“ÇED Olumlu” kararı da alan projenin iptali için açılan iki ayrı dava kapsamında keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldı. 

ÇED alanı içerisinde üç ayrı noktada drone uçurularak alanın kaydı alındı. Şantiye alanının koordinatları kaydedildi. Davacıların “Söbücealan Yerleşimi ve nekropolü” adlı 1.  derece sit alanını görme talebine şirketin “Böyle bir alan yok, olmayan kenti mi göreceğiz?” diye kaçınmasına rağmen davacıların ısrarı üzerine hakim ve bilirkişi heyetinin sit alanının koordinatlarını istemesi sonucunda Sit alanına gidildi. 

Hiçbir kurtarma kazısı yapılmadığı anlaşılan alanda yapılan inceleme sonrasında alandan ayrılırken davacıların yerde antik dönem tuğlası bulması davacılar arasında heyecan yarattı. Tuğla arkeolog bilirkişisine ve hakime gösterildi ancak bilirkişi tuğlayı kayıt altına almadı ve “Nekropol için taş/kaya olması gerekir, bu bir anlama gelmez.” Denildi. Kendisine alanın yalnız nekropol değil, aynı zamanda yerleşim yeri olarak tescil edilmiş olduğu belirtildi.

PROJENİN SONUÇLARI VAHİM OLACAK

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, TEMA ve diğer kuruluşların uzmanları  ÇED Raporuna karşı çıktıları ve eleştirileri şöyle sıraladılar…

Ekonomik Olmayan Kayaç çok fazla; 18,6 Ton. Cevher ise yalnızca 3 milyon ton. Cevherin oranı yalnızca  %3,51. Çok fazla atık çıkacak bu nedenle de pasa alanı çok büyük. Bu kadar atık çıkaran maden projesi ekolojik yıkımdır. 

Ruhsat Alanı: 1.736  ÇED Alanı 276 ha. ÇED dışında hala büyük bir alan var. Projede ilerde kapasite artışına gidilecek. Bu durum, görünür rezerv alanının ÇED alanından daha büyük olmasıyla da anlaşılıyor. 

1 açık ocak, 2 yer altı galerisi var. Açık ocakta ekonomik olmayan kayaç çok fazla. Buna rağmen daha ekonomik olsun diye açık ocak seçilmiş. Ekosistem yararından çok şirketin ekonomik yararı gözetilmiş. 

Proje yerleşim yerleri çok yakın. Karlık köyü ÇED alanına 120 m. Karlık, Söbücealan ve Yaylacık köyleri ruhsat alanı içinde kalmakta. Köyler yaşanmaz hale gelecek. Şirket isterse tüm  bu köyleri haritadan silebilir. 

Proje kapsamında zenginleştirme tank liçi ile yapılacak ve bu işlem sırasında başta siyanür olmak üzere çok sayıda zehirli kimyasal kullanılacak: Sülfirik asit, hidroklorik asit, sodyum hidroksit vb. Hava, su, toprak bu kimyasallarla zehirlenecek. Çevre ve  insan sağlığı tehdit altında. 

Bu proje nedeniyle orman, tarım alanları gibi karbon yutak alanları yok edilecek, sera gazı salımları artacak ve  proje iklim değişikliğinin daha da artmasına neden olacak. 

Projenin arama (sondajlar) aşaması “ÇED kapsam dışı” tutulduğu için halkın süreçlerden haberi olmuyor. Bu projede de olmadığı gibi köy sakinlerinin “halkın katılımı toplantısı”a katılımı da engellendi. Keşif öncesi de köyde karşılaşılan bazı köylüler ise “Biz proje hakkında hiçbir şey bilmiyoruz.” demişlerdi. 

Projede günde BİN 971 m3/gün su kullanılacak. Bu miktar 10 bin kişilik bir nüfusun günlük kullanımına eşit ve gereken su yeraltı kuyularından karşılanacak. Proje kuraklık ve susuzluğa yol açacak.  

Projede asit maden drenajı oluşma olasılığı çok yüksek. 

ÇED alanın yüzde %83’ü orman  ve %14’ü tarım alanı. Orman ve tarım alanları yok edilecek. Raporda 19 bin ağaç kesileceği belirtilmiş ancak bu kadar büyük alanda daha fazla ağaç kesileceği aşikar.

ÇED alanında ekonomik değeri bulunan fıstık çamları var. Başka projelerde (Sıdırgı Zenit Madencilik) fıstık çamları ÇED alanı dışına çıkartılmış. Bu projede çıkartılmamış. 

Proje Manyas gölünü besleyen derelerin su toplama havzasında. Manyas gölü tehdit altında. Diğer göletler de öyle: Kayalar, Gökmusa, Armutalan, Ilıca, Şamlı, Tatlıpınar… Araziler bu sularla sulanıyor. Tarım alanları tehdit altında.

Karlık köyü su kuyusu proje alanına çok yakın. Susuzlaştırma sonrası su derinliği artarsa kuyu susuz kalacak. Karlık köyü de susuz kalacak. 

Atık depolama tesisi Gicikli vadisinde yapılacak, Ilıca köyüne, yerleşim yerlerine çok yakın. 

ÇED alanı’na 1300 m. mesafede “Söbücealan Yerleşimi ve nekropolü” adlı  1.  derece sit alanı bulunmakta. Henüz kazı yapılmadığı için sınırları bilinmemekte. Tarihi ve kültürel değerlerin yok edilmemesi gereklidir. Bu nedenle incelenmesi gerekir. 

ÇED Raporu’nda flora  ve fauna için gözlem süreleri yetersiz. Daha uzun süre gözlem yapılmalı idi. 

Cevherde civa var. Kurutma sıcaklıklarında zehirli civa açığa çıkacak ve civa da çok tehlikeli. Proje bu açıdan da ciddi tehdit oluşturuyor.

Kümülatif Etki değerlendirmesi yetersiz, civardaki enerji ve madencilik projelerinin adları sayılmış ancak ortak etkisi hesaba katılmamıştır. 

Raporun Hava Modellemesi bölümünce ciddi eksik ve kusurlar bulunmakta. Veriler İstanbul İstasyonu’ndan alınmış. Bu bölgeyi yansıtmaz.

Şantiye alanı ÇED alanı dışında kalmaktadır. Bu durum ÇED mantığına aykırıdır. ÇED’in parçalanmasıdır.

Halen uygulanmakta olan madencilik poltikaları kabul edilemez durumdadır. Çanakkale’de dağlarımız ormanlarımız düşman işgaline karşı direnilerek savunulmuşken dağlarımızın şirketler tarafından işgal edilmesi kabul edilemez. MAPEG’in 317 sayılı son maden ihalesinde Balıkesir’de 39 ruhsat alanı satılmış bulunmaktadır.  

Keşif ve bilirkişi incelemesi tutanağı taraflarca imzalandı ve keşif tamamlandı. 

Çevreci kuruluşların keşiften sonra yaptığı açıklamada şöyle denildi; 

ÇED ve Ruhsat alanı içerisinde kalan muhteşem meşeler, fıstık çamları, sarı kantaronlar, laden çiçekleri, çalılar, akan dereler ve öten kuşlar adeta “bize dokunmayın” diye çığlık atmakta idi. 

Bilirkişilerin bu eşsiz doğaya kıymayacaklarını umuyor, doğadan, haktan, halktan yana, objektif ve bilimsel bir rapor düzenlemelerini ve mahkemenin de bir an önce yürütmeyi durdurma kararı vermesini bekliyoruz. 

Cengiz ERDİL

Raporda, hafta boyunca rüzgârın fırtına şeklinde eseceği ve sıcaklıkların 26-30 derece arasında olacağı kaydedildi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) tarafından paylaşılan haftalık hava tahmin raporuna göre, İstanbul genelinde cuma günü gök gürültülü sağanak yağışın etkili olması beklenirken, rüzgârın ise bu akşam saatlerinden itibaren kuzeyli yönlerden kuvvetlenerek hafta boyunca yerini fırtınaya bırakacağı açıklandı.

Öte yandan, hava sıcaklıklarının hafta genelinde 26 ile 30 derece aralığında seyredeceği tahmin ediliyor.

Analistler bu anlaşmayı tek bir galibi olan bir süreçten ziyade, iki tarafın da kendi iç kamuoyuna “zafer” olarak pazarlayabildiği, ancak yapısal sorunları çözmeyen taktiksel bir uzlaşı olarak görüyor.

İran Cephesi: Rejim Ayakta, Ekonomik Nefes Borusu Açıldı

Kazanımları: Yıllardır süren ekonomik ambargo altında olmasına rağmen hem ABD’nin hem de İsrail’in ağır askeri darbelerine karşı İran rejimi devrilmedi ve ayakta kalmayı başardı. Kolay lokma olmadığını bütün dünyaya gösterdi. Bundan sonra İran’la ilgili olarak atılacak her adımda bu son savaşta gösterdiği direniş akla gelecek. Anlaşmayla birlikte dondurulan milyarlarca dolarlık varlığına erişim sağlayacak, yaptırımlarda gevşeme ve yeniden yapılanma fonları elde edecek.

Taktiksel Başarı: Güvenlik analistlerine göre Tahran, nükleer programının geleceği ve vekil güçleri (Hizbullah, Husiler vb.) konusunda kesin tavizler vermeden önce bu ekonomik kaynaklara ulaşarak elini güçlendirdi.

Trump Cephesi: Hürmüz’ün Kapanmasına Neden Oldu; Sonra da Güya O Açtı

Donald Trump cephesinin pazarlaması açısından bu anlaşmanın en somut başarısı, küresel ticaretin kalbi olan ve dünya petrol/gaz trafiğinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden trafiğe açılması oldu. Trump, Amerikan ablukasını kaldırarak petrol akışını başlattı ve küresel piyasaları rahatlattı.

Siyasi Kazanım: Kasım ayındaki kongre ara seçimleri öncesinde Trump, eğer Amerikalılar inanırsa “büyük bir savaşı önleyen ve ekonomiyi rahatlatan lider” anlatısını pazarlamaya çalışacak.  Ayrıca İran’ın “asla nükleer silaha sahip olmayacağı” sözünü aldığını iddia ederek bunu bir dış politika zaferi olarak sunuyor.

ABD’nin Askeri Gerçeği

ABD İran’ı vurmak üzere harekete geçtiğinde dünyanın gözünde ağır hasar almış bir İran görüntüsü oluştu. Ancak ABD’nin akıllı füzelerle sürdüreceği bir savaşta sürdürülebilirlik sorunu olduğu ortaya çıktı. Dünyanın en büyük askeri gücünün akıllı füze stoklarının sınırlı olduğu görüldü. ABD Ordusu helikopterleri devreye soktu ama bu taktik düşürülen helikopterlerle geri tepti.

Kaybedenler: Cevap: İsrail ve Washington’daki Şahinler

Analizlerde, bu diplomatik hamleden en büyük zararı gören aktörün İsrail ve Başbakanı Benjamin Netanyahu olduğu konusunda fikir birliği var.

İsrail’in Hayal Kırıklığı: İran’ı varoluşsal bir tehdit olarak gören ve askeri olarak tamamen çökertilmesini isteyen Netanyahu yönetimi, zaten anlaşmayı “özgür dünya için bir yenilgi” olarak nitelendiriyor. İsrail, Hizbullah ile Lübnan sınırındaki çatışmaları kalıcı olarak bitirmeye niyetli olmadığını ve tampon bölgelerde kalacağını ilan etse de, Washington’ın bu hamlesiyle bölgesel stratejisinde yalnız kaldı.

Washington’daki Şahinler: ABD içindeki İran karşıtı sertlik yanlıları, Trump’ın rejim değişikliği hedefinden vazgeçip sadece “Hürmüz Boğazı pazarlığına” fit olmasını ve İran’ın bölgedeki vekil ağlarına dokunulmamasını büyük bir geri adım olarak eleştiriyor.

Bölge Aktörleri İçin Ne Anlama Geliyor?

Körfez Ülkeleri (Katar, BAE, Suudi Arabistan): En büyük rahatlamayı bu ülkeler yaşadı. Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle deniz ticareti durma noktasına gelen ve İran destekli misilleme tehdidi altında yaşayan Körfez sermayesi, derin bir nefes aldı. (Katar, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan sürecin diplomatik kolaylaştırıcısı oldu).

Dünya Neyi Yaşadı? Küresel Etkiler

Dünya, 21. yüzyılın en büyük bölgesel savaş risklerinden birinin eşiğinden dönülmesine ve “büyük güç diplomasisinin geri dönüşüne” tanıklık etti.

Ekonomik Rahatlama: Anlaşma haberinin duyulmasıyla birlikte küresel enerji piyasalarında petrol fiyatları hızla geriledi, deniz taşımacılığı sigorta primleri düştü. Trump’ın “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın” açıklaması piyasalardaki akut paniği bitirdi.

“Barış” mı, “Geçici Bir Duraklama” mı?: Asia Times ve Savaş Araştırmaları Enstitüsü ISW gibi kuruluşların analizlerine göre dünya kalıcı bir barış değil, sadece büyük bir mola (taktiksel duraklama) yaşadı. Çünkü bu mutabakat metni nihai bir barış anlaşması değil; önümüzdeki 60 gün boyunca nükleer uranyum zenginleştirme oranları, denetimler ve yaptırımların nasıl yürütüleceğine dair yapılacak çetin müzakerelerin bir “çerçevesi”niteliğinde.

Özetle; Analistler bu süreci “Kaybedeni olmayan ama kalıcı kazananı da henüz netleşmemiş bir diplomatik satranç” olarak yorumluyor. İki lider de kendi ülkelerinde zafer ilan etti; dünya şimdilik büyük bir enerji krizinden ve savaştan kurtuldu, ancak Ortadoğu’nun kronik sorunları (Lübnan, Gazze, İran’ın füzeleri) sadece ileri bir tarihe ertelenmiş durumda.

Hürmüz Boğazı Mayınlardan Temizlenecek ve Ücretsiz olacak

Anlaşmanın küresel ekonomi açısından en kritik maddesini, İran’ın aylardır abluka altında tuttuğu Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması oluşturuyor. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hayati su yolu, Cuma günkü resmi imzaların ardından kademeli olarak açılacak.              Planlamaya göre, ilk 30 gün boyunca İran güçleri bölgedeki deniz mayınlarını temizleyecek ve bu süreçte İngiltere ile diğer Avrupa ülkelerinin donanmaları da Akdeniz’den destek verecek. Ayrıca 60 günlük geçici ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’ndan geçecek ticari gemilerden hiçbir geçiş ücreti talep edilmeyecek. Buna karşılık ABD de İran limanlarına uyguladığı askeri ablukayı tamamen kaldıracak.

Tüm Cephelerde “Kayıtsız Şartsız” Askeri

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi tarafından yapılan açıklamalarda, askeri operasyonların Lübnan cephesi de dahil olmak üzere tüm cephelerde “derhal ve kalıcı olarak” sonlandırılacağı vurgulandı. Özellikle İsrail ve Hizbullah arasındaki çatışmaların durdurulması, bu anlaşmanın en zorlu ama en kritik başarılarından biri olarak kayda geçti

25 Milyar Dolarlık Serbestlik ve Nükleer Kırmızı Çizgi

Reuters’a konuşan kaynakların aktardığına göre, taslak çerçeve kapsamında ABD, İran’ın yurt dışında dondurulmuş olan yaklaşık 25 milyar dolarlık varlığını 60 günlük müzakere süreci boyunca aşamalı olarak serbest bırakacak. Buna karşılık İran, nükleer programının mevcut statüsünü korumayı, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini genişletmemeyi ve elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetiminde ülke içinde seyrelterek imha etmeyi taahhüt etti. Ancak kalıcı yaptırım moratoryumu ve nükleer programın geleceği gibi daha çetrefilli konular, önümüzdeki iki ay boyunca yürütülecek kapsamlı müzakerelere bırakıldı.                                 

Savaşın Arka Planı: 100 Günden Fazla Süren Küresel Kriz                                              

Kriz, bu yılın başında taraflar arasındaki gerilimin kontrolsüz şekilde tırmanmasıyla patlak vermişti. 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail askeri güçlerinin İran hedeflerine yönelik geniş çaplı hava saldırıları başlatmasıyla iki ülke resmen savaşa tutuşmuştu

100 günü aşkın süren bu amansız çatışma döneminde İran, misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatmış, Basra Körfezi’ndeki Amerikan askeri tesislerine ve ticari gemilere füzelerle saldırmıştı. Körfez’de yaklaşık 500 ticaret gemisinin mahsur kalmasına yol açan bu abluka, küresel enerji fiyatlarını fırlatarak dünya çapında devasa bir enflasyon krizini tetiklemişti.

Trump “Kayıtsız Şartsız Teslim” Demişti                                                                         
İçeride artan akaryakıt fiyatları nedeniyle Kasım ayındaki ara seçimler öncesi büyük bir siyasi baskı altına giren ABD Başkanı Donald Trump, başlangıçta İran’ın “kayıtsız şartsız teslim olmasını” talep etmiş olsa da, ekonomik realiteler ve diplomatik baskılar neticesinde Tahran yönetimiyle masaya oturmak ve bu uzlaşma zeminini kabul etmek durumunda kalmıştı.                                                 

Sektör Temsilcileri Uyardı: “Normale Dönüş Ayları Bulabilir”                            

Piyasalardaki ilk tepki olarak petrol fiyatları başaşağı çakılsa da, gemicilik ve enerji sektörü temsilcileri temkinli bir iyimserlik içinde. Uluslararası nakliye birliklerinin verilerine göre, 100 günü aşkın süredir devam eden abluka nedeniyle şu anda Basra Körfezi’nde sıkışıp kalmış yaklaşık 500 ticari yük ve tanker gemisi bulunuyor.         

Savaştan önce Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 130 gemi güvenle geçiş yaparken, çatışmalar süresince bu trafik tamamen durma noktasına gelmişti. Enerji uzmanları, boğazdaki mayınların temizlenmesi, rotaların yeniden güvenli ilan edilmesi ve sigorta şirketlerinin bölgeyi yeniden “düşük riskli” kapsama almasının aylar sürebileceğini, bu nedenle petrol arzının fiziksel olarak normale dönmesinin zaman alacağını hatırlatıyor.

Ama Anadolu’da bir yer var; enseyi karartmıyor. ESKİŞEHİR…

Osmanlının doğduğu, Ulusal Kurtuluş destanının ilk savaşının kazanıldığı topraklar; bu yıl çizdiği vizyonla  şehri akıllı, sürdürülebilir, kültürel mirasını koruyan ve sanayi ile teknolojiyi harmanlayan bir Avrupa kenti standardına ulaştırmayı hedefliyor. 

Kentin üç  üniversitesinin genç nüfusuyla  inanılmaz dinamizm kazandığı bir gerçek. Bu durum yerel yönetimlerin akıllıca uygulamalarıyla birleşince; Eskişehir’in Anadolu’daki diğer kentlerle farkı ortaya çıkıyor.  Kent festivallerle de anılıyor artık…

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Anadolu’da giderek yaygınlaştırdığı Kültür Yolu Festivali Mayıs ayında, sonra Haziran ayında kahve, Temmuz da ise Ahşap festivali var.  Yaz sonunda ise Caz Festivali…

AHŞAP FESTİVALİ

Odunpazarı Belediyesi’nin düzenlediği bu festival 2015 yılından beri yapılıyor, kereste çeşitlerinin sergilendiği bir festival değil elbette…Yerli ve yabancı ağaç yontucuları için açık çalışma alanı gibi düşünün…Semtin adından kaynaklanan odun hikayesi bu festivalle ete kemiğie bürünüyor. Sanatçıların ahşap heykel çalışmasını meraklıları izleyebiliyor.  Bu yıl Güney Kore’den iki ünlü ahşap yontucu var. Ülkemizden ise Yeliz Cantekin, Soner Özdemir, Umut Berke Özcan var. Ayrıca Güzel Sanatlar Fakültesi’nden öğrencilerle  amatör yontucular birarada… Ortaya çıkan heykellerde daha çok insan ve hayvan figürleri işleniyor ve ağacın doğal formu bozulmuyor, mesela bir ağaç kökü kurda dönüşürken, dallar kanat olup uçuyor. 

Elbette ahşap işleriyle ekmeğini kazanan esnafta kurulan standlarda satış yapıyor. Tarihi Odupazarı meydanı bir hafta boyunca, çam, akasya, bilumum ağaç ve reçine kokularıyla sarılıyor.

Ankara ve İstanbul’a yakın olunca, Eskişehir günü birlik ve ya iki günlük turların akına uğradığı bir yere dönüşmüş durumda. Özellikle Odunpazarı semti  dolup taşıyor.

Soğuk havasıyla ünlü kent, havaların ısınmasıyla  şıngır mıngır bir yer oluveriyor.

Cengiz ERDİL

Kültürel mirasını korurken aynı zamanda genç nesillerle bağ kurmayı başaran projelerden biri olan Anadolu Rüyası, geleneksel Anadolu kültürünü çağdaş bir anlatım diliyle sahneye taşıyor. “Geleneklerine sahip çıkan sosyal bir nesil yetiştirmek” mottosuyla yola çıkan projenin perde arkasını, dansçıların teknik beceriden ziyade kültürün ruhuna bürünme süreçlerini ve bu benzersiz “rüya”nın küresel hedeflerini, Projenin Genel Sanat Yönetmeni Okan Gürbüz ile konuştuk.

Anadolu Rüyası’nı “sadece bir sahne projesi değil, kültürel hafıza aktarımı ve sosyal sorumluluk projesi” olarak tanımlıyorsunuz. Bu açıdan projenin en temel misyonu nedir? Gençlere sadece dans öğretmek mi, yoksa kültürel kimlik, özgüven ve bilinçli birey olmak mı?

Anadolu Rüyası’nı hiçbir zaman yalnızca bir dans ya da sahne projesi olarak görmedik. Bizim için bu proje; kültürel hafızayı yeni nesillere aktaran, çocukların ve gençlerin aidiyet duygusunu güçlendiren sosyal bir gelişim modeli anlamı taşıyor.

Bugün gençlerin büyük bir kısmı kendi kültürel mirasını yeterince tanımadan büyüyor. Oysa bir toplumun geleceği, geçmişiyle kurduğu bağ kadar güçlüdür. Anadolu Rüyası tam da bu noktada; müziği, dansı, hikâyeleri ve sahne sanatlarını bir araç olarak kullanarak gençlerin kendi kültürünü tanımasını, hissetmesini ve sahiplenmesini amaçlıyor.

Elbette dans eğitimi bizim önemli bir parçamız. Ancak asıl hedefimiz yalnızca iyi dans eden bireyler yetiştirmek değil; özgüveni yüksek, ekip ruhunu bilen, disiplinli, üretken, kültürel değerlerine sahip çıkan ve yaşadığı topluma karşı sorumluluk hisseden gençler yetiştirmek.

Çünkü biz inanıyoruz ki sahneye çıkan bir çocuk sadece dans etmiyor; kendi kültürünü temsil etmeyi, birlikte üretmeyi, emek vermeyi ve bir hikâye anlatmayı öğreniyor. Bu da onun hem sosyal gelişimine hem de karakter oluşumuna çok güçlü katkılar sağlıyor.

Anadolu Rüyası’nın temel misyonu; somut olmayan kültürel mirasımızı sanat aracılığıyla yaşatırken, aynı zamanda geleceğin bilinçli, duyarlı ve özgüvenli nesillerini yetiştirebilmektir.

Sahneye çıkan gençlerin sadece dans etmediğini, o kültürün ruhunu da öğrendiğini söylüyorsunuz. Bir dansçının teknik becerisi ötesinde, temsil ettiği kültürün ruhuna bürünmesi için nasıl bir hazırlık sürecinden geçiyorsunuz?

Bizim için bir dansçının yalnızca figürleri doğru yapması hiçbir zaman yeterli olmadı. Çünkü Anadolu halk dansları sadece hareketlerden oluşmaz; her yörenin içinde bir yaşam biçimi, bir tarih, bir duygu ve bir karakter vardır. Bu nedenle sahneye çıkan gençlerimizin önce o kültürün ruhunu anlamasını önemsiyoruz.

Bir koreografi çalışırken sadece adımları öğretmiyoruz. O yörenin müziğini, hikâyesini, geleneklerini, gündelik yaşamını, insan ilişkilerini ve taşıdığı duyguyu da anlatıyoruz. Örneğin bir Ege zeybeğini çalışıyorsak; yalnızca duruşu değil, onun temsil ettiği cesareti, asaleti ve özgürlüğü de gençlerimizin hissetmesini istiyoruz. Karadeniz yöresi çalışırken enerjiyi ve dayanışmayı, Güneydoğu kültürlerinde ise toplumsal birlik duygusunu anlatıyoruz.

Prova süreçlerinde çocuklarımız ve gençlerimizle sık sık kültürel sohbetler yapıyor, bazen görsel arşivler, belgeseller ve yöresel hikâyeler üzerinden çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Çünkü bizce bir dansı gerçek anlamda güçlü kılan şey teknik mükemmellikten önce duygusal samimiyettir.

Ayrıca Anadolu Rüyası’nda disiplin, ekip ruhu ve sahne ahlakı da eğitimin önemli bir parçası. Gençler yalnızca performans üretmeyi değil; birlikte hareket etmeyi, birbirine güvenmeyi, sahnede bir bütün olmayı da öğreniyor.

Biz sahnede sadece dans eden çocuklar görmek istemiyoruz. İzleyiciye yaşadığı coğrafyanın hafızasını hissettirebilen, temsil ettiği kültürü saygıyla taşıyan gençler yetiştirmeyi hedefliyoruz.

Projenin isminden yola çıkarak, bu “rüya” tam olarak neyi hedefliyor?

“Anadolu Rüyası” ismi aslında projenin bütün ruhunu taşıyor. Çünkü burada bahsettiğimiz rüya yalnızca sahnede başarılı gösteriler yapmak değil; kültürüne sahip çıkan, geçmişiyle bağ kurabilen ve geleceğe umutla bakabilen bir nesil yetiştirebilmek.

Bizim en temel çıkış noktamız da zaten şu mottoyla özetleniyor: “Geleneklerine sahip çıkan sosyal bir nesil yetiştirmek.”

Bugün dünyanın birçok ülkesinde kültürel miras, toplumların geleceğini şekillendiren en önemli değerlerden biri olarak görülüyor. Biz de Anadolu’nun binlerce yıllık kültürel birikiminin yeni nesiller tarafından yeniden keşfedilmesini ve yaşatılmasını hayal ediyoruz. Bu nedenle Anadolu Rüyası’nın hedefi; dansı yalnızca bir sanat dalı olarak değil, kültürel hafıza aktarımının güçlü bir dili olarak kullanabilmek.

Aynı zamanda bu rüya, farklı şehirlerden gelen çocukların ve gençlerin ortak bir kültür etrafında birleşebilmesini de temsil ediyor. Sahneye çıkan her genç; sadece bir performansın parçası olmuyor, aynı zamanda kendi kültürünün taşıyıcısına dönüşüyor.

Biz istiyoruz ki çocuklarımız ve gençlerimiz; kendi değerlerini bilen, özgüvenli, üretken, sanatla bağ kurabilen ve yaşadığı topluma karşı sorumluluk hisseden bireyler olarak yetişsin. Eğer Anadolu Rüyası bir gün gerçek anlamda başarıya ulaşacaksa, bunu yalnızca alkışlarla değil; kültürünü unutmayan gençlerin yetişmesiyle başaracak.

Kısacası bu rüya; Anadolu’nun sesini, hikâyesini ve ruhunu geleceğe taşıyabilme hayalidir.

Okan Bey, Projenin Genel Sanat Yönetmeni olarak, Anadolu’nun bu denli çok katmanlı mirasını tek bir sahne diline indirgerken en çok hangi unsurları korumaya özen gösteriyorsunuz?

Anadolu çok büyük bir kültürel hafıza taşıyor. Her bölgenin müziği, dansı, ritmi, kostümü ve hatta duygu biçimi birbirinden farklı. Bu yüzden böylesine çok katmanlı bir mirası sahneye taşırken en çok dikkat ettiğimiz konu; bu kültürlerin özünü ve samimiyetini kaybetmemek oluyor.

Biz hiçbir yöreyi sadece görsel bir unsur ya da sahne estetiği olarak ele almıyoruz. Çünkü her halk oyununun arkasında bir yaşam biçimi, bir toplumsal hafıza ve bir insan hikâyesi var. Bu nedenle sahne dilini oluştururken önce o kültürün karakterini anlamaya çalışıyoruz. Müziğin ruhu, figürlerin anlamı, kullanılan ritimler, yöresel tavırlar ve anlatılan duygular bizim için çok önemli.

Aynı zamanda geleneksel yapıyı korurken genç neslin de bağ kurabileceği çağdaş bir anlatım dili oluşturmaya çalışıyoruz. Çünkü kültürü yaşatmanın yolu onu sadece korumaktan değil, yeni kuşaklara doğru bir şekilde aktarabilmekten geçiyor. Anadolu Rüyası’nda yaptığımız şey tam olarak bu dengeyi kurabilmek.

Benim için en kıymetli noktalardan biri de sahnedeki çocukların ve gençlerin temsil ettikleri kültüre saygı duyması. Çünkü biz sadece dans sahnelemiyoruz; Anadolu’nun hafızasını, duygusunu ve ortak değerlerini geleceğe taşıyoruz.

Bu nedenle her projede şu soruyu kendimize soruyoruz: “Bu sahne, kültürün ruhunu gerçekten hissettiriyor mu?” Eğer cevabı evetse, doğru yolda olduğumuza inanıyoruz.

Modern dünya ve dijitalleşen sanat ortamında, Anadolu’nun geleneksel mirasını koruyarak geleceğe taşımak ne kadar zor?

Aslında bugün en büyük meselelerden biri tam da bu. Çünkü dijitalleşen dünyada gençlerin ilgi alanları, tüketim alışkanlıkları ve kültürle kurduğu bağ çok hızlı değişiyor. Geleneksel kültür ise çoğu zaman genç kuşaklara “uzak”, “eski” ya da “gündelik hayatın dışında” gibi gösterilebiliyor. Bu nedenle Anadolu’nun kültürel mirasını geleceğe taşımak artık sadece bir sanat meselesi değil; aynı zamanda ciddi bir eğitim ve kültür politikası konusu hâline gelmiş durumda.

Elbette bu süreç kolay değil. Çünkü bir tarafta hızla değişen modern dünya var, diğer tarafta ise yüzlerce yıllık bir kültürel hafıza. Eğer siz bu mirası gençlere doğru bir dille anlatamazsanız, maalesef zamanla bağ kopabiliyor. Bizim Anadolu Rüyası’nda yapmaya çalıştığımız şey ise tam olarak bu kopuşu engellemek.

Biz geleneksel kültürü yalnızca “korunması gereken eski bir değer” gibi sunmuyoruz. Onu yaşayan, duygusu olan, gençlerin kendinden bir parça bulabileceği çağdaş bir anlatım diliyle sahneye taşıyoruz. Çünkü gençler artık sadece izlemek değil; hissetmek, bağ kurmak ve kendini ait hissetmek istiyor.

Dijital çağın aslında önemli bir avantajı da var. Doğru kullanıldığında sosyal medya, sahne sanatları ve dijital içerikler kültürel mirasın çok daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayabiliyor. Bugün bir Anadolu ezgisi ya da halk dansı gösterisi dünyanın başka bir ucundaki insanlara birkaç saniye içinde ulaşabiliyor. Bu da kültürün görünürlüğü açısından çok kıymetli.

Ancak burada en önemli nokta şu: Kültürü popülerleştirirken özünü kaybetmemek. Biz Anadolu Rüyası’nda modern sahne tekniklerinden, görsel anlatımdan ve dijital dünyanın imkânlarından faydalanıyoruz ama bunu yaparken Anadolu’nun ruhunu, hikâyesini ve samimiyetini korumaya büyük özen gösteriyoruz.

Çünkü inanıyoruz ki kültür ancak yaşatılırsa geleceğe taşınabilir. Bunun yolu da gençlerin kendi değerleriyle yeniden bağ kurabilmesinden geçiyor.

Bu sezonun gösteri programları İzmir’de başladı ve haziran ayında İstanbul’da devam edecek. “Kaybolan İzler” ve “Dört Kapı” performansları izleyiciyle buluşacak. Bu iki farklı temanın hikâye derinliğinden ve sahne kurgusundaki farklılıklardan bahseder misiniz?

Biz Anadolu topraklarının hem geleneksel kültürü hem de tarihi hikâyeleri açısından olağanüstü bir zenginliğe sahip olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle Anadolu Rüyası’nın temel felsefesi gereği her sezon farklı hikâyeleri sahneye taşımaya gayret ediyoruz. Aslında bu tercih bizim için oldukça büyük bir üretim süreci anlamına geliyor. Çünkü yalnızca sahnedeki koreografi ve anlatım dili değil; kostümden müziğe, dekor tasarımından dramatik kurguya kadar birçok unsur her yıl yeniden oluşturuluyor.

Bu sezon sahnelediğimiz “Kaybolan İzler” ve “Dört Kapı “Bu rüya; Anadolu’nun sesini, hikâyesini ve ruhunu geleceğe taşıyabilme hayalidir…”” performansları da birbirinden tamamen farklı iki anlatım dünyasına sahip.

“Kaybolan İzler”, Kurtuluş Savaşı döneminde Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsızlık mücadelesine destek veren halk kahramanlarının hikâyesini anlatıyor. Kara Fatma, Yörük Ali ve Karayılan gibi halkın içinden çıkan isimlerin fedakârlıklarını, cesaretlerini ve mücadele ruhlarını danslı anlatımla sahneye taşıyoruz. Burada yalnızca tarihi bir olayı anlatmıyoruz; aynı zamanda birlik olmanın, vatan sevgisinin ve halk iradesinin gücünü genç nesillere hissettirmeye çalışıyoruz. Bu projede yaşları 10 ile 14 arasında değişen, üç farklı şehirden gelen 60 çocuk dansçımız sahnede yer alıyor. Bu da bizim için ayrıca çok anlamlı. Çünkü çocukların kendi tarihlerini sanat aracılığıyla öğrenmeleri ve sahnede temsil etmeleri çok kıymetli.

“Dört Kapı” ise daha kültürel ve medeniyet odaklı bir anlatı taşıyor. Bu projede Gürcü, Bektaşi, Pomak ve Süryani kültürlerinin Anadolu topraklarındaki hikâyelerini dans ve sahne sanatı aracılığıyla izleyiciyle buluşturuyoruz. Anadolu’nun yüzyıllar boyunca birçok farklı kültüre ev sahipliği yapan ortak bir yaşam coğrafyası olduğunu anlatmaya çalışıyoruz. Müzik yapısı, sahne atmosferi ve anlatım dili açısından daha mistik ve kültürel derinliği yüksek bir yapı kurduk. Dört Kapı’da ise üç farklı şehirden seçilmiş 30 kişilik yetişkin dansçı kadromuz görev alıyor.

Her iki performansımız da yaklaşık 50 dakikalık bir sahne süresine sahip ve 10 ila 12 farklı sahneden oluşuyor. Ancak ortak noktaları şu: İkisi de Anadolu’nun hafızasını, hikâyesini ve kültürel ruhunu seyirciye hissettirmeyi amaçlıyor.

Turnenin finalini İzmir’de, Karşıyaka’da “Son Ders: Vatan” temasıyla yapacaksınız. Bu temanın içeriği ve Cumhuriyet değerlerine atıfta bulunan yapısı hakkında neler söylemek istersiniz?

 “Son Ders: Vatan” aslında bizim için yalnızca bir sahne performansı değil; Cumhuriyet’in hangi fedakârlıklar üzerine kurulduğunu hatırlatan çok güçlü bir hafıza anlatısı taşıyor.

Yaklaşık iki yıldır İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün destekleriyle, Anadolu Rüyası kapsamında İzmirli öğretmenlerimize yönelik eğitim çalışmaları gerçekleştiriyoruz. Bu süreçte öğretmenlerimizin sanatsal üretime olan katkıları, Cumhuriyet değerlerine bağlılıkları ve taşıdıkları toplumsal sorumluluk duygusu bizi çok etkiledi. Bu yıl ortaya çıkan üretim sürecinin sonunda da “Son Ders: Vatan” temasını sahneye taşımaya karar verdik.

Gösterimiz; tamamı İzmirli öğretmenlerden oluşan 45 kişilik bir kadroyla sahnelenecek. Yaklaşık 50 dakikalık ve 13 sahneden oluşan bu anlatıda, Milli Mücadele döneminde öğretmenlerin üstlendiği sorumluluğu ve vatan savunması uğruna şehit olan binlerce öğrencinin hikâyesini seyircimizle buluşturacağız.

Çünkü biz inanıyoruz ki Cumhuriyet yalnızca cephede kazanılmış bir mücadele değil; aynı zamanda eğitimle, bilinçle ve fedakârlıkla inşa edilmiş büyük bir toplumsal dönüşüm hikâyesidir. O dönemde öğretmenler sadece ders anlatan insanlar değildi; topluma umut veren, halkı bilinçlendiren ve geleceği inşa eden öncü isimlerdi. Aynı şekilde genç yaşta vatan savunmasına katılan öğrenciler de bu ülkenin bağımsızlık hikâyesinin en unutulmaması gereken kahramanları arasında yer alıyor.

“Son Ders: Vatan” ile amacımız yalnızca geçmişi anlatmak değil; Cumhuriyet’in hangi değerler üzerine kurulduğunu yeni nesillere yeniden hissettirebilmek. Özellikle birlik, fedakârlık, bağımsızlık, eğitim ve vatan sevgisi gibi kavramları sanatın diliyle sahneye taşımaya çalışıyoruz.

Turnenin finalini İzmir’de, yani Kurtuluş Mücadelesi’nin simgesel şehirlerinden birinde gerçekleştirecek olmamız da bizim için ayrıca çok anlamlı. Çünkü bu gösteri aynı zamanda Cumhuriyet’e, öğretmenlere ve bu topraklar için mücadele etmiş gençlere bir saygı duruşu niteliği taşıyor.

Türkiye turnelerinden sonra Anadolu Rüyası’nın küresel yolculuğundaki hedefi neresi olacak?

Türkiye’de gerçekleştirdiğimiz sahne çalışmalarından sonra Anadolu Rüyası’nın kültürel yolculuğunu uluslararası platformlara taşımayı hedefliyoruz. Özellikle Türk dünyasıyla kültürel bağlarımızı güçlendirecek projeler bizim için çok önemli. Bu doğrultuda başta Azerbaycan ve Kırgızistan olmak üzere çeşitli Türki devletlerde sahne almak adına resmi ve özel girişimlerimizi gerçekleştirdik. Planlamalar netleştikçe bunu kamuoyuyla da paylaşacağız.

Bunun yanında Avrupa’da da özellikle Bosna Hersek, Kosova, Romanya ve Sırbistan gibi, tarihsel ve kültürel bağlarımızın güçlü olduğu bölgelerde sahnelemeler yapmak istiyoruz. Çünkü Anadolu kültürü yalnızca Türkiye sınırları içinde oluşmuş bir yapı değil; Balkanlardan Orta Asya’ya uzanan çok geniş bir kültürel hafızanın taşıyıcısı.

Biz Anadolu Rüyası’nı yalnızca bir dans topluluğu olarak değil, kültürel anlatı ve ortak hafıza projesi olarak görüyoruz. Bu nedenle yurt dışındaki hedefimiz sadece gösteri yapmak değil; farklı toplumlarla kültürel bağ kurabilmek, ortak hikâyeleri sanat aracılığıyla yeniden görünür hâle getirebilmek.

Ayrıca önümüzdeki süreçte önemli uluslararası ve geleneksel dans topluluklarıyla ortak projeler geliştirmeyi de hedefliyoruz. Farklı kültürlerin sahne üzerinde buluşmasının hem sanatsal hem de toplumsal anlamda çok kıymetli olduğuna inanıyoruz.

Bizim en büyük hayallerimizden biri de Anadolu’nun müziğini, dansını, hikâyelerini ve kültürel ruhunu dünyanın farklı sahnelerinde temsil edebilmek. Çünkü kültür paylaşıldıkça güçleniyor ve geleceğe taşınıyor.

Söyleşinin sonuna geldik. Sizin eklemek isteyeceğiniz bir şey var mı?

Öncelikle kültür ve sanat projelerine alan açan, geleneksel kültürün konuşulmasına katkı sağlayan herkese teşekkür etmek isterim. Çünkü bugün kültürel mirasın geleceğe taşınabilmesi için bu konuların daha fazla görünür olması gerekiyor.

Ben özellikle dans ve geleneksel kültür eğitimlerinin çok küçük yaşlardan itibaren, alanında donanımlı ve uzman ekipler tarafından verilmesi gerektiğine inanıyorum. Çünkü çocuk bir kültürü ne kadar erken yaşta tanır ve severse, ilerleyen yıllarda o değerlerle bağı da o kadar güçlü oluyor. Biz de Anadolu Rüyası olarak bu nedenle 7 yaşından itibaren Türkiye’nin birçok noktasında eğitim çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Buradaki en önemli hedefimiz sadece dans öğreten bir yapı olmak değil; geleneklerine sahip çıkan, sosyal yönü güçlü, özgüvenli ve kültürel farkındalığı yüksek bir neslin yetişmesine katkı sağlayabilmek. Zaten projemizin mottosu da bunu çok net anlatıyor: “Geleneklerine sahip çıkan sosyal bir nesil yetiştirmek.”

Ayrıca geliştirdiğimiz “proje okulu” modeliyle birlikte özel ve devlet okullarının da bu sosyal sorumluluk projesinin bir parçası olabilmesini önemsiyoruz. Çünkü kültür ve sanatın yalnızca belirli merkezlerde değil, eğitimin olduğu her yerde çocuklarla buluşması gerektiğini düşünüyoruz.

Son olarak haziran ayında gerçekleştireceğimiz gösterilerimize tüm sanat ve geleneksel kültür severleri davet etmek isterim. Çünkü Anadolu Rüyası sadece izlenen bir sahne projesi değil; birlikte hissedilen, paylaşılan ve geleceğe taşınan ortak bir kültür yolculuğu.

“Dünyanın en zor yarışması”

Bu cümleyi o kadar sık duyduk ki artık kimse durup şu soruyu sormuyor:

Gerçekten nedir bu kadar zor olan?

Sonuçta ekranda gördüğümüz şey, yetişkin insanların parkurlarda koştuğu, topları deliklerden soktuğu, bloklar taşıdığı, denge tahtalarında yürüdüğü ve günün sonunda biraz daha fazla yemek kazanmak için mücadele ettiği bir televizyon programı.

Elbette kolay değil.

Açlık var.
Yorgunluk var.
Fiziksel efor var.

Ama yine de ortada bir olimpiyat yok.

Bir bilimsel keşif yok.
Bir kutup seferi yok.
Bir savaş yok.

Bir insanın sınırlarını insanlık adına zorladığı büyük bir mücadele yok.

Buna rağmen yıllardır izleyiciye, sanki tarihin en büyük dayanıklılık sınavlarından biri izletiliyormuş gibi davranılıyor.

Oysa çoğu zaman gördüğümüz şey, yetişkin insanların çocuk parkını andıran oyun düzeneklerinde yarışmasından ibaret.

Asıl ilginç olan ise parkurlar değil.

Adada dönenler.

Çünkü Survivor’ın gerçek içeriği hiçbir zaman yarışmalar değil.

Gerçek içerik; dedikodu, ittifak, küslük, kıskançlık ve bitmek bilmeyen tartışmalar.

Her sezon aynı sahneler tekrar ediyor:

“Sen benim adımı neden yazdın?”
“Ben senin hakkında öyle demedim.”
“Sen yalancısın.”
“Hayır, asıl sen yalancısın.”

Ardından da televizyon tarihinin belki de en tuhaf savunma yöntemi devreye giriyor:

“Çocuğumun üstüne yemin ederim.”
“Annemin babamın üstüne yemin ederim.”
“Sevdiğimin ölüsünün üstüne yemin ederim.”

Bir reality show izlerken kendinizi bir anda aile meclisinin ortasında buluyorsunuz.

Yarışmacılar birbirlerine kızıyor, barışıyor, yeniden kavga ediyor, yeniden yemin ediyor.

Sonra ertesi gün yeni bir bölüm başlıyor ve aynı sirk en baştan tekrarlanıyor.

Bir süre sonra insan şu soruyu sormadan edemiyor:

Bu program gerçekten hayatta kalmakla mı ilgili, yoksa yalnızca insanların birbirlerine kurdukları entrikalarla mı?

Her ikisi de değil aslında.

Çünkü işin daha ilginç, daha düşündürücü bir yanı var:

Yarışmacıların önemli bir kısmı Survivor’a katılmayı hayatlarının en büyük hayali olarak anlatıyor.

Bir yarışmacı elenirken gözyaşları içinde:

“Çocukluğumdan beri hayalimdi.”

diyebiliyor.

Bunu küçümsemek için söylemiyorum.

Ama yine de insan düşünmeden edemiyor:

Nasıl oldu da bir kuşağın hayalleri bu kadar daraldı?

Bir zamanlar insanlar kitap yazmayı, keşif yapmayı, sanat üretmeyi, bilim insanı olmayı hayal ederdi.

Bugün milyonlarca kişinin önünde bir yarışma programında yer almak, başlı başına bir hedefe dönüşmüş durumda.

Çünkü bu formatlar yalnızca tanınma değil, dikkat ekonomisinin en basit vaadini de satıyor:

Önce görünür ol, sonra bunu paraya çevir.

Aynı şeyi başka reality showlarda da görüyoruz.

Artık birçok kişi için amaç bir işi yapmak değil, o işi televizyonda yapmak.

Yemek yapmak değil.

Yemek yarışmasına çıkmak.

Şarkı söylemek değil.

Şarkı yarışmasına çıkmak.

Hayatın kendisi değil.

Hayatın seyirlik versiyonu.

Reality televizyonun asıl marifeti de burada:

Deneyimi değil, deneyimin vitrinini satıyor.

Survivor bu yüzden sadece bir yarışma değil; çağımızın küçük bir özeti.

Peki bu özet bize ne anlatıyor?

Gerçekten hayatta mı kalmaya çalışıyoruz?

Yoksa yalnızca izlenmeye mi?

Kendi hayatımızda “görünmek” uğruna harcadıklarımız, gerçekten yaşamak için harcadıklarımızdan daha mı fazla?

Çünkü dünyanın en zor yarışması ekranda değil.

Ekran kapandıktan sonra başlıyor.

Derya ULUSOY

ABD’nin Stratejik Hava Operasyonu

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran genelindeki askeri gözetleme tesislerini, iletişim sistemlerini ve hava savunma mevzilerini hedef alan kapsamlı bir hava harekâtı düzenlediğini açıkladı. Pentagon, Tahran’ın “gerekçesiz ve süregelen saldırganlığına” yanıt olarak gerçekleştirilen bu operasyonun, Sirik, Bandar Abbas, Karaj ve Varamin gibi stratejik noktalarda büyük patlamalara yol açtığını bildirdi.

İran’ın Bölgesel Misillemesi

ABD saldırılarına karşı misillemede gecikmeyen İran Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki Amerikan varlığını doğrudan hedef aldı. Tahran yönetimi; Kuveyt ve Bahreyn’de bulunan ABD askeri hava üsleri ile Bahreyn’deki ABD 5. Filosu dahil olmak üzere toplam 18 Amerikan askeri hedefine füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine kapatıldığı ilan edilerek, boğazdan geçmeye çalışacak gemilere ateş açılacağı uyarısı yapıldı.

Füzeler atılıyor; Görüşmeler de Sürüyor

O arada üç İranlı kaynak ve bir Avrupalı ​​yetkili, ABD ve İran’ın siyasi bir uzlaşmaya vardıktan sonra bir mutabakat zaptının ayrıntıları konusunda mesaj alışverişinde bulunduğunu, ancak dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran fonunun serbest bırakılması mekanizması da dahil olmak üzere bazı konuların ayrıntılı olarak görüşülmesi gerektiğini söyledi. İranlı kaynaklardan biri, “Askeri açıdan bakıldığında bu savaş çıkmaz sokak. Amerikalılar İran’a saldırarak hedeflerine ulaşamadılar. Müzakerelerde 

ilerleme kaydedildi” dedi.

Kırılgan Süreç

Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı kitlesel hava saldırılarıyla patlak veren bu savaş, dördüncü ayına girmiş bulunuyordu. Taraflar, nisan ayında uluslararası arabulucuların girişimiyle 60 günlük geçici bir ateşkes mutabakatına varmışlardı. Ancak bu süreçte yürütülen barış müzakerelerinden somut bir sonuç alınamamış, diplomatik çabalar her defasında tıkanmıştı. Ateşkes süresince cephe hattında zaman zaman küçük çaplı sürtüşmeler yaşanmış olsa da, bu haftanın başlarında Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD’ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesi, o güne kadar sağlanan kırılgan sükuneti tamamen ortadan kaldırmış ve çatışmaların misilleme döngüsüyle yeniden alevlenmesine yol açmıştı.

Trump’tan “Bu Gece Sert Vuracağız” Mesajı

Yaşanan son kritik gelişmelerin ardından kameraların karşısına geçen ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimine yönelik tehditlerinin dozunu artırdı. İran’ın derhal kendilerine sunulan barış anlaşmasını kabul etmesi gerektiğini belirten Trump, aksi takdirde askeri baskıyı artıracaklarını vurguladı. Trump, İran’ın geri adım atmaması halinde bu gece itibarıyla çok daha sert ve kapsamlı hava bombardımanlarına başlayacaklarının ve İran askeri altyapısını ağır bir şekilde vuracaklarının son mesajını net bir dille dünyaya ilan etti.

Trump’tan Tahran’a Sert Ret: “Kabul Edilemez”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ABD tarafından sunulan barış planına verdiği yanıtı “yetersiz ve kabul edilemez” olarak nitelendirerek geri çevirdi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın İran’ın şartlarını bir “vakit kazanma stratejisi” olarak gördüğü belirtildi. Trump, Tahran yönetimi nükleer programı ve bölgesel askeri faaliyetleri konusunda somut adımlar atmadığı sürece herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını vurguladı.

Gerilimin Perde Arkası: Bugüne Nasıl Gelindi?

İki ülke arasındaki kriz, geçtiğimiz aylarda Basra Körfezi’ndeki karşılıklı askeri hareketlilik ve ABD’nin uyguladığı ağır ekonomik yaptırımlarla yeni bir evreye evrilmişti. Washington yönetimi, İran’ı bölgedeki istikrarı bozmakla suçlamış ve kendi şartlarını içeren kapsamlı bir barış paketi sunmuştu. Tahran ise bu pakete, yaptırımların derhal kaldırılmasını şart koşan bir karşı teklifle yanıt vermişti.

Diplomatik Kanallarda Tıkanıklık

Trump’ın reddine ilişkin gelen ikincil bilgilere göre, ABD yönetimi sadece diplomatik değil, ekonomik baskıyı da artırma kararı aldı. Üst düzey yetkililer, İran’ın yanıtının “ciddiyetten uzak” olduğunu ve mevcut teklifin müzakere dahi edilemeyecek maddeler içerdiğini ifade ediyor. Bu durum, bölgedeki askeri teyakkuz halinin bir süre daha devam edeceği sinyalini veriyor.

Petrol Piyasalarında “Savaş” Alarmı

Barış umutlarının yerini belirsizliğe bırakmasıyla petrol piyasaları sarsıldı. Trump’ın açıklamasının ardından Brent petrolün varil fiyatı son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir çatışmanın enerji arz güvenliğini tehlikeye atacağı endişesiyle fiyatlardaki yükselişin sürebileceğini öngörüyor.

Petrol ve Çatışma Döngüsü

Geçmişte yaşanan benzer krizlerde de petrol fiyatları, Orta Doğu’daki askeri hareketliliğe doğrudan tepki vermişti. İran ile yaşanan gerilimlerin tırmandığı her dönemde küresel piyasalar arz kesintisi korkusuyla dalgalanmış, enerji maliyetlerindeki bu artış dünya ekonomisi üzerinde enflasyonist baskı yaratmıştı. Özellikle 10 Mayıs’taki saldırı iddiaları, piyasalardaki kırılganlığı en üst noktaya taşımıştı.

Trump’ın Çin Temasları ve İran Denklemi

Başkan Trump’ın Çin ziyareti de bu krizden bağımsız ilerlemiyor. Edinilen bilgilere göre, Trump’ın Pekin’deki temaslarında İran meselesi en önemli gündem maddelerinden biri olacak. ABD, Çin’in İran’dan petrol alımını tamamen durdurması için baskı yaparken; Pekin yönetimi ise bölgedeki savaş tamtamlarının küresel ticarete zarar vereceği konusunda Washington’ı uyarıyor. Trump’ın Çin ile yürüteceği bu diplomasi trafiğinin, İran üzerindeki izolasyonu derinleştirip derinleştirmeyeceği merakla bekleniyor.

Bu yıl onur konuğu Ayşe Kulin olacak etkinlikte; yüzlerce yayınevi, imza günleri, söyleşiler, atölyeler ve dinletiler okurları bekliyor.

PROGRAM

12 HAZİRAN 2026 Cuma

18.00 – 18.45
“BİR SEMT BELLEĞİ NASIL YAZILIR?”
Konuşmacı: Pınar Erkan / Moderatör: Dilan Alp
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“ÖNCE KENDİNİ SEV”
Konuşmacı: Adil Yıldırım
Düzenleyen: Destek Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

19.00-19.45
“BATI EDEBİYATINDA DOĞU ETKİSİ”
Konuşmacı: Bora Ercan
Düzenleyen: Alef Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

13 HAZİRAN 2026 CUMARTESİ

14.00
AÇILIŞ TÖRENİ
Konuşmacı: Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı
Onur Konuğu: Ayşe Kulin
Çocuk Sanat Merkezi Orkestrası ve Solistleri Konseri
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“ÇOCUKTAN ÖĞRENEN YETİŞKİNLERİN ÇAĞI”
Konuşmacılar: Dr. Bahar Eriş / Ömür Kurt
Düzenleyen: Alfa Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“HUZUR TANPINAR’DA”
Konuşmacı: Murat Menteş
Düzenleyen: Everest Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“BİR HİKÂYE NASIL BAŞLAR?”
Konuşmacılar: Irmak Zileli / Neslihan Önderoğlu
Düzenleyen: Everest Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“COĞRAFYA, YAZGI VE İSYAN: MURAT UYURKULAK ROMANLARINDA İNSAN HALLERİ”
Konuşmacı: Murat Uyurkulak / Moderatör: Anıl Mert Özsoy
Düzenleyen: İnkılap Kitabevi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

17.00 – 17.45
“HALKIN HABER HAKKI VE GAZETECİLİK”
Konuşmacı: İsmail Arı
Düzenleyen: Birgün Gazetesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

17.00 – 17.45
“EKSEN KAYMASI”
Konuşmacı: Rafet Kılıç
Düzenleyen: Nergiz Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“ROMAN KAHRAMANLARI VE EMPATİ”
Konuşmacı: Sinem Sal
Düzenleyen: Destek Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“NÂZIM HİKMET 124 YAŞINDA”
Konuşmacılar: Özcan Arca, Zeynep Oral
Düzenleyen: Nâzım Hikmet Vakfı
Fethi Naci Söyleşi Alanı

14 HAZİRAN 2026 Pazar

13.00 – 13.45
“OP. DR. BANU ÇİFTÇİ’YLE MENOPOZ & HORMON TEDAVİSİ”
Konuşmacı: Op. Dr. Banu Çiftçi
Düzenleyen: Destek Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

13.00 – 13.45
“EDEBİYATTA KADIN ANTİ-KAHRAMANLAR / KADINLARIN GİZLİ AJANDASI”
Konuşmacılar: Ayşen Özagar Somunkıran, Ömür Müzeyyen Yılmaz
Düzenleyen: Edisyon Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“ATATÜRK’ÜN MİRASI LAİK CUMHURİYET”
Konuşmacı: Sinan Meydan
Düzenleyen: İnkılap Kitabevi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“EDEBİYAT ÇOCUĞA NE SÖYLER?”
Konuşmacı: Aytül Akal
Düzenleyen: TUDEM Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“İSTANBUL’UN BODRUM KATLARI”
Konuşmacı: Ceren Ceran
Düzenleyen: Masa Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“BİR HİKÂYE KENDİNİ NASIL YAZAR?”
Konuşmacı: Murat Gülsoy
Düzenleyen: Can Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“NE OLACAK BU MEMLEKETİN HÂLİ?”
Konuşmacılar: Barış Terkoğlu, Murat Ağırel, Timur Soykan
Düzenleyen: Kırmızı Kedi Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

17.00 – 17.45
“TÜRKİYE’NİN GÜVENLİĞİ VE NATO”
Konuşmacı: Dr. Doğu Perinçek
Düzenleyen: Kaynak Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

17.00 – 17.45
“ŞAİRLER BİRBİRİNE BENZEMEZ”
Konuşmacılar: Altay Öktem, Orhan Alkaya
Düzenleyen: Yitik Ülke Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“TAM O SIRADA İSTANBUL”
Konuşmacılar: Ayça Erdura, Jale Sancak
Düzenleyen: Masa Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“MİLLETE EMANET”
Konuşmacı: Yavuz Oğhan
Düzenleyen: Kırmızı Kedi Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“MÜJDAT GEZEN SÖYLEŞİSİ”
Konuşmacı: Müjdat Gezen
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“DÜNYA NEREYE GİDİYOR: TEHDİTLER OLANAKLAR”
Konuşmacılar: İbrahim Varlı, İlhan Uzgel
Düzenleyen: Birgün Gazetesi
Mario Levi Söyleşi Alanı

15 HAZİRAN 2026 PAZARTESİ

18.00 – 18.45
“MODA’NIN MÜLTECİ ALMAN PROFESÖRLERİ VE DİĞERLERİ”
Konuşmacı: Hakkı Bilen / Moderatör: Dilan Alp
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi Kültür Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“EDEBİYATIN KADİM DOSTLUKLARI”
Konuşmacılar: Nazım Alpman, Şevval Sam
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

16 HAZİRAN 2026 Salı

11.00 – 12.00
“ATATÜRK’TEN SANA GENÇLİĞE HİTABE’NİN İZİNDE”
Konuşmacı: Yasemin Sungur
Düzenleyen: Elma Yayınevi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“GÜNÜMÜZ DÜNYASINDA İNSAN VE SORUNLARI”
Konuşmacılar: Prof. Dr. Betül Çotuksöken, Prof. Dr. Kurtul Gülenç
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“SİYASETTE 40 YIL”
Konuşmacılar: Fikri Sağlar / Nazım Alpman
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Mario Levi Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“KİTAPTAN SAHNEYE: EDEBİYATI OYNAMAK”
Konuşmacı: Onur Ünsal
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

17 HAZİRAN 2026 Çarşamba

18.00 – 18.45
“KADIKÖY’ÜN MİMARİDE HAFIZA DURAKLARI: SERAMİK PANOLAR”
Konuşmacı: Doç. Dr. Nurdan Yılmaz Arslan / Moderatör: Dilan Alp
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi Kültür Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

18.00 – 19.45
“KADIKÖYLÜ YAZARLAR BEŞİ BİR YERDE”
Konuşmacılar: Adnan Özyalçıner, Ece Erdoğuş Levi, Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Naci Çelik Berksoy, Tahir Şilkan
Düzenleyen: Türkiye Yazarlar Sendikası
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“30. YILINDA KARDAK OPERASYONU VE STRATEJİK ÖNEMİ”
Konuşmacılar: Alp Armutlu / Gökhan Karakaş
Düzenleyen: Pankuş Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

18 HAZİRAN 2026 Perşembe

18.00 – 19.00
“İSTANBUL’UN BİZANS DÖNEMİ BANLİYÖLERİ”
Konuşmacı: Enis Karakaya
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi Kültür Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
HATIRLAMANIN VE UNUTMANIN EDEBİ HALİ: EVLER, ODALAR, ZAMANLAR
Konuşmacı: Mahir Ünsal Eriş / Moderatör: Sibel Oral
Düzenleyen: Doğan Kitap
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19 HAZİRAN 2026 Cuma

17.00 – 17.45
“EDEBİYAT VE SANAT”
Konuşmacı: Constantin Schwab
Düzenleyen: Yeni İnsan Yayınevi

18.00 – 18.45
“YARINLAR BİZİM”
Konuşmacı: Ali Rıza Binboğa
Düzenleyen: Notabene Yayınevi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
HEDEF EN KISA SÜREDE PARLAMENTER DEMOKRASİYE GERİ DÖNMEK
Konuşmacı: Nasuh Mahruki
Düzenleyen: Alfa Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

19.00 – 19.45
“TÜRKİYE’NİN HAFIZASINA ROMANLARDAN BAKMAK”
Konuşmacı: Melike İlgün / Moderatör: Buket Tanrıverdi Erol
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Mario Levi Söyleşi Alanı

20 HAZİRAN 2026 CUMARTESİ

12.00 – 12.45
“GİZEMLİ TARİH OYUNU İZİNDE ARKEOLOJİ (8-12 YAŞ)”
Konuşmacı: Demet Ekmekçioğlu
Düzenleyen: MEA Kitap
Fethi Naci Söyleşi Alanı

13.00 – 13.45
“MURAT AYGEN İLE İNSANIN İÇ SESİ”
Konuşmacı: Murat Aygen
Düzenleyen: Destek Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“HAYAT VE BİZ”
Konuşmacı: Işıl Özgentürk
Düzenleyen: Cumhuriyet Kitapları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“BİZANS DÖNEMİNDE KADIKÖY VE ÇEVRESİ”
Konuşmacı: Bihter Sabanoğlu
Düzenleyen: Edisyon Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“ALL TOMORROWS VE BİLİMKURGU”
Konuşmacı: C. M. Kösemen
Düzenleyen: Destek Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“ŞİİR… HER ZAMAN…”
Konuşmacı: Şükrü Erbaş
Düzenleyen: Kırmızı Kedi Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“TOPLUMSAL HAFIZA VE EDEBİYAT”
Konuşmacılar: Mehmet Fırat Pürselim / Müge İplikçi
Düzenleyen: Kadıköy Belediyesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“ÇOCUK VE TOPLUMSAL CİNSİYET”
Konuşmacılar: Aslı Alpar, Emre Battal
Düzenleyen: Notabene Yayınevi
Mario Levi Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“TÜRKİYE YOL AYRIMINDA: NE YAPMALI?”
Konuşmacı: Bülent Forta
Düzenleyen: Birgün Gazetesi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

18.00 – 18.45
“VERGİ- OY- DEMOKRASİ”
Konuşmacı: Ozan Bingöl
Düzenleyen: Sia Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

19.00 – 20.15
“KADIKÖYLÜ ŞAİRLER BEŞİ BİR YERDE”
Konuşmacılar: Adil İzci, Ertan Mısırlı, Mustafa Köz, Sezai Sarıoğlu, Yalçın Armağan
Düzenleyen: Türkiye Yazarlar Sendikası
Fethi Naci Söyleşi Alanı

21 HAZİRAN 2026 Pazar

12.00 – 12.45
“IŞIK HIZIYLA HAYAL KURT (8-10 YAŞ)”
Konuşmacı: Ömür Uzel
Düzenleyen: MEA Kitap
Fethi Naci Söyleşi Alanı

13.00 – 13.45
“DEVRİMCİLER VE SÜS BEBEKLERİ: HER DEVRİMİN KURDU KENDİNDEN OLUR”
Konuşmacı: Osman Balcıgil
Düzenleyen: Destek Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

13.00 – 13.45
“DÜNYAYA VE EDEBİYATA MODA’DAN BAKMAK”
Konuşmacı: İzel Rozental / Moderatör: Gökçe Uygun
Düzenleyen: Kırmızı Kedi Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“EDEBİYATTA ADALET VE HAKİKAT”
Konuşmacı: Zehra Çelenk / Moderatör: Evrim Kepenek
Düzenleyen: Everest Yayınları
Fethi Naci Söyleşi Alanı

14.00 – 14.45
“ATATÜRK VE CUMHURİYET”
Konuşmacı: Naim Babüroğlu
Düzenleyen: İnkılap Kitabevi
Mario Levi Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“CÜZDANDAKİ YANGIN: ENFLASYON, DÖVİZ VE ÇÖZÜLEN ORTA SINIFLAR”
Konuşmacı: Mustafa Sönmez
Düzenleyen: Notabene Yayınevi
Fethi Naci Söyleşi Alanı

15.00 – 15.45
“EDEBİYATTA ‘BABA’ FİGÜRÜ”
Konuşmacılar: Ayşen Özagar Somunkıran, Ferhat Uludere
Düzenleyen: Edisyon Kitap
Mario Levi Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“KENT VE İNSANIN İZİNDE”
Konuşmacılar: Behçet Çelik / Figen Şakacı / Moderatör: Leyla Alp
Düzenleyen: İletişim Yayınları
Mario Levi Söyleşi Alanı

16.00 – 16.45
“DİJİTAL ÇAĞDA EBEVEYN OLMAK”
Konuşmacılar: Ömür Kurt / Zeynep İşman
Düzenleyen: Altın Kitaplar / Doğan Kitap
Fethi Naci Söyleşi Alanı

17.00 – 17.45
“RAHATSIZ EDİCİ MİKTARDA KAN”
Konuşmacı: Can Temiz
Düzenleyen: Destek Kitap
Fethi Naci Söyleşi Alanı