HÜMA SEVİM; Cemal Süreya’dan okudu:
8.10 Vapuru

Daha çok Şiir İçin:

https://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=1qYUWmEel-YYsWlw

YouTube’da İzleyin

Lirik Ben, Hüma / Şiir ve Ses

https://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=vrQAOFynfIkxh2Y-

Bir durum veya ne bileyim bir söz, ufak çaplı bir hikaye dolaşıyor ortalıkta…. Tabi ilk önce herkes kendine göre anlatıyor falan. Zaten algılayışlar farklı, o pencereler herkeste başka bahçelere, bambaşka manzaralara hatta bazılarında çöplüğe, lağıma falan bakıyor, konu her ne ise onunda atmosferde dolaşıp yere serbest iniş yapıyor. Ve işte tam da burada biri çıkıp o an içinden geldiği gibi o şeyin tam zıttını söylüyor ve bum ! 

Bundan sonra söylenen veya anlatılan o şey bambaşka bir anlam kazanıyor, zıttıyla karşılaştırlınca ne bileyim bir hava geliyor, bir şeyler oluyor. Çünkü zıttıyla birlikte olunca insanları şöyle bir düşünmeye itiyor, beyninin kıvrımlarına çomak sokuyor, dürtüyor. İşte bunu pek seviyorum. 

Durum şu; Ortaya konan ironi, geldiği yere anlam derinliği katıyor. Diyelim ki komik, komikliğin dibine ulaşılıyor. İroniyi gülmek için yapmak harika oluyor, fakat dramatik biçimlerde de karşımıza çıkabiliyor.  Sanatın bir çok alanında ironi kullanılıyor zaten. Burada işin içinde zeka kırıntıları olmak zorunda. Tabi bir de iyi bir gözlemci olmak gerekiyor. Şunun da altını çizeyim; İroni ve mizah farklı şeyler. İroni yapmak alaylı bir üsluptur, nükteli bir espridir. Grekçe “eironeia” fiil köküne dayanan ironi “Tartışmada rakibini oyuna getirmek için bilmiyor gibi görünmek” anlamına gelir.  İroni sözcüğünün Türkçemizde tam bir karşılığı yok fakat elbette hepimizin malumu.

Kanımca olay şu; Söylediğin şeyin ötesine geçiyorsun, söylediğin şeyle söylemediğini ima ediyorsun. İroni karşıdakine açık ve anlaşılabilir davranmaz. Ona sağ gösterip sol vurur ve kendine getirir. Okuyucunun ya da dinleyicinin algılayış gücüne teslim edilmiş örtük bir anlamdır. İşte tam da burada o değişik pencereler, farklı farklı algılayışların devreye girmesiyle ortaya geniş bir anlayış yelpazesi ya da çeşitliliği çıkar. Ortak nokta, ne konuşan ne de dinleyen yanlış anlamanın sorumluluğunu üstlenir, işte yine bir bum! Ne kadar geniş bir alan çıktı önümüze, neler canlandı gözümüzde, işin ucu nerelere gitti!

Dahası var; İronide konuşmacı veya yazar, söylediklerinden bağımsız ve özgürdür. Kastettiği şey söylediği değildir ki, ona ne engel olabilir? Gelenekler,yasalar, hukuk karşısında atış serbesttir. Biri çıkıpta böyle dedin diyemez, çünkü aslında öyle dememiştir ve fakat mesaj yerine ulaşmıştır.

En güzel örneklerden biri Sokratik ironinin, bilgiçlik taslayanların tutumları için “bilmemek” olarak karşılık bulması ve her şeyi bildiğini sanan insanı yere vurmasıdır. 

İroni belirli ölçüde birikim, kapasite ve yetenek gerektirir. Düz olan her şey sıkıcıdır ya hani, ironi bizi alıp patikalara, yan yollara falan sokup macera yaşatır.

Bu kadar yeterli. 

Şimdi bundan sonra sizlerle paylaşmak istediğim ve bunun için heyecenlı olduğum bazı şeylerden bahsetmek istiyorum. Kabaca bazı belli başlı şeylerin üstünden geçeceğim. Şöyle hissediyorum, günümüz Türkiye’sinin gelmiş olduğu noktada dert üstü, murad üstü yaşayışımız varken, yurdum insanının yüzünde güller açarken başka bir şeyden bahsetmek istemiyorum artık.

Ama haksız mıyım ? Dile getirilecek bunca güzelliği yaşıyoruz iyi ki, iyi ki diyoruz hep. 

Mesela; İyi ki ülkemin bu günlerini gördüm demiyor musunuz sizler ? Ben her sabah bu duyguyla uyanıyorum. Ne bileyim sağıma bakıyorum mutlu, soluma bakıyorum mutlu. İnsanlarımın yüzleri gülüyor, geleceğe bir umutla bakıyorlar sizce de harika değil mi? 

Peki iyi ki seçimler adaletten hiç şaşmıyor ve iyi ki böyle yönetiliyoruz demiyor musunuz? Emeklilerimizin refah içindeki yaşantılarını gördükçe sizin de mutluluktan gözleriniz dolmuyor mu benim gibi? 

Ne bileyim arkasındaki yüce devlet sayesinde refah içinde yaşayan insanlarımız hastalanmaktan çokta korkmuyorlar artık. İyi ki diyorlar iyi ki sağlık sistemimiz artık mükemmel bize karada ölüm yok. Hem aç gezmek, et yememek falan sağlık açısından çok iyi, ekonomiyi öyle güzel yönettiler ki mükemmel hale geldi tüm dünya bizi konuşuyor. Fakat bizlere yapılan bu iyilikten bahsedilmiyor, ne kadar az yemek o kadar uzun ömür!

Şöyle bir bakın toplumumuzda dürüstlük, adalet anlayışı ne bileyim müslümanız ya hani (burada din ayırımı yapmıyorum, sadece bizi yönetenlerin sürekli öne sürdüğü bu “inanan” fikri kafama çakıldığından)  haram paradan sakınma vesaire gibi konular ne kadar önem arz ediyor ve herkes bunlardan kaçınıp sadece menfaatini kollamıyor, insanını kolluyor falan. Mükemmel yani! Söylemeden geçemeyeceğm toplumumuzun bu kadar değerlerine sahip çıkıyor olmasının temel sebebi bizi yöneten saygıdeğer politikacılarımız, Allah onları başımızdan eksik etmesin. Hem yine onlar sayesinde kadın cinayetleri olsun, küçük çocuklara yapılan tacizler olsun hep  “inancımızı” kuvvetlendirdiklerinden dolayı neredeyse yok olmaya doğru gidiyor.

Şimdi hep birlikte oturup şükredelim tüm bunlara ! Ben her sabah ve gece uyumadan bunu yapıyorum. 

Bu yazdıklarım da burada dursun sadece mutluluğumu paylaşmak istemiştim. 

Yukarıda bahsettiğim ironi olayına geri dönüp iki kelam daha etmek istiyorum sonra bitireceğim. İroni bir tavırdır, insanın varoluş halinde baştan sona ironi vardır. Yaşamın kendisi başlı başına bir ironidir zaten. Hiç ölmeyecekmiş gibi yaşayıp gidiyoruz(lar) başka söze gerek var mı ? Sevgiyle kalın, mutluluğumuz daim olmaz umarım.   

Yazı kısa sürdü oysa ne çok şey vardı söyleyecek, ironik!

Hüma SEVİM

YouTube’da İzle

Tüm Şiirler İçin;

Lirikhttps://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=B8xwSAfQoJnWKuRs Ben-Hüma

https://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=B8xwSAfQoJnWKuRs

Hüma SEVİM

Hüma SEVİM / Lirik Ben

https://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=_-va-c1XuHio8Y9P

Edip CANSEVER… “Yer Çekimli Karanfil’

Lirik Ben-Hüma

Kanala Abone Olun Bütün Şiirleri Dinleyin

https://youtube.com/@lirikben-huma8324?si=Yk4YRJc2c0fcKhzv

Hüma SEVİM

humasevim02@gmail.com

HümaSEVİM/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 5 Mayıs 2024

2. Bölüm Haftaya

Hüma SEVİM’in tüm şiir okumaları için YouTube kanalına abone olun.

https://m.youtube.com/@lirikben-huma8324

Hüma SEVİM

humasevim02@gmail.com

HümaSEVİM/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 10 Şubat 2024

Anlaşılma isteği, insan dediğimiz canlı türünün en önemli ve temel sorunu değilse nedir? İlk önce anlatmayı başarmak elbette. Peki dinleniyor muyuz ? Kafamızda dolaşan o şeylerin ne kadarını kelimelere dökebiliyoruz?

Ne kadarı karşıdakinde değerini buluyor ya da bırakın değerini bulmasını ne kadarı gerçekten dinleniyor ?

Yoksa karşımızdaki sadece dinlemiş gibi yaparak sırasını mı bekledi ? Sazı eline aldı o da konuştu, siz dinlediniz mi ?

Hayır, hayır öyle olmadı… Hiçbir şey olmadı. Bazı konuşmalar, bazı konuşmalar olarak öylece havada asılı kaldılar. Kimsenin duygusu kimseye yeterince geçmedi.

Gerçekçi olalım tam anlamıyla anlaşılmak tabii ki mümkün değil. Çok mu umutsuz bir yaklaşım oldu ?

İlk insanların ne yaptığıyla ilgili fikrim yok fakat sonrasında bu konu üzerine tüm zamanlarda yazılıp çizildi. Herkesin anlatacak bir şeyleri oldu, herkes anlattı. Her birimiz bazen anlatan bazen dinleyen olduk. Düşündük dedik ki mesela; Biri diğerinin derdine benzer şeyler yaşamamışsa eğer o diğerinin ne duygulara girip çıktığını anlayamaz.

Veya karşındakini anlayabilmek ilkönce kendini anlamaktan geçiyor. Belki insan kendini dinlemeyi öğrenmeli, yani karşısındakinden önce kendini çözmeli.

İnsanların hiçbir şeye vakti yok, hiç olmadı ve hiç olmayacak. İnsan yalnızdır. O kadar büyüktür ki yalnızlığı, binlerce bedenin arasından hiçbirine kulak vermeden ilerler. Yalnızlık fazlaca kalabalıktır aynı zamanda. Aslında bir insan ne kadar çok kalabalıklara karışmak istiyorsa o kadar yalnızdır. Herhangi bir dünya gezegeni sabahında başını şöyle ellerinin arasına alıp, gözlerini kapatıp kendine kulak vermemiştir, bunu gezegenimizin yirmi dört saatlik bir gününün herhangi bir dakikasında dahi yapmamıştır. Kendini dinlemeyen insan karşısındakini nasıl dinleyebilir ? Bu durumda anlamak konusuna girmeye hiç gerek yok.

Sessiz kalmayı seçebiliriz ve zaten sessiz insanlar kanımca zamanında anlatmayı bir hayli denemişlerdir. Herkes zihninin kaldırabileceği kadar yükü taşır. Asıl olan şu galiba; Anlatmaktan vazgeçmek, anlattıkça zihnimizin yükünün aslında artıyor olduğunu fark etmekle başlıyor. Bunu fark edince anlaşılmak ve dinleniyor olmayı bir tür hafifiletici, tedavi edici bir şey gibi görmekten vazgeçmek, sessizliği başlatıyor.

Şöyle düşünelim; Gün içinde kafamızda dönüp dolaşan bir dolu şey var evet. Geçmiş, gelecek, işte zor bir çocukluk gibi travmalar, hayata dair sürüyle sorun, endişe v.s. Bunları anlatmakla sanki görünür hale getirmiş, soyutken somutlaştırmış olmuyor muyuz ? Sadece zihnimizde dolaştıklarında o kadar da etkili değil gibiler.

Peki konuşmayalım mı ?  Çay demleyip ya da kahvemizi yapıp dertleşmeyelim mi ? Herkes susarsa çok sessiz kalmaz mıyız ? Evet hep anlattık ve anlatmaya da devam edeceğiz. Sadece anlaşılmak konusunu kafamızda fazlaca büyütmemek bir tür mutluluk anahtarı gibi cebimizde dursa iyi olur. Anlaşılmak ne kadar imkansızsa anlatmakta bir o kadar iyileştirici  değildir aslında.

Aynı dili konuştuğumuzu sandığımız insanların, hadi olumlu bir şey söylemiş olayım “hemen hemen” diyeyim, hiçbiriyle aynı dili konuşamıyoruz. Çok mu ağır oldu ? Farklı düşünüyor olabilirsiniz ne mutlu size. Bir gün gerçekle yüz yüze gelebilirsiniz hazır olun. Böylece hayal kırıklığınız biraz daha hafif olur umarım.

Şimdi öyle bir ülkede yaşıyoruz ki, zaten kimse kimseyi dinlemiyorken bir dolu yabancı aramıza katıldı, eh bir habitatımız vardı o da bozuldu. Bunu da geçelim bizler bu toprakların insanları yakında karnımızı doyuramayacak hale geleceğiz galiba. Durum buyken ne anlaşılması, ne anlatması diyebilirsiniz.

Oysa unutmamamız gereken anlaşılmak konusunun karnımızı doyurmak kadar önemli olduğu. Bu topraklarda yaşam hiçbir zaman kolay olmadı. Şu son dönemler kadar da zor olmadı sanki. İnsanlarımızın ötekileştirilmesi sorunuyla uğraşırken, sığınmacı popülasyonun bizlere dahil olmasıyla işler cidden sarpa sardı. Farklı diller, farklı toplumlar ve kültürler, fakirlik, aşırı zenginlik, haksızlık, zorbalık, dini kendine göre yorumlayıp (anlamayıp ve çarpıtıp) ortada gezenler, bunları görüp (dinini anlamaya çalışmayıp) kendini dinsiz ilan edenler, çarşafla gezenler, neredeyse çıplak gezenler….Küçük insanların gölgeleri ne kadar büyüdü bu ülkede. Bu kaos içinde, anlatmak ve anlaşılmak ne kadar önemli olurdu, mümkün olsaydı !

Tam burada değerli yazarımız Nazan Bekiroğlu’nun Nun Masalları adlı kitabından bir alıntı yapacağım;

“Hiçbir azabın anlaşılamamak dahası yanlış anlaşılmak kadar büyük olamayacağını fark etti.

Çünkü yanlış anlaşılmak beraberinde yanlış anlamayı da getiriyordu.”

Şöyle bir düşünelim; Anlamıyoruz, anlaşılmıyoruz ve sonuç : Yanlış anlıyoruz! Nasıl büyük bir kaos değil mi ?

Burada bitirmeyeceğim çünkü yaşam umudu kaybetmeyi hak etmeyecek kadar değerli bir armağan. Kaos kendi içinde bir düzen barındırır. Sonra bir sabah uyanırız ve dağılan puzzle parçalarının teker teker yerlerini bulduğunu ve yeni resmi oluşturduğunu görürüz. Diğer yandan entropiyi hatırlatacağım. Bu felsefede de yerini bulmuş bir fizik yasasıdır daha önceki yazılarımda da bahsetmiştim.

Şöyle ki; Var olan her şey bir sona ulaşacaktır, her şey dağılmaya ve onu oluşturan parçalara ayrılmaya mahkumdur. Önemli olan durumun kendisi değil, sürecin kendisidir. Bu evrendeki durumlar, soyut düşünme haricinde kesinlikle mutlak olarak her an akış halindedir.

Bir toplumda işler yolunda gidiyorsa eğer yeni düşüncelerin doğması ve gelişmesi de söz konusu değildir. Bunalım zamanlarında, insan sorgular; Nereden geliyoruz? Nereye gidiyoruz ?

Kısaca entropi wikipedia’ya göre;

-Düzen düzensizliği yaratır.

-Düzenin anlayamadığımız hali (kaos) varsa ki illaki olmalıdır bundan dolayı
düzensiz diyemeyiz. Yani düzenin dışına çıkmak imkansızdır.

-Düzensizliğin içinde de bir düzen vardır.

-Düzen düzensizlikten doğar.

-Yeni düzende uzlaşma ve bağlılık kısa süreli olarak kendini gösterir.

-Ulaşılan yeni düzen, kendiliğinden örgütlenen bir süreç vasıtasıyla kestirilemez bir yöne doğru gelişir.

İşte yaşıyoruz, nehrin suları bulanık ve kuvvetli akıyor kapıldık gidiyoruz.

Tanrının bir hediyesiydi bizlere MUSTAFA KEMAL ATATÜRK.

Her şeyi baştan yazdı, kaosu güçlü bir düzene çevirmeyi başardı. Onun gibisi gelir mi ? Yok vazgeçtim azıcık ona yanaşsın yeter, olur mu ? Bilemem!

Sevgiyle kalın, umut her daim baki !

Hüma SEVİM

humasevim02@gmail.com

HümaSEVİM/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 21 Ekim 2023

Kim bilir belki bulunduğunuz kale’den tayininizi isteme zamanı gelmiştir…

Biraz hayattan ve teğmen Drogo’dan bahsetmek istiyorum. Kendisi İtalyan yazar Dino Buzatti’nin baş yapıtı TATAR ÇÖLÜ romanının baş kahramanı olup sadece sayfalar arasındaki varlığıyla bizi bize anlatan bir kahraman.

Genç teğmen Giovanni Drogo ilk görev yeri olarak Tatar Çölü’ndeki Bastiani Kalesi’ne tayin edilir. Baş kahramanımızın yaşadıkları oldukça sıradan. Yavaş ilerleyen günler hatta yıllar boyu aynı şeylerin tekrarından oluşan durumlara, bir bekleyişe tanıklık ediyoruz. Sadece bu yüzden çok gerçekçi ve aynayı kendimize tutmamızı sağlayan bir roman. Burada özet geçmek ya da analiz yapmak değil amacım.

Hepimiz bir şeyler beklemiyor muyuz?

Hayat ilk başlarda çok daha eğlenceli ve nasılsa bir gün yapacağımız şeylerle dolu değil miydi? Ne kadarını yapabildik?

Okul bitirme hayallerimiz, para kazanmak, aşık olmak, çocuk yapmak ya da bunların hepsini bir kenara itip dünyayı dolaşmak. Ne bileyim bir gün bir kraliçe tacı takmak, aslan terbiyecisi olmak, dünya’da   bilinen bir kahraman veya sanatçı olmak. Yağmur ormanlarını kurtarmak.

Bu böyle uzar gider sonsuz hayaller sonsuz istekler ve içimizde bir yerde bunun gerçekleşeceğine dair umut her daim vardır; ta ki bazı gerçeklerle karşılaşacak kadar büyüyene dek.

Teğmen Drogo tayin edildiği Bastiani Kalesi’ne giderken yolda yıllarını bu kalede geçirmiş bir komutanla karşılaşır. Aslında bu adam onun yıllar sonraki haline bir göndermedir. Genç teğmenimiz umutla doluyken karşılaştığı komutan her şeyi bilmenin ağırlığı altında ezilmektedir.

Bastiani Kalesi Tatar Çölü’nden gelmesi olası Tatar saldırısı için inşa edilmiştir; askerler de bu yüzden istihdam edilmektedir. Buraya kadar normal görünen bu durum, aslında çok uzun yıllardır birçok askerin ve komutanın ömrünü burada harcamasına sebep olmuştur. Ne gelen ne de giden vardır. Olası Tatar düşmanlar bugüne dek hiç görülmemiştir. Kale aslında unutulmuş, işlevsiz bir yerdir. Teğmen Drogo buraya ayak bastığında kahramanlık hayallerinin yitip gitmesinden korktuğundan diğer askerler gibi en fazla birkaç ay kalıp gitmeye karar verir. Tayinini isteyecek ve başarılarla dolu bir asker sonra da komutan olacaktır çünkü. Kalede yaşamaya başlayınca, her gün aynı şeyleri yapınca zafer tutkusunun içinin boşaldığını anlamını yitirdiğini hissetmeye başlar. Bu monotonluk, durağanlık ve gelmek bilmeyen düşman beklenen zafer gününü giderek uzaklaştırır, silikleştirir.Artık büyüdük. Peki içimizde  gelmesini beklediğimiz “bir gün” yok mu? Küçükken hayallerimiz büyüktü sonra onları gerçekleştirmek için zamanımız ve gücümüz olmadığını fark ettik. Hepimiz kendi Bastiani Kalemiz’de yaşamaya başladık.

İşte asıl korkunç olan Bastiani Kalesi’nde yaşayıp giderken ne bir rutine alıştığımızın ve ne de zamanın akıp gittiğinin ayırdına varıyoruz.

“Ya aslında yanılıyorsa? Ya gayet sıradan bir yazgıya sahip sıradan biri olarak yaratılmışsa?”

Dino Buzatti büyüyen çocuklara bu soruyu sorduruyor.  Ayaklarımız yere basıp değişik fakat özünde aynı rutinlere girdikten sonra yani kaleye bir kez ayak bastıktan sonra bırakıp gitmek hatta bunun dışında bir hayata uyum sağlayabilmek için dahi çok geç oluyor.

Yaşıyoruz fakat… Aynı sokak, aynı insanlar hatta aynı yatak ve yastıkla… bunlar dışında yeni bir takım şeyler kabul etmek giderek zorlaşıyor. Aslında hayat orada, hep elimizi uzatsak tutacakmışız gibi geliyor, bir gün nasılsa bunu yaparız diyerek zamanı değersizce harcıyoruz.

Hayallerimizle birlikte hayat da giderek silikleşiyor. Kalemiz dışındaki şeyleri film gibi seyrediyoruz. Bulunduğumuz yerden kımıldamak, mesela her şeyi geride bırakıp ne bileyim; Aborjinlere katılmak fikri ne komik ve olağan dışı değil mi..? Çok mu abartılı oldu?Peki;

Yeni bir okul okur musunuz?

Yeniden aşık olur musunuz?

Sırt çantanızı takıp Çin Seddini yürüyerek geçer misiniz?

Sanmıyorum…

Teğmen Drogo Bastiani Kalesindeki odasında her gece sessizlikte duyduğu onu ilk başlarda çok rahatsız eden su damlaması sesi olmadan bile uyuyamaz hale geldi çünkü.

Bir gün çıkıp gideceğini sandığı kalede diğer tüm askerler gibi yaşlı bir adam olana dek durdu, durdu. Kavgada ölen arkadaşının akıbeti ona büyük bir kahramanlık gibi görünecek hale gelene dek kendini ve zamanını tüketti.

Oldukça tanıdık biri bu teğmen Drogo. Hepimiz biraz onun gibi değil miyiz? Ya kalemiz..? Gelmeyecek düşmanı beklerken alışageldiğimiz “her şeyimiz” gerçek anlamda “her şeyimiz” olmadı mı? Peki ya hayallerimiz? Akıp giden hayat? Elimizde ne kaldı?

Dino Buzatti kabaca bahsettiğim  ve şiddetle okumanızı tavsiye ettiğim bu romanda varoluşumuzu sorgulatıyor.

Belki bazılarımızın görev aldığı kaleden tayinini isteme vakti çoktan gelmiştir kim bilir?

Hüma SEVİM

humasevim02@gmail.com

HümaSEVİM/kentekrani

Youtube Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 26 Ağustos 2023

Ne Pavyon Kaldı, Ne De Efendi Adam!

Biz Türkler eğlencesine, gezmesine tozmasına düşkün insanlarız. 17 ülkeden 17 bin kişinin katıldığı bir anket bu dediğimi doğrular nitelikte. Türkler eğlenceye zaman ayırmakta, Arjantin ve Meksikalıların ardından Dünya üçüncüsü olmuş. İnsanımız ayda, ortalama 13 günü eğlenmeye ayırıyormuş.

Bu kısa bilgiyi verdikten sonra, gelelim İstanbul’un meşhur gece hayatına. Şehir kurulduğu günden beri eğlencesi dillere destan. Ben bu rengarenk yelpazenin bir kolu olan pavyonları mercek altına almak istedim bu kez. Şöyle bir düşünelim, pavyon deyince aklımıza neler geliyor? Işıklar, viski şişeleri, yanar döner meyveler, ortalıkta salına salına gezen konsomatris kadınlar.

Türkçeye, Fransızca “Pavillion” kelimesinden gelen “Pavyon”, aslında mimari bir terim. Bu mekanlar, mutsuz erkeklerin bir servet karşılığında dertlerini unutmak istemesi sayesinde para kazanırlar. Bazısı dertten, bazısı da neşeden gelir. Konsomatris kadınlar mutsuz erkeklere bir nevi psikologluk yaparlar, neşeli olanın da olmayanın da masasına içkinin su gibi akmasını sağlarlar. Pavyonlarda kazıklanmanız garantidir yani. Sahnede şarkı söyleyen kadınlara eşlik etmek, kendini kaptırıp piste fırlamak, hepsi ekstra ücrettir, ? beyler dikkat! Şu meşhur, hepimizin diline yapışmış “Yanar döner meyve tabağı” en çok kazıklanan müşterinin masasına gönderilir, bu da minik bir ayrıntı olarak burada dursun.

Yeşilçam filmlerinden biliriz, pavyonların şöyle de enteresan bir yanı vardır; her şey para değildir burada. Konsomatris kadınların sadece parasıyla yanına oturabileceğini sanan hiç ummadığı bir sürprizle karşılaşabilir. İşte hayatın kendisidir bu, hoş ve beklenmedik sürprizler, sonsuz olasılıklar.

Unutmadan söyleyeyim pavyonlar bağımlılık yapan yerlerdir. Gündelik hayatın kesintiye uğradığı geç saatlerde hareketlenirler. Burada bol bol alkol tüketilir, dans edilir, şarkı söylenir, aşık olunur, kavga edilir. İnsanların hayattan kaçıp sığındığı yerlerdir. Diğer yandan pavyona giden insanlar bir suç işlemişçesine bunu konuşmak istemezler. Kadınlar kocalarının pavyona dadanmasının birçok şeyin sonu olabileceğini bilirler. Karısıyla kavga eden adam soluğu pavyonda alır, burası aynı zamanda muhabbet yeridir. Dertli adam konsomatris kadını alır oturtur karşısına sabaha kadar içer, anlatır. Sabah olur adam sarhoş, kadın sarhoş herkes evine gider.

Pavyonların  garsonları, konsomatrisleri, komileri, çiçek ve sigara satıcıları, yanar döner ışıkları ve meyve tabakları en önemlisi müdavimleriyle bambaşka bir ortamı vardır. Yine filmlerden biliriz, assoliste aşık olan mekan sahiplerinin varlığı da gerçektir.

1950’li yılların İstanbul’unda, Londra Pavyon, Moulen Rouje, Liban Pavyon belli başlıları olmak üzere, Tepebaşı’nda Elize Klüp, Beyaz Saray ve Cumhuriyet Pavyon öne çıkan mekanlardır. Aktüel Dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, hatta başlık şöyle; Ne Pavyon Kaldı, Ne de Efendi Adam! Pavyon Cumhuriyeti olarak bilinen Beyoğlu’nda, bugün bu eğlence yerlerinin birçoğu kepenk indirmiş durumda maalesef.

Yine de bugün İstanbul’da yaklaşık 150 pavyon var, Sabah Gazetesinde bir mekan sahibi; Eski adamlar, kadının bir bakışı için arabasını bırakır giderdi. Şimdi kapıya gelip; Bira ne kadar? diye soruyorlar demiş. 1965 yılı yapımı “Çiçekçi Kız” filmi geldi aklıma, hani zengin adamın çiçekçi kıza aşık olup onu bu hayattan çekip çıkardığı. Şimdiki adamlar biranın kaç para olduğunu sora dursunlar. ?

Huma Sevim

humasevim02@gmail.com

HumaSEVİM/kentekrani

Abone Olmak İçin Tıklayınız

Yazarın Tüm Yazıları

www.kentekrani.com 30 Temmuz 2020