Hürmüz Boğazı’nda Sıcak Temas

Reuters’ın 5 Mayıs 2026 tarihli özel raporuna göre, bölgedeki ateşkes süreci büyük bir belirsizliğe sürüklendi. ABD ordusu, pazartesi günü Hürmüz Boğazı’nda İran’a ait olduğu belirlenen altı adet sürat teknesiyle birlikte çok sayıda seyir füzesi ve insansız hava aracını (İHA) imha ettiğini açıkladı. Gerilim, Başkan Donald Trump’ın bölgede mahsur kalan ticari tankerleri korumak amacıyla başlattığı “Project Freedom” (Özgürlük Projesi) kapsamında donanmayı bölgeye sevk etmesiyle doruk noktasına ulaştı.

İran Devrim Muhafızları’nın boğazı mayınlar ve dronlarla fiilen kapatma girişimi karşısında, Washington yönetimi İran limanlarına yönelik kapsamlı bir deniz ablukası başlattı. Bölgedeki Amerikan kuvvetleri, geçişleri engellemeye çalışan İran unsurlarına sert müdahalede bulunurken; Tahran yönetimi ABD’nin sivil tekneleri vurduğunu ve beş sivilin hayatını kaybettiğini iddia ederek misilleme tehdidinde bulundu.

Krizin Kökenı: Washington-Tahran Hattında Kırılma

Gerginliğin temelleri, Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik düzenlediği hava saldırılarıyla atılmıştı. Bu saldırıların ardından İran, dünya ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatma kararı almıştı.

İslamabad’da yürütülen barış görüşmelerinden sonuç alınamamış, İran’ın nükleer
kapasitesinden ödün vermemesi üzerine Başkan Trump askeri seçeneği tekrar masaya sürmüştü.

ABD donanmasına boğaza döşenen mayınları temizleme ve İran gemilerini engelleme emri verilmişti. İki hafta sürmesi planlanan geçici ateşkes süresi dolmadan, tarafların Hürmüz Boğazı’ndaki bu doğrudan çatışması, bölgenin topyekûn bir savaşa doğru sürüklendiği endişelerini haklı çıkarmıştı.

Ekonomik Sarsıntı ve Piyasalardaki Belirsizlik.

Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki bu yeni çatışma dalgası, küresel piyasaları anında vurdu. Petrol fiyatları, hafta başında %6’lık sert bir yükseliş kaydetti. ABD Donanması’nın geçişleri zorla açmaya çalışması piyasalarda bir miktar rahatlama yaratmış görünse de tedarik zincirindeki bozulmalar gıda ve enerji fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.

Güney Koreli “HMM Namu” gibi sivil gemilerin boğazda hasar alması, küresel sigorta şirketlerinin bölgedeki gemiler için primlerini fahiş oranlarda artırmasına neden oldu.

Ekonomik analistler, boğazdaki bu kilitlenmenin devam etmesi durumunda, dünya ekonomisinin uzun süreli bir durgunluğa ve yüksek enflasyon sarmalına gireceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Göç, hafıza ve kimlik gibi derin temaları müziğinde kendine özgü bir dille işleyen Şerivan Tutuş, sesin yalnızca duyulan değil, hissedilen ve hatırlatan bir alan olduğunu ortaya koyan isimlerden biri. Geleneksel ile çağdaş arasında kurduğu köprü, onun müziğini sadece bir anlatı değil, aynı zamanda bir deneyime dönüştürüyor. Bu söyleşide Tutuş ile müziğinin beslendiği kaynakları, üretim sürecini ve sesin hafızayla kurduğu bağı konuştuk.

Son serginiz “Zamanın Döngüsünde: Göç, Kimlik ve Hafıza” temalı kişisel resim sergisi Viyana’da görücüye çıktı. Viyana, tarih boyunca hem yoğun göç almış hem de klasik müziğin kalbi sayılan bir şehir. Bu serginin Viyana’da izleyiciyle buluşuyor olmasının, eserlerin izleyici üzerindeki yankısını nasıl değiştireceğini öngörüyorsunuz?

Bence Viyana’da sergilenmek bu işlerin anlam katmanlarını doğal olarak derinleştiriyor. Çünkü burası sadece estetik bir başkent değil; aynı zamanda göçün, sürgünün ve aidiyet arayışının güçlü bir hafızasını taşıyor. Bu yüzden “göç, kimlik ve hafıza” temaları izleyiciye daha doğrudan temas ediyor. Benim için bu işler sadece kişisel bir hikâye değil, ortak bir hafızaya dokunma çabası. İzleyici kendi deneyimiyle bu kırılmaları ve yeniden kurma hâlini eşleştirebiliyor; işler daha çok hissedilen bir şeye dönüşüyor. Bir yandan da Viyana’nın klasik müzikle kurduğu bağ benim için önemli. Sergide Wolfgang Amadeus Mozart’a da bu yüzden yer verdim. Resimlerimde zaten ritimle ve katmanlarla çalışıyorum; görsel olanla işitsel olan arasında ortak bir dil kurmaya çalışıyorum. Bu yüzden burada sergi, benim için sadece bir mekân değişikliği değil; işlerin başka bir hafıza içinde yeniden yankılanması gibi.

Sergi kataloğunda Fazıl Say’ın önsözünde sizi “genç ressam” olarak üretkenliğiniz, hayal gücünüz ve ritmik derinliğinizle övdü. Bu değerlendirmeyi okuduğunuzda neler hissettiniz? Say’ın kendi müziğinizle kurduğu paralellik size ne kattı?

Fazıl Say’ın böyle bir metin yazması benim için hem çok değerli hem de içsel olarak sorgulayıcı bir şeydi. Okuduğumda sadece mutlu olmadım; aynı zamanda yaptığım şeyin sorumluluğunu daha derinden hissettim. Onun müziğini dinlediğimde bende hep bir yol hissi açılıyor. Tek bir duyguya ait olmayan, katman katman genişleyen bir alan… sanki renkler çoğalıyor ve ben o çoğalmanın içinde yönümü arıyorum. Resimlerimde de aslında o hâlin izini sürüyorum; bir duyguyu anlatmaktan çok, onun içindeki hareketi yakalamaya çalışıyorum. Beni en çok etkileyen tarafı ise şu: Ürettiği şeyi sadece ortaya koymuyor, onu yaşıyor. Ve o yaşantı, eserin içine siniyor. Burada benim için önemli olan şey teknikten önce etik bir meseleye dönüşüyor: emek, süreklilik ve dürüstlük. Çünkü bir işin gücü bazen ne söylediğinde değil ne kadar sahici olduğunda saklı. Bu paralellik bana şunu hatırlattı: Sanat bir sonuç değil, bir süreç. Ve o süreçte kurduğun ilişki — kendinle, zamanla, emekle — aslında eserin gerçek hafızasını oluşturuyor.

 Eserlerinizde su imgesini “akışkan kimliğin sembolü” olarak kullanıyorsunuz. Suyun şeffaflığı ve tortu bırakma özelliği, hafızanın kırılgan yapısını anlatırken size teknik olarak nasıl bir özgürlük tanıyor?

Ben suyu akışkan kimliğin görsel karşılığı olarak kullanıyorum çünkü göç ve hafıza temalarıyla doğrudan ilişkili. Su gibi akışkan, bazen berrak bazen tortulu… Tıpkı göç sırasında kimliğin, belleğin ve deneyimlerin katman katman birikmesi gibi. Teknik olarak da bana özgürlük veriyor. Su her zaman kontrol edilemez; yayılır, iz bırakır, bazen beklemediğim yolları seçer. Şeffaflığı sayesinde birden çok katmanı aynı anda gösterebiliyorum; tortu bırakması ise kaybolan, geride kalan izleri sembolize ediyor.

 “İnsan bir yerden başka bir yere sadece bedenen gitmez; belleğini, dilini ve sesini de taşır” diyorsunuz. Kendi hayatınızda ve Diyarbakır kökenlerinizde bu cümle nasıl bir yankı buluyor? Bu sorudan hareketle de sizi kısaca tanıyabilir miyiz?

Kısaca kendimden bahsedersem: 1993 Diyarbakır doğumluyum. Çocukluğumdan beri olmak istediğim meslek yönetmenlikti; bu yüzden Akdeniz Üniversitesi’nde iletişim okudum. Sanat tarihi eğitimi aldıktan sonra resme yöneldim ve hikâyelerimi renklerle anlatabildiğimi fark ettim. Böyle başladı resim yolculuğum. Yolda ilerlerken bir arkadaşımın dinlemem için gönderdiği Eleni Karaindrou’nun, Ulysses’ Gaze için yaptığı albümü ilk dinlediğimde adeta kitlendim. Sadece fırça ve tuvali elime alıp ne üreteceğimi bilmeden çalışmaya başladım. Sonrasında ortaya çıkan şey hem şaşırttı hem ürküttü beni. Filmi izlediğimde, aslında filme ait birçok sahneyi yansıttığımı fark ettim; bunu tamamen şarkının bende uyandırdığı duygularla yapmıştım. O gün anladım ki şarkılara artık daha derinden bakmam gerekiyor. O zamandan beri resmettiğim şarkıları özel olarak seçiyorum; bir derdi, bir hikayesi olan ve yolda beraber yürüyebileceğim eserlerle çalışıyorum. Çalışmalarımda göç, kimlik ve hafıza temalarını işliyorum ve resim, müzik, performansı bir araya getiren bir dil kuruyorum. Türkiye’nin yanı sıra İspanya, Portekiz, İsveç ve Viyana’da sergiler açtım, performanslar ve atölyeler gerçekleştirdim. Bütün bunların merkezinde hep insanın kendi hikâyesiyle, geçmişiyle ve kimliğiyle kurduğu ilişki var.

Sanatsal manifestonuzda “sanat, kolektif hafızada silinmiş veya bastırılmış olanın yankısıdır” diyorsunuz. Bu sergiyle izleyiciyi “göçü yalnızca kayıp değil, zaman içinde yeniden yazılan bir varoluş biçimi” olarak düşünmeye davet ediyorsunuz. Sanatın “hatırlama ve iyileşme” işlevine olan inancınız bugün hâlâ aynı mı?

Evet, inancım hâlâ aynı. Sanat benim için sadece bir ifade aracı değil; kaybolanları hatırlamak, unutulanla yüzleşmek ve bir şekilde iyileşmek için bir yol. Göç ve kimlik temalarını işlerken izleyiciyi de kendi hafızasıyla, kayıpları ve yeniden kurma süreçleriyle buluşturmaya çalışıyorum.

Müzik sizin için “eşlik eden unsur değil, zamanı büken düşünsel bir alan”. Bir şarkıyı tuvale aktarırken teknik olarak nasıl ilerliyorsunuz? Renk, kompozisyon ve katmanlaşma kararlarınızı ne belirliyor?

Benim için müzik, sadece eşlik eden bir unsur değil; zamanı büken, düşünsel bir alan. Bir şarkıyı tuvale aktarırken önce renkleri görüyorum, sonra o renkleri tuvale taşırken şarkının beni götürdüğü yolda ilerliyorum. Kompozisyon ve katmanlar, müziğin ritmi ve duygusuna göre şekilleniyor. Müzisyenler enstrümanlarıyla çalarken, benim enstrümanım paletim; müziğin enerjisini ve duygusunu tuvale aktarıyorum. Sahne performanslarımda—çocuklarla yaptığım interaktif projeler, senfoni orkestraları veya özel konserlerde—bu ilişki canlı bir deneyime dönüşüyor ve her resme performansın ritmini taşıyor.

Türkiye, İspanya, Portekiz ve İsveç gibi farklı coğrafyalarda sergiler açtınız. Bu farklı kültürlerin “göç” ve “aidiyet” kavramlarına bakışı, sizin sanatsal dilinizi yıllar içinde nasıl evriltti?

Farklı coğrafyalarda, Türkiye’den İspanya’ya, Portekiz’den İsveç’e uzanan sergiler bana tek bir bakış açısı öğretmedi; her kültürün göç ve aidiyete verdiği karşılık, kendi sanatsal dilimi zenginleştirdi. Bir ülkede göç bir hafıza yarasıdır, bir diğerinde bir kimlik devinimi… Her izleyici farklı bir hikâyeyle geliyor ve bu bana, göçün sadece tek bir anlatısı olmadığını gösterdi. Bu çeşitlilik, resimlerimin ritmini, renk paletini ve boş alanlarla dolu hâllerini etkiledi; çünkü her kültür göçü farklı bir duyguyla hissediyor ve buna göre resimlerimde yeni bir “nefes” buluyorum.

Bu sergiyle “zamanın döngüsünde” göçü “kayıp değil, sürekli yeniden yazılan varoluş” olarak yeniden tanımladınız. Bir sonraki projelerinizde bu döngüyü nasıl devam ettirmeyi düşünüyorsunuz?

Bir sonraki projelerde de göçün, kimlik ve hafızanın döngüsünü görsel olarak keşfetmeye devam edeceğim. Ama bu kez mekânın hafızasına daha derinlemesine eğilmek istiyorum: her yerin kendi geçmişi, izleri ve sessiz anlatıları var. Amacım, izleyiciyi sadece renk ve ritim aracılığıyla zamanın sürekli tekrar eden akışına taşımak değil; aynı zamanda mekânın kendi hafızasıyla buluşturmak ve döngüyü onunla birlikte çoğaltmak. Böylece her iş hem zamana hem mekâna dokunan bir deneyim hâline geliyor.

Klasikleşen bir sorum var onu size de sormak istiyorum. Elinizde sihirli bir değnek olsaydı dünyada ya da hayatınızda neyi değiştirmek isterdiniz?

Elimde sihirli bir değnek olsaydı, insanların kendi geçmişlerini, kayıplarını ve unutulan dillerini, renklerini bir nebze olsun yeniden görebileceği bir yol açardım. Sadece hafifletmek değil; yaşadıklarının izlerini fark etmelerini, onlarla yüzleşip yollarına devam etmelerini sağlamak isterdim. Tıpkı bir resimdeki katmanlar gibi, hayatın kırılmaları da okunabilir, hissedilebilir olmalı; o zaman hem kendi hikâyeleri hem de birlikte yaşadığımız dünya biraz daha anlaşılır bir hâl alır.

Sıcakların artmasıyla birlikte doğa uyandı, davetsiz misafirler kapıya dayandı. Park, orman veya kayalık alanlara yakın oturanlar için korkulu rüya olan yılanlara karşı doğanın gizli bir silahı varmış. Pahalı ilaçlara, zehirli kimyasallara gerek kalmadan; sadece bu kokuları kullanarak evinizi bir kaleye dönüştürebilirsiniz. 

1. Mutfaktaki “Sarımsak” Mucizesi

Yılanların en büyük düşmanı ne zehir ne de sopa. Sarımsak ve soğanın o keskin kokusu onları saniyeler içinde uzaklaştırıyormuş.

Sarımsakları ezip evin giriş noktalarına bırakmanız veya suyla karıştırıp duvar diplerine sıkmanız yeterli.

2. Nane ve Fesleğen: Hem Ferahlık Hem Koruma

Bahçenize veya balkonunuza ekeceğiniz bir saksı nane, yılanlar için “girilemez” tabelası anlamına geliyor. Bu bitkilerin kokusunu alan yılanlar, bölgeyi anında terk ediyor.

3. Sirke ve Tarçın Yağı Karışımı

Bilimsel olarak kanıtlanmış en etkili doğal yöntemlerden biri. Eşit miktarda limon suyu, sirke ve birkaç damla tarçın yağını karıştırıp kapı eşiklerine sıkın. Kokuyu aldıkları an rotalarını değiştirecekler.

4. Görünmez Kalkan: Amonyak

Yılanlar amonyak gazının o keskin kokusuna asla tahammül edemezler. Giriş yollarına bırakacağınız küçük bir kap amonyak, görünmez bir güvenlik duvarı oluşturur.

Bilirkiş heyeti,  ÇED Raporu’nun  hatalarla dolu olduğunu, projede hiçbir kamu yararı olmadığını, projenin Atikhisar Barajı, orman ekosistemi ve yer altı suları için  tehditler içerdiğini ortaya koydu. 

Serçiler ile Terziler köyleri yakınlarında açılmak istenen ve “Karapınar Altın-Gümüş Madeni” olarak adlandırılan proje için 17 Eylül 2025 tarihinde, “ÇED OLUMLU” kararı verilmişti.  Sonrasında da bu kararın iptali için üç ayrı dava açılmıştı. Çanakkale Belediyesinin açtığı davaya Çevreci Belediyeler Birliği, TEMA ve 90 yurttaş müdahil olmuştu.

Çanakkale 1. İdare Mahkemesinde açılan davalar kapsamında, 13 Şubat 2026 tarihinde, bilirkişi keşif ve incelemesi kararı verildi. 

 Ziraat yüksek mühendisi, çevre yüksek mühendisi, iki orman yüksek mühendisi, meteoroloji mühendisi, jeoloji-hidrojeoloji mühendisi, maden mühendisi, iki harita mühendisinden oluşan 9 kişilik yetkilendirilmiş heyet; alanda ve ÇED Raporu’nda yaptığı inceleme sonucunda bilirkişi raporunu düzenleyerek mahkemeye sundu ve mahkeme bu yetkilendirme hakkında  davacılara bildirimde bulundu. 

Bilirkişi Raporu’nda, ÇED Raporu âdeta yerden yere vuruluyor. 

Her mühendislik alanı için ayrı ayrı değerlendirmelerin yer aldığı Bilirkişi Raporu’nun sonuç bölümde aşağıdaki ifadeler yer alıyor:

“Proje, yer altı suyu rejimini bozması, içme suyu havzası koruma alanında kalması ve kontrol edilemeyen kirlilik yayılımı riski nedeniyle temel koruma ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Projede sunulan teknik veriler ve jeolojik analizler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, projenin hayata geçirilmesinin son derece riskli olduğu ve çevresel güvenlik açısından dikkate alınması gereken ciddi jeolojik riskler barındırmaktadır. Ayrıca çok hareketli zemin (deprem riski), çok asidik kayaç (kimyasal risk),  çok geçirimli yapı (su kirliliği) ve çok dik topoğrafyanın (heyelan riski) varlığı ve projenin jeolojik, teknik ve bilimsel eksiklikler içermesi nedeniyle uygulanmasını kısıtlamaktadır. Bu veriler ışığında, kamu yararı ve çevre sağlığı öncelikli kılındığında projenin iptal edilmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır.”

Bilirkişi Raporu’nda “fauna” bölümü de çok çarpıcı

“Yine Atikhisar Barajı gibi önemli bir sulak alanda, gri balıkçıl ve pelikan dışındaki su kuşları için tespit dahi yapılmamıştır. Çeşitli kaynaklarda en az 40-50 su kuşunun yayılış gösterdiğinin bilindiği bu alanda, sadece iki türün tespit edilmesi de yine bu alanla ilgili  gözlemlerin yetersiz olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır.”

Bilirkişi Raporu’nun meteoroloji dışındaki tüm bölümleri; cevher yapısından dolayı asit maden drenajı olasılığı çok yüksek bu projenin ormanlar, tarım alanları, su varlıkları, biyoçeşitlilik açısından ciddi riskler oluşturduğunu ve bu alanda altın madenciliğinin yapılamayacağını ortaya koymaktadır.”

Cengiz ERDİL

İran devlet televizyonu Press TV’ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD’nin deniz ablukasına yakında pratik ve “emsalsiz bir eylemle” karşılık verileceği belirtildi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin şu ana kadar gösterdiği itidalin, diplomasiye bir şans vermek ve ABD’nin, İran’ın savaşı kalıcı olarak sona erdirme koşullarını öğrenmesine ve kabul etmesine olanak sağlamak amacı taşıdığı ifadeleri kullanıldı.

Afet Koordinasyon Merkezi’nden (AKOM) gelen son hava tahminleri, hafta boyunca serin rüzgarların etkili olacağını bildiriyor.

Şehirde yeni haftanın büyük kısmında parçalı bulutlu ve zaman zaman kapalı bir gökyüzünün hâkim olması bekleniyor.

AKOM’dan yapılan açıklamaya göre, kuzeyden esecek rüzgârların etkisiyle sıcaklıklar 14 ile 17 derece arasında değişecek ve günler giderek serinleyecek. Pazartesi ve Salı günleri, yağış beklenmiyor ve hava genellikle açık olacak. Her iki günde de termometreler en yüksek 17 dereceyi gösterecek.

Çarşamba günü sıcaklıkların 19 dereceye çıkmasıyla haftanın en ılık günü yaşanacak. Ancak Perşembe günü termometreler yeniden düşüşe geçerek 14 dereceye kadar iniyor. Çarşamba günü kısmen daha ılıman ve parçalı bulutlu geçerken, Perşembe günü bulutluluk artacak.

Cuma gününden itibaren ise hava koşulları değişiyor. Gökyüzü yoğun bulutlarla kapanırken, 1 Mayıs Cuma hafif yağmur geçişlerinin görülmesi bekleniyor. AKOM, bu yağışların 3 ila 7 kilogram aralığında hafif düzeyde olacağına dikkat çekti. Haftanın son iş gününde sıcaklık en fazla 15 dereceye ulaşacak.

Cumartesi günü bulutlar dağılmaya başlıyor ve yağış şehri terk ederken, hava parçalı bulutlu ve serin bir şekilde devam edecek. Sıcaklığın ise tekrar 17 dereceye yükselmesi öngörülüyor.

Bolu’nun Kıbrıscık ilçesinde doğa yürüyüşü yapan Patika14 Doğa Yürüyüşü Grubu lideri Muhammet Tarhan, arazide kuş hareketliliğini fark etti.

Bölgeye yaklaşan Tarhan, açık alanda leşle beslenen nesli tükenme tehlikesi altındaki Türkiye’de en küçük akbabalar arasında yer alan Mısır akbabası ile karşılaştı. Tarhan, doğada nadir olarak görülen akbabaları cep telefonuyla görüntüledi.

Diyarbakır’ın Bağlar ilçesi kırsalında yürütülen bir saha çalışması, doğanın en gizemli canlılarından birini gün yüzüne çıkardı.

Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız tarafından tesadüfen kaydedilen görüntüler, biyoloji dünyasında heyecan yarattı.

Normal şartlarda tüm yaşamını yer altında geçiren ve yeryüzüne neredeyse hiç çıkmayan kör fare (Nannospalax ehrenbergi), açık alanda beslenirken objektiflere yansıdı.

Kör fareler gözleri deriyle kaplı olduğu için tamamen kördürler ancak koku ve işitme duyuları olağanüstü gelişmiştir. Tarım alanlarındaki köstebeklerle karıştırılsalar da tamamen farklı bir türdürler.

Görüntüleri inceleyen Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satar, bu durumun alışılmış bir davranış olmadığını vurguladı.

Türün oldukça narin bir yapıya sahip olduğunu belirten Satar, “Kör fareler normalde yiyeceklerini yer altına taşıyıp orada tüketirler. Ancak bu karede dışarıda beslendiğini görüyoruz. Muhtemelen aşırı sağanaklar nedeniyle yer altındaki galerileri suyla doldu ve hayvan yüzeye çıkmak zorunda kaldı” dedi.

Yaklaşık 40 yıldır bu tür üzerine çalışmalar yürüten Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yüksel Coşkun ise canlının yetişkin bir birey olduğunu ifade ederek şu teknik detayları paylaştı:

“Tamamen yer altındaki bitki kökleri, soğan ve yumrularla (yonca kökü, yer elması) beslenirler. Yüzeyde görülmeleri çok nadir bir durumdur; bu görüntü türün doğal alışkanlıklarını anlamak için önemli bir veridir. Yiyeceklerini yer altındaki “mutfak” adı verilen depolarda biriktirirler.”

Uzmanlar, bu sevimli ve narin canlıların ekosistem için büyük önem taşıdığına dikkat çekerek vatandaşlara çağrıda bulundu. Prof. Dr. Ali Satar, “Bu canlılar çok hassas. Kim nerede görürse görsün zarar vermemeli, aksine korumalı. Onlar yeryüzünün değil, derinlerin narin bekçileri” uyarısını yaptı.

Kaynak: DHA

Moda ve müziği iç içe geçiren bir ifade alanı kuran Zeliha Uraltaş, ilk teklisi “Akar Duygular” ile dinleyiciyi gösterişten uzak, içsel bir yolculuğa davet ediyor. Yıllardır farklı disiplinlerde beslenen yaratım sürecini bu kez müzikte görünür kılan Uraltaş, duygunun en sade ve en çıplak haliyle akışına izin veriyor. Uraltaş ile üretim pratiğinin köklerinden müziğe uzanan serüvenini ve “Akar Duygular”ı konuştuk.

“Akar Duygular” sizin müzik kariyerinizdeki ilk resmi çıkış single’ınız. Bu şarkıyla müzik dünyasına adım atmaya karar verme süreciniz nasıl gelişti?

Müzik dünyasına adım atmak olarak bakmıyorum aslında. O benim dünyam. Yazarken, söylerken  içinde zamanı unuttuğum… Bu sefer başka insanlarda yankılanmak  nasıl olurdu sorusu  böyle bir akışa neden oldu sanırım. Yoksa yine kendime saklardım:)

Okuyucularımız için kısaca kendinizi ve sanat yolculuğunuzu anlatabilir misiniz?

Kendim için sanat yolcusu diyebilirim kısaca. ilkokulda şiir, resim ve  hikaye defterlerime  baktığımda, şarkılar kaydettiğim  kasetlere baktığımda bu yolculuk erken başlamış. Babaanneme terzilik, babamla mobilya resimlemek derken; İstanbul Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nin resim  ve müzik bölümlerini 90 ve 95 puanlarla kazandım.  Seçimim resim  bölümünden yana oldu. Sonrasında  İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü’ne  birinci olarak girip Moda tasarım okudum ama kazandığım yarışmalar İstanbul’daki iş hayatımı da erken başlatmış oldu.

Moda tasarımıyla uzun yıllardır paralel yürüttüğünüz yaratıcı hayatınızda müzik nasıl bir yer tutuyor? 

Moda tasarımı tüm sanat dallarıyla etkileşim içinde olan bir yaratım alanı. Müzik her aşamada var benim için. Defile ve koleksiyonları hazırlarken bir yandan amatör ya da profesyonel gruplarda solist olarak yer aldım. Ladies and  Gentlemen ve Music Box gibi. Fırsat buldukça da amatör müzisyen ve gruplarla devam ettim.  Müzik  hep oldu hayatımda.

“Akar Duygular”da gösterişten uzak, duygunun akışına yaslanan bir yapı dikkat çekiyor. Günümüzün yüksek prodüksiyonlu müzik dünyasında bu kadar sade bir başlangıç yapmak bilinçli bir tercih miydi?

Akar Duygular bilinçli bir tercihten çok duygusal bir ihtiyaçtı. Hep böyle oluyordu ama bu sefer paylaşmak istedim.. Benim gibi hisseden birileriyle bağ kurma ihtiyacı belki de:)

Parçadaki “Konuşulamayanların yansıması” tanımı çok etkileyici. Sizin için müzik, kelimelerin yetmediği yerde bir kaçış mı yoksa bir yüzleşme aracı mı?

Kelimelerin yetmediği yerde duygular renklerle formlarla ifade buluyor ve müzik hepsini kapsıyor. Evren müzikten oluşmuş. Her şeyin sesi var yüzleşirsen  duyarsın  belki. Çünkü herkesin içinde müzik var.

Bağımsız müziği destekleyen On Air Music Co. ile çalışmak nasıl bir deneyim? İlk single sonrası müzik dünyasını ve işlerliği nasıl bulduğunuzu öğrenebilir miyim?

On Air Music Co.’yu zaten biliyor ve takip ediyordum. Bağımsız müziği desteklemesi ve geniş bakış açısını her zaman takdir ettim. Olması gerektiği gibi. Müzik dünyasının işlerliğini nasıl buluyorum;  şu an kaos var ve bir süre sonra yeni bir düzen oluşur diye düşünüyorum.  Her alanda olduğu gibi.

Kısa vadede yeni bir single veya bir EP çalışması planınız var mı? Dinleyicileri önümüzdeki dönemde nasıl bir Zeliha Uraltaş bekliyor?

Çok söz ve melodi var içimde başıboş dolanan. Hangi mıknatıs duygunun etrafında toplanır, nasıl açığa çıkar bilemiyorum..:)

Klasikleşen bir sorum var onu size de sormak istiyorum. Elinizde sihirli bir değnek olsaydı dünyada ya da hayatınızda neyi değiştirmek isterdiniz?

Elimde sihirli bir değnek olduğunu biliyorum, hepimizde olduğu gibi. Ama ben hiçbir şeyi değiştirmezdim.O değnekle neler yapabildiğime heyecanla eşlik ederdim. Akardım sadece..

Bu yeraltı zenginliklerine bilinçle sahip çıkma meselesi değil… 20 yıldır sürdürülen vahşi madencilik uygulamaları, dağlarda, ovalarda, ırmak ve deniz kıyılarında var gücüyle sürüp gidiyor. Taş ocakları, beton için orman ve tarım arazisi yağması da işin cabası…

Bu yağmada en çok üzerine gelinen bölge Kuzey Ege oluyor. Çanakkale ve Balıkesir’in başı fena halde dertte. Malum Kazdağlarında binlerce ağaç yıllardan beri maden şirketlerince kesildi.

Şimdi sırada Kazdağlarının bitişik komşusu Madra Dağı var. Bu dağ silsilesi, Balıkesir’in İvrindi, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık ilçeleri ile İzmir ilinin Bergama ilçesi topraklarında yer alıyor.Hep daha çok orman alanı, hep daha çok toprak istiyen maden şirketlerinden biri de Madra Dağı’da yedi yıldan beri altın ve gümüş arıyor. Altın ve gümüş madeni için kapasite artışı isteyen şirket, bin 300 hektar alana daha göz dikti.

NELERE YOL AÇACAK?

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, bölge sakinleriyle birlikte kapasite artışına itiraz ettiklerini söyledi. 

Doğan’nın verdiği bilgiye göre; Bin 300 hektara yaklaşan orman arazisi siyanürlü maden sahasına dönüştürülecek. Ocak sahası 134 hektardan 353 hektara, yığın liç alanı 83 hektardan 257 hektara, yıllık üretim kapasitesi 7 milyon 760 bin tondan 15 milyon 500 bin tona çıkarılıyor. 

Madra Havzasının yeraltı suları bu yüzden tehdit altında. Madenin varlığı Madra Barajı’nın su rejimini de, Kozak Yaylasınındakiş hayvancılığı olumsuz yönde etkileyecek.

Kuzey Ege Havzası ile Susurluk Havzası arasında bulunduğundan dolayı maden iki farklı havzayı aynı anda zehirleme potansiyeline sahip. 250 bin ağacın kesilmesi içme suyu kaynaklarını da etkileyecek. 

Kazdağlarından sonra Madra Dağını da unutmayalım.

Cengiz ERDİL