O oyunlardan biri de God of War, fazla miktarda İskandinav mitolojisi içerir. Editörlerin bana hep tavsiye ettiği Neil Gaiman kitaplarındaki mitoloji de güzeldir. Gelelim buradaki kahramanlarımızdan biri olan Odin’e. İskandinav mitolojisinde Odin uçan atı Sleipnir ile avlanmaya gittiğinde çocuklar çizmelerinin içine havuç ve saman koyup şöminenin yanına asarlarmış, bu iyiliklerinin karşılığı olarak çocuklara onun da hediye ve şekerlemeler getirdiğine inanılırmış. Bir yerlerde gördüğümüz şömineye asılan çoraplar bu gelenekle değiş tokuş edilmiştir belki de.

Biz yeni hayaller, fikirler ve umutlarla yeni yılı beklerken dünyanın birçok yerinde insanlar, özellikle çocuklar benzer bir kahramandan gelecek hediyeleri, dileklerinin gerçekleşmesini heyecanla bekliyor. Noel Baba’ya ilham olan Aziz Nikolas memleketimizin en sıcak illerinden birinde yaşamış olduğundan hiçbir zaman kırmızı beyaz sevimli kıyafetlerini giymemiş olsa da çocukların dilekleri gerçekleşecektir. Hem maddi hem de manevî zenginlikle Patara’da dünyaya gelen Aziz Nikolas Likya’nın başka bir antik kenti olan Myra’da hayata gözlerini yummuştur.

Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde Santa Claus, Papa Noel gibi farklı isimlerle de anılır. Ölüm tarihi olan 6 Aralık’ta Hollanda’da çocuklara şekerleme ve hediyeler verilmesi geleneği Aziz Nikolas’ı konu alan Sinterklaas efsanesine dayanır. Öldükten sonra 6. yy’da türbesinin ünü epey yayılınca, bazı kaynaklarda Barili korsanlar diye geçen Barili denizciler tarafından kemiklerinin bir kısmı çalınıp İtalya’nın Bari kentine götürülmüştür. Bununla birlikte Bari önemli bir hac merkezi hâline gelmişken antik coğrafyanın mirası olan bir lahdin kalıntılarının da diğer antik eserler gibi topraklarından alınıp götürülmesi üzücü. İyi kalpli Nikola’nın anısına başka pek çok Avrupa şehrinde ve İstanbul’da kiliseler inşa edilmiştir. Ünü Hollandalı göçmenler tarafından Hollanda’ya ulaştığında Santa Claus’a dönüşmüş, popüler görüntüsüne, kostümüne ise bir çizerin Coca – Cola şirketi için hazırladığı çizimlerle ulaşmıştır.

Demre’de lahdinin bulunduğu kiliseyi arkeoloji ve tarihle ilgilenen herkesin görmesini tavsiye ederim. İyilik ve güzelliğinin yüzyıllar boyu unutulmadığı Aziz Nikolas’a hâlâ ne kadar saygı duyulduğuna da ona inanan ve dua eden kalabalık toplulukları görünce şahit olurlar. Ülkemizde en çok turist ağırlayan tarihi eserlerden biridir kilise. Umarım bu yıl Noel Baba Ren geyikleriyle kıtalar arası seferine çıkmışken sırtında çuvalıyla her inançtan her dinden çocuk için yeryüzüne sevgi ve barışı getirmeyi planlıyordur. Ne de olsa dünyadaki ilk demokratik meclisin kurulduğu yerde doğdu. Çocuklar gerçekten hayal edebilmeli ne istediğini. Hayal edebilmeli ki şiddetten uzak olsunlar. Yetişkinlere gelince iyilik diye nitelendirdikleri ufacık bir davranışın karşılığını görmediklerinde zorbalığa başvurmasalar bir kahramanın yeryüzüne inmesine gerek kalmayabilir. Öyleyse yediden yetmişe tüm dünyaya Mutlu Noeller!

İrem SEVAL

Dolayısıyla yeryüzünde medeniyetin başlangıcından beri toplumun daima ileri gitmesinde öğretmenlerin yeri ve önemi oldukça büyüktür. İnsanlık erdemleri aracılığıyla iyi bir ahlâkî karakter oluşturmayı ilk öğreten ve teşvik eden Konfüçyüs’tür. Bir şeyin insanlığa faydasını görmek için doğruluğunu sorgulatan Sokrates ve öğrenmeyi, sorgulamayı, araştırmayı akademik hâle getirip tarihte ilk yükseköğrenim kurumunu kuran onun öğrencisi Platon’dur. Bizlere insan yaşamı için en iyi olanı gösteren bilimi, tüm eylemlerimizin hedeflediği amacı ve sonunda gelinecek noktayı yazılı eser olarak dünyaya sunan ise Aristoteles’tir. Tarih öncesinden gelen örnekler iyi bir öğretmenin ve öğrencisinin dünyada ne kadar etkisi olabileceğini göstermiştir.

İzlediğimiz filmlerde, okuduğumuz kitap karakterlerinde, insanın ve toplumun var olduğu her yerde bir bilgenin desteğiyle kötülüğe savaş açan, bu savaşta ustasının öğütlerine kulak verirken kendi benliğini ortaya koyan pek çok karakter tanımışızdır. Başka evrenlerde de okul insanın akıl odalarından kurduğu evi gibidir. Yüzüklerin efendisi Gandalf – Frodo, Dumbledore – Harry Potter, Yıldız Savaşları  Master Yoda – Luke Skywalker ikilileri gibi. Splinter usta ve Ninja Kaplumbağalar’ı da eklemeden geçemeyeceğim. Şu sıralar kaplumbağalarla özel olarak ilgilenmem gerekir. Üstelik öğretmenleriyle hâlâ ortak hedefleri olan ve paylaşacağı fikirleri bitmeyen bir öğrenciyim. 

Kimya derslerinin sevilmesinin yanında insanın kimyasına da iyi gelen bir öğretmenden bahsetmek istiyorum. Nazan Çinko’yu lise yıllarımda tanımaya başladım. Geçtiğimiz günlerde yaptığımız kısa telefon görüşmelerinden biri dâhi aklımı kurcalayan küçük bir konuyu geride bırakıp yeni bir yolculuğa başlarken beni oldukça aydınlattı. Yeni öykü kitabını da toplu taşımada, uykudan önce bir solukta okuyup bitirmek üzereyim. Kargodan teslim alır almaz merakla sayfaları çevirirken yan komşum gibi gördüğüm karakterleri, dünyayı bir anlığına durduran edebî üslûbuyla satırlar akıp gitti. En sevdiğiniz tatlının damağınızda bıraktığı keyif gibi büyüleyiciydi betimlemeleri. Okumak isteyenler için kitabın adı “Kaplumbağalar Uçar Mı?”. Öğretmen ve öğrenci olarak kaplumbağaların kimyasını da çözmeye çalışıyoruz. Kerameti öykülerinde saklı kitap, umarım okuyanlara da yeni yılda sürekli okumanın getirdiği şans ve kısmeti getirir. İyi bir öğretmenin ise daima hatırlanması gerekir.

İrem SEVAL

Her birimiz farklı bir soydan geliyor olabiliriz. Ancak bir imparatorluğun kölesi ya da kulu olmaktan kurtulalı aradan yüz yıldan fazla zaman geçti. Bir milletin birbirine bağlılığını ve değerlerini daima korumak için bunu her gün hatırlamak ve hatırlamak mı gerekirdi diye düşünür oldum. Her şeyden önce her birimiz şanlı tarihi olan bir milletin değerli bir ferdiyken bir yanda hâlâ bunun bilinciyle yaşayanlar, bir yanda da bunun bilincine varamayıp sürekli zaman mekân fark etmeksizin kendini ispatlama çabasında olanlarla uğraşıyoruz. Çalışkanlığı bir kenara bıraksak kurnazlığı zeka belirtisi zannedenlere rastlıyoruz. Bu durumda yükselmek bütünün bir parçası eksik kalınca mümkün olmuyor. Güneş balçıkla sıvanmasa da balçık üzerine eklenip yoğrulup fırınlanarak bir sanat eserine dönüşebiliyor. Her zaman umut vardır.

Hatırlıyorum. And içtik bir kere bize açılan özgürlük yolunda gösterdiği hedefe durmadan yürürken küçüklerimizi koruyup, büyüklerimizi sayacağımıza. Yurdumuzu, milletimizi özümüzden çok seveceğimize.. Bunları yürekten hissediyor, gülümsüyoruz. 

Cumhuriyet’in kahramanlarından biri olan Reşit Galip Bey’e teşekkür ederiz kendi değerlerinin farkına vararak hayat boyu yürümekte, bir insanın kimliğini tanımaya çocukluktan başlaması için sağladığı büyük katkıdan dolayı. Çünkü mutluluk çocuklukta alınan bir karardır ve her ne olursa olsun yaşam boyu devam eder.

Cumhuriyet Bayramınız kutlu olsun!

Ne mutlu Türküm diyene!

İrem SEVAL

Uzun bir aradan sonra yeniden yazıyor olmaktan mutluyum. Henüz bir yıllık anne olduğumdan daha şimdiden anne olmanın pek çok zorluğunu, güzelliğini bir arada görmekteyim. Baharın gelişi her yıl anneleri onurlandıran anneler gününü de beraberinde getirdi. Beni dünyaya getirip büyüten, oğlumu büyütüp yetiştiren iki annemin ve tüm annelerin gününü kutlarım.

Tarih öncesinde Antik Yunan’da pek çok tanrı ve tanrıçanın annesi olan Rhea’nın onurunu da bir bahar festivali düzenlenirmiş. Kibele için de bir bahar festivali niteliğinde kutlanırmış. Yani anneliğin kutsallaştırılmasının tarih öncesinden günümüze kadar geldiğini görüyoruz. Ancak ne annelerimiz birer tanrıçadır ne de annelik kutsaldır. Pek çok anne ise güçlü olmak zorunda bırakıldığı için değil, aslında kadın olduğu için güçlüdür. Belki güzelliği en başta bir canlının, insanın dünyaya gelişine aracı olmaktan,  kalp atışlarını ilk hisseden ve paylaşan olmaktan gelir. Anneliğim çok yeni olsa da bazı duygularda aşırılık gösterme konusunda çok da başarılı değilim. Yani yıllar önce anneme yazdığım şiiri bile sadece babama okuyabilmiştim. Şimdi ise anneme kardeş konusundaki yoğun isteğimi ciddiye aldığı için tekrar teşekkür ederek anneler ve kızlarının başka üretkenliklerinden bahsetmek isterim.

Dünyada görülen tüm şiddete, baskıya ve çirkinliklere rağmen bugünlük biraz da özgürlüğüne engel olunmayan kadınlardan birinin yarattığı güzellikleri anlatayım. Dünyada kendi sesini bulan, kendi şarkılarını söyleyebilen şanslı kadınlar da var. Bir kadın hayallerini gerçekleştirme amacıyla yaşayabildiğinde, ufku zihnini bulandıranlarla karaltılmadığında onları gerçekleştirebilecek imkânlara da kendi çabasıyla ulaşma gücüne sahip olduğundan dünyanızı daha güzel daha yaşabilir hâle getirir

Yeri geldiğinde ortak duygularda buluşan, genellikle zıt fikirleri olan ancak hem zıtlıkları, hem güzellikleri hem de kavgaları paylaşmaktan bıkmayan kız kardeşleri olanlar bilir. Ben de biraz kendi kardeşimden söz edeyim. Kendisi müzikle yakından ilgilidir. Müzik konusundaki çalışmalarını ilerletmek için de alanında profesyonel olan hocalarından eğitimler almıştır. O da yazmayı sever. Yazdığı şiirler biraz daha şarkı sözü olma niteliğindedir. Benim şiir yazmaya çalıştığım dönemlerde aklıma gelenler nerede olursa olsun yanımda defter yoksa bulduğum ilk kağıt parçasına mutlaka notlar alırdım. Bir gün arkasına bir şeyler karalayıp bir köşeye bıraktığım market fişini kardeşim bulmuş. Yıllar sonra evin bir köşesinde gitar çalarken “Bir şarkı var dinlesene,” dedi. Oturdum dinlemeye başladım. Hoşuma da gitti. Çalmayı bitirdiğinde “Bu şarkıyı kim yazmıştır sence?” diye sorduğunda öylece kaldım. Sonra gülümseyerek “Sen yazdın,” dedi. Bu herhâlde bir insanın hayatta karşısına çıkabilecek en güzel sürprizlerdendir.

10 Mayıs itibariyle ise sözleri ve müziği kardeşim #GizemSeval ve #AliÖzcan’a ait olan Aşk Kalmadı tüm dijital platformlarda dinleyicileri ile buluşuyor. Dinlemek isteyenler, merak edenler için şarkının linkini aşağıya bırakıyorum.

Günün size en uygun saatinde arkanıza yaslanırsınız. Az sonra emniyet kemerinizi bağlamadan belki de en güvenli yolculuğa çıkacaksınızdır. Yalnız aklınız biraz karışabilir. Hatta bir zaman tünelini aşıp yaşamış olduğunuz çağdan uzak ya da yakın geçmişe gidebilirsiniz. Yolda bazen de bugünün ve dünün şaşırtıcı benzerliklerine rastlarsınız.

Tünelin sonuna yaklaştığınızda içeriye sızan gün ışığı size her zamankinden daha güçlü gelir.

En çok satan raflarda son yıllarda aslında çoktan okunması gereken zenginlikleriyle distopyaların öne çıktığını görüyoruz.

Kitaplara, üzerine uydurulan kalın bir kılıfla sandıktan çıkarılmayı beklenen gizemli bir hazine izlenimi veriliyor. Şimdiye kadar okuma zevkini tatmış olanlar, bu kitapların içeriğinin en ön safta yerini alan kırmızılı, pembeli kapaklarından çok daha etkileyici olduğunu bilirler.Şimdiki okurların birkaç nesil öncesi içerisinde korku tüneliyle yaşayacakları anın benzerliğini çoktan keşfetselerdi tarih gerçekten tekerrür eder miydi?

George Orwell yıkılan evinin enkazı arasından Hayvan Çiftliği’nin sayfalarını toplarken acaba insanların yalnızca bir peri masalıyla iyi vakit geçirmesini mi düşünmüştü?

Yoksa bizlerin bir daha dünya üzerindeki bir diktatörlüğe şahit olmamamızı mı dilemişti? Her ne olursa olsun kelimelerin güçlü yanı sonu gelmeyen yozlaşmaların yanında zamana meydan okumaya devam ediyor.

Aldous Huxley’in çok sevdiğim Cesur Yeni Dünya’sına da değinmeden geçmek olmaz. Bir embriyodan doksan dokuz tane birbirinin aynı insanı üretmek şimdilerde insanları maddi ve manevi yönlerden birbirine benzeterek zor olmasa gerek. Bir de kitapta tapınılan da sanki satın alma yönetimi dersinde tekrar etmemenin büyük bir eksiklik yaratacağı bir otomotiv markasının seri üretim sistemine çağrışım yapıyor. Aldous Huxley’in ütopya Ada’sı henüz makyaj masasına oturtulup sahneye hazırlanmadı. Kitapta gelişmiş bir ülke için nüfus planlamasına oldukça önem veriliyor.

Bir ülkeyi ekonomik açıdan batırmak isteyen önce nüfus planlamasını bozsun derken yine korku tünelinde tanıdık bir canavara selam verirsiniz.

Margaret Atwood ise bu distopyaların tümüne eleştirel bir gözle Başka Dünyalar adlı kitabında değinir.

Her distopyanın içinde az da olsa bir ütopya, aynı şekilde ütopyaların da distopya içerdiğini söyler. Kurgudan gerçeğe döndüğünüzde de her iyiliğin içinde bir kötülük, her kötüğülün içinde bir iyilik barındırdığını görürsünüz. Süper kahramanların gezegenlerinde soluklanırken size Atwood sohbetiyle eşlik eder.

Distopyalar ya da bilimkurgu ile bambaşka dünyalarda sona yaklaştığınızda soğuğu iliklerinize kadar hissetmiş, yerçekimsiz ortamda tepetaklak olmuş, hayvanların da konuşabildiğine şahit olmuşsunuzdur. Okuduğunuz kitap dalından koparılması yasak bir elmaya dönüşürken parmaklarınızın arasındaki yapraklarıyla ona dokunmanın hazzını hissetmişsinizdir. Kitapların yakılıp yok olduğu yerde sarsılmış, külleri ardından yas tutmuşsunuzdur. Aklınıza sızan gün ışığı her zaman gördüğümüz ışık değildir artık. Gözlerinizi kısıp bakmaya çalışırken kitap kapağını kapatıp aydınlanmanın parlaklığına gülümsersiniz.

Az sonra sahnede olacaktık.
Üzerimize son kez bir çeki düzen verdik. Yutkunarak boğazımızı temizledik.
Heyecanlı mıydık?
Heyecanın verdiği korku yerine aksine o güçlü kelimelerin koruma kalkanıyla kuşatılmıştık.

Tarih hep 18 Mart’tı; “Çanakkale Şehitlerine” ile töreni izleyen arkadaşlarımıza seslenirken.

Mehmet Akif’in mütevaziliğinin yanında şiiri ilk kez dinleyen şairlerin en büyüğü Abdülhak Hamit de “Benim yazdıklarımda bu muvaffakiyet ne gezer!” demiş.

Üzerinden biraz zaman geçti. Üniversiteli olduk.

Okulun Atatürkçü Düşünce Kulübünün İstiklal Marşı’nın kabulünü ve Mehmet Akif Ersoy’u anmak için düzenlediği törendeyiz.

Aradaki muazzam farkı göstermek için marş yarışmaya verilmeden önce ön elemeyi geçen ilk altı şiiri de okuyacağız.

Provada şiirleri gördüğümüzde yine İstiklal Marşı’nın o güçlü dizelerinden bizi mahrum bırakmayan Mehmet Akif Ersoy’a teşekkürlerimizi iletmeye hazırlandık.

O alkışı sevmese de bize bırakılan marşın değerini anlatabilmek için yine salonu alkışlarla çınlatmaktan başka çare yoktu.

Yıllardır hafta başında ve hafta sonunda okuduk marşımızı.
Ancak benim kendi adıma yıllar sonra başka açıdan idrak ettiğim bir dizesi vardı.

Tarihi ve medeniyetleri kurulduğu şehirlerde görmeye karar verdiğimde bulunduğumuz coğrafyanın tozlu raflarda bekleyen zenginliğini gördüm.
Tarihi sıfırdan başlayarak okuduğumda silahsız bir kültür savaşına da rastladım. Papirüs gönderilmeyen Bergama’nın kitap yapımında engel tanımayarak parşömen kağıdını kullanması gibi. Dünyanın ilk demokratik meclisinin memleketimizde kurulduğunu öğrendim. Tarih öncesinde yine benliğini kaybetmemek uğruna kendini ateşe veren bir halk gördüğümde “Bastığın yerleri toprak diyerek geçme!” dedim kendime. Önüme yazılabilecek bir umman sunan bir arkadaş edindim.

Bugün Çanakkale Şehitleri’ni Kent Ekranı’nda bir kez daha okuyorum başkasının olana saygısızlık etmeden kendi milli değerlerimize sahip çıkan genç bir birey olduğum için. İstiklal Marşı’nın kabulünün 100. Yılında Mehmet Akif Ersoy’u saygıyla anıyoruz. Onun deyişiyle “Allah bu millet bird aha İstiklal Marşı yazdırmasın!”

Pazar günü Kent Ekranı canlı yayınına şair Metin CENGİZ konuk oldu.