/kentekrani

Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 12 Temmuz 2020