Ahmet Mekin’in hayatını kaybettiğine ilişkin paylaşımların ardından torunu Mekin Sezer, sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Dedesinin sağlık durumunda herhangi bir sorun bulunmadığını söyleyen Sezer, şu ifadeleri kullandı:

“Daha fazla yazmayın yalan haber! Dedemle alakalı bir sıkıntı yok, iyiyiz sağlıklıyız.”

Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Türkiye’nin en uzun soluklu film festivali olan 63’üncü Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin kapanış ve ödül töreni, Cam Piramit’te gerçekleştirildi. Sinema dünyasından çok sayıda ismin katıldığı törende ulusal ve uluslararası yarışmalarda ödüller sahiplerini buldu.

Jüri başkanlığını Derviş Zaim’in üstlendiği yarışmada Aylin Zoi Tinel, Elif Demoğlu, Fatih Artman, Meryem Uzerli, Sırma Bradley ve Gökhan Kırdar jüri üyesi olarak görev yaptı.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda En İyi Film Ödülü’nü ‘Taş ve Tüy’ kazandı. Filmin yönetmeni Ragıp Türk, En İyi Senaryo ve Film-Yön En İyi Yönetmen ödüllerinin de sahibi olurken, Cahide Sonku Ödülü aynı filmin ekibinden Melda Tuzluca’ya verildi. Film, Naim Kanat’a verilen ortak En İyi Kurgu Ödülü ile Sungu Çapan Ulusal Sinema Yazarları Ödülü’nü de kazanarak geceyi 6 ödülle tamamladı.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda En İyi Yönetmen Ödülü, ‘Artakalan’ filmiyle Yeşim Ustaoğlu’nun oldu.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü ‘Artakalan’ filmindeki performansıyla Öykü Karayel kazandı.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda En İyi Erkek Oyuncu Ödülü, ‘Hakikatin Ölümü’ filmindeki performanslarıyla Mehmet Günsür ve Mert Fırat’a verildi.

ÖDÜL ALANLAR

En İyi Film: Taş ve Tüy

Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü: Kadim Mavi

Behlül Dal En İyi İlk Film Ödülü: Bir Anne Hakkında – Büşra Bülbül

En İyi Yönetmen: Artakalan – Yeşim Ustaoğlu

Cahide Sonku Ödülü: Taş ve Tüy – Melda Tuzluca

En İyi Senaryo: Taş ve Tüy – Ragıp Türk

Atlasİncele

En İyi Görüntü Yönetmeni: Artakalan – Kırıl Prodonov

En İyi Müzik: Kadim Mavi – Can Kuman

En İyi Kurgu: Taş ve Tüy – Naim Kanat / Kadim Mavi – Emir Ziyalar

En İyi Sanat Yönetmeni: Artakalan – Osman Özcan, Görkem Canbolat

En İyi Kadın Oyuncu: Artakalan – Öykü Karayel

En İyi Erkek Oyuncu: Hakikatin Ölümü – Mehmet Günsür, Mert Fırat

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Bir Anne Hakkında – Duygu Köse

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Cinlerin Düğünü – İlhan Şen, Erol Babaoğlu

En İyi Belgesel Film: Mükellef – Arda Sarıgül

Belgesel Yarışması Jüri Özel Ödülü: Kül ve Tuz

En İyi Kısa Film: Kısa Akıl – Soner Alan

Kısa Film Jüri Özel Ödülü: Melis Balcı

Sinema Okulları Öğrenci Filmleri Jüri Özel Ödülü: Dünya Günü Kutlu Olsun – Selin Toprak

Sinema Okulları Öğrenci Filmleri En İyi Film: Dostlar Sağ Olsun – Orhan Kerem Kartal

Sungu Çapan Uluslararası Sinema Yazarları Ödülü: Siyah Tavşan Beyaz Tavşan

Sungu Çapan Ulusal Sinema Yazarları Ödülü: Taş ve Tüy

Film-Yön En İyi Yönetmen Ödülü: Taş ve Tüy – Ragıp Türk

Atlasİncele

Kısa Film Yönetmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü: Porkatal – Sis Gürdal

Uluslararası En İyi Film: Babalarımdan Biri Ay’dır

Uluslararası Jüri Özel Ödülü: Milator

Uluslararası Jüri Özel Mansiyon: Gece Yarısı Tüm Aşıklar – Yukiko Sode

Uluslararası En İyi Yönetmen: Nehir Treni – Lorenzo Ferro, Lucas Vignale

Uluslararası En İyi Kadın Oyuncu: Altı Haftalık Veda – Magdalena Laubisch

Uluslararası En İyi Erkek Oyuncu: The Riverstone – Mahendra Perera, Shyam Fernando, Randika Gunathilaka, Priyantha Sirikumara

Kaynak: DHA

Hafta Sonu Öncesi Alarm Durumu

Geçtiğimiz haftalarda yüz binlerce kişinin sokaklara dökülmesiyle ivme kazanan protestolar, hafta sonuyla birlikte yeni bir eşiğe ulaşıyor. Özellikle Emmanuel Macron liderliğindeki azınlık hükümetinin 2027 bütçe görüşmeleri kapsamında taahhüt ettiği kemer sıkma politikaları ve %120’ye yaklaşan kamu borç yükü, toplumun farklı kesimlerini öfkelendirmiş durumda. İçişleri Bakanı Laurent Nunez, hafta sonu gerçekleştirilecek eylemlerin “çok yüksek risk” taşıdığını belirterek güvenlik güçlerinin en sert şekilde karşılık vereceğini ve hiçbir taşkınlığa müsamaha gösterilmeyeceğini açıkça ifade etti.

Protestoların Arka Planı ve Bilanço

Eylül ayının sonlarına doğru hız kazanan gösteriler; artan enflasyon, akaryakıt ve gıda fiyatları gibi temel yaşam maliyetlerinin yanı sıra gençlerin ve öğrencilerin eğitim alanındaki talepleri etrafında şekilleniyor. Ülke genelinde düzenlenen eylemlerde şimdiye kadar yüzlerce kişi gözaltına alınırken, polisle göstericiler arasında yaşanan çatışmalarda çok sayıda güvenlik görevlisi ve protestocu yaralandı. 

Ticaret Odası verilerine göre, sokak olaylarının perakende sektörüne verdiği zarar 1 milyar euroyu aşmış durumda. Hükümet, kamu malına ve çevvreye verilen zararların önüne geçmek amacıyla eylemcileri ve grupları 10.000 euroya kadar varan tazminatlarla sorumlu kılacak tartışmalı yasal düzenlemeleri de gündeminde tutuyor. İnsan hakları kuruluşları ise bu tür tedbirlerin barışçıl protesto hakkını kısıtlayabileceği gerekçesiyle karara tepki gösteriyor.

Mehmet Birkiye küratörlüğünde gerçekleştirilen festival, 3 Aralık’a kadar sürecek.

Festivalde 6 uluslararası ve 11 yerli olmak üzere toplam 17 tiyatro, performans ve dans gösterisi yer alıyor.

Öne Çıkan Bazı Etkinlikler

Bir Çeyiz Sözleşmesi (Yön. Murat Daltaban) – Yeniköy Panayia Kilisesi

Dil Broblem Değil (Marah Haj Hussein)

İvi Buradaydı – 3–4 Kasım (Arter Karbon), 17 Kasım (Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi)

Veda Ritüeli (Ad Infinitum) – 7–8 Kasım, Paribu Art

Bir Bebek Evi – 14–15 Kasım, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi

Nederlands Dans Theater (NDT 2) – 27–28 Kasım, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi

Dorian Gray’in Portresi (Kapanış oyunu – Salih Bademci, Engin Hepileri, Yiğit Sertdemir)

Festival programına tiyatro.iksv.org adresinden ulaşılabilir.

31 Ekim’de kadar sürecek Festival, film gösterimleri ve çeşitli etkinliklerle sinemacıları, sektör temsilcilerini ve sinemaseverleri bir araya getirecek.

Festival kapsamında sinemaya uzun yıllar emek veren ve katkıda bulunan isimlere ödüller verilecek.

Menderes Samancılar ve Tilbe Saran, Onur Ödülü’ne layık görülürken Abdurrahman Keskiner ve Suzan Kardeş’e Sinema Emek Ödülü sunulacak.

Genç oyuncular Cem Yiğit Üzümoğlu ve Leyla Smyrna Cabas ise Genç Başarı Ödülleri’nin sahibi olacak. Sinemaya Katkı Özel Ödülü de Beşiktaş Kültür Merkezi’ne (BKM) verilecek.

İBB Kültür tarafından düzenlenen İstanbul Çerkes Buluşması, geleneksel kültürel birikimle bugünün sanatçılarını, üreticilerini ve gençlerini buluşturacak.

Programda ziyaretçiler yalnızca gösterileri izlemekle kalmayacak; atölyelere katılabilecek, söyleşileri dinleyebilecek, farklı lezzetleri tadabilecek ve gün boyunca düzenlenen etkinliklere eşlik edebilecek.

Müze Gazhane’nin ana sahnesi, iki gün boyunca Kafkas müziği ve danslarına ev sahipliği yapacak. Her gün beş farklı topluluk sahne alarak geleneksel ezgileri ve dansları izleyicilerle buluşturacak. Programın en hareketli bölümlerinden biri ise geleneksel Çerkes düğünü (CEUG) olacak. İstanbul Kafkas Kültür Derneği öncülüğünde düzenlenen etkinlikte, Çerkes düğünlerinin kendine özgü ritmi ve birlikte eğlenme geleneği Müze Gazhane’ye taşınacak.

Akademisyenler, araştırmacılar, yazarlar ve sanatçıların bir araya geleceği söyleşilerde kimlik, aidiyet, kültürel hafıza, Xabze, müzik, dans ve edebiyat gibi başlıklar, geçmişle bugünü buluşturan farklı bakış açılarıyla ele alınacak. Gündelik yaşamdan kuşaklar arası ilişkilere uzanan sohbetlerde Çerkes olmanın bugün ne ifade ettiği de konuşulacak.

Engin Çetinkaya, sanat eğitmenliği, yönetmenlik ve tasarım çalışmalarını birbirinden ayırmadan, farklı disiplinleri aynı yaratıcı zeminde buluşturan bir isim.  Sanatın sınırlarında, çocukların hayallerinden gerçek hayatların kırılgan dokusuna uzanan bir yolculuğun da  peşinde. Çetinkaya ile sanatın, eğitimin ve üretmenin sınırlarını konuştuk.

Özel yetenekli gençlerle çalışıyorsunuz. Günümüz çocukları dijital araçlarla zaten çok erken yaşta tanışıyor; fakat tüketici olmaktan çıkıp bir sanat üreticisine dönüşmek başka bir eşik. Bir öğrencinin kafasındaki fikri ekrana ya da tuvale aktarma sürecinde ilk kıvılcımı nasıl çakıyorsunuz? 

Yıllardır sanat çalışmalarımda ve tasarımlarımda dijital araçları kullanıyorum. Başlangıçta çocukların sanat üretiminde bu araçları kullanmasına biraz mesafeliydim; ancak zamanla tablet, telefon ve bilgisayardaki bazı uygulamaların yaratıcılığı destekleyen güçlü araçlar olabileceğini fark ettim. Bu nedenle çocuklarla yaptığımız etkinliklerde dijital sanata daha fazla yer vermeye başladım. Artık dijital teknolojiyi, temel sanat eğitiminin yanında çocukların fikirlerini üretime dönüştürebilecekleri yaratıcı bir araç olarak kullanıyorum.

Bir sanat üretimindeki ilk kıvılcım her çocukta farklı şekilde ortaya çıkabiliyor. Bence burada en önemli şey, o kıvılcımın ortaya çıkmasına olanak sağlayan özgür bir ortam yaratmak. Ben de öncelikle çocuklara bu özgür alanı sunmaya ve kendi fikirlerini keşfedip ifade etmelerine olanak sağlamaya çalışıyorum. Özetle, ilk kıvılcımı ortaya çıkaran ben değilim; ben sadece o kıvılcımın ortaya çıkabileceği ortamı hazırlayan kişiyim.

Yazıp, yönettiğiniz “Evsizin Evi filmi daha isminden itibaren ironik ve derin bir çelişki barındırıyor. Sokakta yaşayan bir birey üzerinden “ev” ve “aidiyet” kavramlarını ele alırken, izleyiciye alışılagelmiş bir ajitasyon sunmak yerine nasıl bir görsel dil ve anlatı kurmayı tercih ettiniz? 

İster sinema ister dijital sanat çalışmalarımda olsun, isimler çoğu zaman çelişkili kelimelerin birlikteliğinden oluşuyor. Bunu çok bilinçli yapmıyorum; sanırım kendiliğinden ortaya çıkan doğal bir durum. Bu çelişkili ve ironik yapıyı yaratıcı ve kışkırtıcı buluyorum. Açıkçası çalışmalarımın kendisi, henüz isimleri kadar etkileyici değiller ve bu konuda daha fazla çaba göstermem gerekiyor diye düşünüyorum.

Film tasarlarken daha çok diyalogsuz ve müziksiz bir anlatımı tercih ediyorum. İzleyiciye ne düşünmesi gerektiğini dikte etmek yerine bir durumu göstermeyi, anlamı ve yorumu izleyiciye bırakmayı önemsiyorum.

Çocukları sadece sınıfta veya stüdyoda tutmuyorsunuz; Picasso, Andy Warhol gibi ustalara ait sergi gezileriyle, onları doğrudan güncel sanatın içine sokuyorsunuz. Orijinal bir eserin karşısına geçen bir çocuğun gözündeki o ilk “kıvılcımı” nasıl tanımlarsınız? Bu temas üretimlerine nasıl yansıyor? 

Çocuklar karşılarındaki sanat eserine doğrudan bakıyor ve etkileşimleri öncelikle eserle oluyor. Sanatçının kim olduğu onlar için çok önemli değil. Ünlü bir sanatçının eseri olduğu için farklı bir beklentiyle bakmıyor, adı duyulmamış bir sanatçıya da önyargıyla yaklaşmıyorlar. Kısacası çocuklar sanatçıya değil, sanata bakıyor; eserle doğrudan etkileşime giriyor, şaşırıyor ve duygularını çoğu zaman beden dilleriyle ifade ediyorlar. Bence bu, sanatla kurulabilecek en doğal ve doğrudan ilişki.

Sanatla karşılaşırken genel kabul görmüş kalıplaşmış tepkilere başvurmayan çocuklar, kendi çalışmalarını üretirken de benzer bir özgürlükle hareket ediyor. Merak ediyor; içlerinden geldiği gibi, özgürce üretiyorlar.

Yapay zekânın görsel sanatlar, animasyon ve sinema üretiminde giderek daha fazla kullanıldığı bir döneme giriyoruz. Bir sanat eğitimcisi olarak yapay zekâyı daha çok bir tehdit mi, yeni bir araç mı olarak görüyorsunuz?  

Yapay zekanın, her yeni teknolojide olduğu gibi, hem kaygı hem de umut veren tarafları var. İnsanların işlerini elinden alacağı, insanlığı kontrol edeceği ya da yok edeceği gibi endişeleri tamamen haksız bulmuyorum. Ancak ben yapay zekayı, insanlığın yeni bir evresine geçişte alınan bir risk olarak görüyorum. Çünkü risk almadan büyük yapısal değişiklikler gerçekleşmiyor.

Bu süreçte insanın hayattaki rolünün üreticilikten yaratıcılığa doğru kayacağını düşünüyorum. Belki de yakın gelecekte yapay zekanın temel işlevlerinden biri, tasarlayan, düşünen ve hayal eden insanın “işçisi” olmak olacak. Böylece insanın yeni fikirlere ve yaratıcılığa ayırabileceği daha fazla zaman oluşabilir.

Görsel sanatlar ve sinema alanında yapay zeka çokça insan tahayyülü çerçevesinde çalışır diye düşünüyorum. Yani yaratıcı süreci destekleyici bir unsur olarak olasılıkların mümkün kılınmasına olanak tanıyan hem bir araç hem bir mecra özelliği gösterecektir.

Sizi tanıyanlar genellikle öğretmen, sanatçı, yönetmen ya da tasarımcı kimliklerinizden biri üzerinden tanıyor. Siz kendinizi bu kimliklerin hangisine daha yakın hissediyorsunuz?  

Kazım Koyuncu’nun sevdiğim bir şarkısı var. Sanırım bu sorunun benim için en kısa cevabı şu sözlerinde:

“Ben sadece
Ben sadece
Ben sadece
Ben olmak istiyorum.”

Galiba benim için mesele biraz da bu: Olduğum kişi olarak var olabilmek.

2026’da Özgür Oğuz’un hayatını merkeze alan Busking belgeselinde yönetmenlik, görüntü, ses ve kurgu süreçlerinin birkaçında birden yer alıyorsunuz. Bu kez karşınızda çocukların hayal dünyası değil, gerçek bir insanın hayatı var. Bu iki anlatı biçimi arasında sizi en çok zorlayan fark ne oldu?  

İki anlatı arasında benim için en büyük fark, çocuklarla çalışırken daha çok keşfetmeye ve birlikte öğrenmeye odaklanmam. Çocuklarla film yapmak yorucu ama aynı zamanda coşkulu bir süreç. Ortaya çıkacak üründen çok, o süreçte neler keşfedeceğimize bakıyorum.

“Busking” belgeselinde ise karşımda gerçek bir hayat ve o hayatın kendi sınırları var. Bu yüzden daha sakin ama bir anlamda daha fazla sorumluluk hissettiğim bir süreçti. Özgür’ün hayatını kendi bakış açımızla yeniden kurarken onun hikayesine müdahale etmemek, ama aynı zamanda kendi anlatım dilimizi de kurabilmek benim için en zorlayıcı taraf oldu.

Sonuçta ister çocuklarla ister profesyonel bir ekiple olsun, film yapmak zor. Ama film yapmaya inandığımız için bu zorluklara katlanıyoruz.

Görsellikle oldukça fazla içli dışlı biri olarak  Engin Çetinkaya, kendini  en iyi hangi  kelime ile  tanımlar?  

Bilmiyorum. Emin değilim. Umarım kendimi (bir kelimeyle) tanımlamaya mecbur kalmam

Hem bir yönetmen hem de bir sanat eğitmeni olarak, önümüzdeki dönemde öğrencilerinizle ya da bireysel  hayata geçirmeyi hedeflediğiniz yeni projeler var mı?  

Çocuklarla yeni başladığımız iki kısa animasyon film projemiz var. Bunun yanında kısa film ve dijital sanat çalışmalarını içeren kişisel ve ortak birkaç proje üzerinde de çalışıyorum. Şimdilik biraz üretim aşamasındayız; ortaya çıktıkça paylaşmayı düşünüyorum.

Klasikleşen bir sorum var onu size de sormak istiyorum. Elinizde sihirli bir değnek olsaydı dünyada ya da hayatınızda neyi değiştirmek isterdiniz?  

Bir şeyleri değiştirmek için elimde sihirli bir değnek olsun istemem. Elbette daha güzele, daha iyiye doğru bir değişim olsun isterim. Ama bunun çaba göstererek, yaşayarak ve yeterince sindirerek gerçekleşmesi gerektiğini düşünüyorum.

2022 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görülen Tekcan, sanat eserleri, yetiştirdiği öğrenciler ve kurucusu olduğu İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi’yle ardında kalıcı bir miras bıraktı.

1940’ta Trabzon’da dünyaya gelen Süleyman Saim Tekcan, 1961 yılında Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü’nden mezun oldu. Almanya’da baskı resim üzerine araştırmalar yapan Tekcan, sanatsal çalışmalarını akademik birikimiyle birleştirdi.

Tekcan’ın sanat dünyasına kazandırdığı önemli çalışmalardan biri de 2004 yılında İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi’ni (IMOGA) kurması oldu. Özgün baskı sanatının üretim, arşivleme ve sergileme süreçlerini bir araya getiren müze, sanatçının yıllar içinde oluşturduğu atölye birikiminin kurumsal bir yansıması olarak öne çıktı.

Tekcan, sanat üretiminin yanı sıra kültürel değerlerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için de çalışmalar yürüttü. Sanatçının geride bıraktığı eserler ve yetiştirdiği sanatçılar, Türk sanat dünyasındaki mirasının önemli parçaları arasında yer aldı.

Türk pop müziğinin önemli temsilcilerinden, şarkıcı ve besteci Alpay Nazikioğlu 91 yaşında yaşamını yitirdi.

Sanatçının vefatını gazeteci Nasuh Bektaş, X hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu. Bektaş, paylaşımında “Müzik dünyasının önemli isimlerinden Alpay hayatını kaybetti. Sevenlerine başsağlığı diliyorum” ifadelerine yer verdi.

91 yaşındaki sanatçının ölüm nedenine ve cenaze törenine ilişkin henüz bilgi paylaşılmadı.

ALPAY NAZİKİOĞLU KİMDİR?

17 Temmuz 1935’te Ankara’da dünyaya gelen Alpay Nazikioğlu, Türk pop müziğinin öncü isimleri arasında yer aldı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim gören Alpay, 1960’lı yıllarda başladığı müzik kariyerinde pop, romantik folk ve rock türlerinde çalışmalar yaptı. 1964 yılında ilk 45’lik plağını yayımlayan sanatçı, yabancı şarkılara yaptığı Türkçe uyarlamaların yanı sıra özgün yorumlarıyla da geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

Alpay, özellikle “Eylül’de Gel”, “Fabrika Kızı”, “Kara Tren” ve “Bekledim Yine” gibi eserleriyle tanındı. Uzun sanat yaşamı boyunca çok sayıda albüme imza atan müzisyen, Attilâ İlhan’ın bazı şiirlerini de yorumladı. Türk pop müziğinin farklı dönemlerine tanıklık eden sanatçı, 2024 yılında verdiği röportajlarda müzik kariyerini değerlendirerek bir jübile konseri düzenlemek istediğini dile getirmişti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan açıklamada, “Cafer Mahiroğlu’nun ortağı, yöneticisi ya da ilişkili olduğu tespit edilen şirketlere Sulh Ceza Hakimliği kararıyla el konulmuş ve TMSF‘nin kayyum olarak atanmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildi.