Günde 789 kazanın olduğu ülkemizde; geçen yıl 288 bin 321 ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldi.

Trafik kazalarında 2025 yılında 6 bin 35 kişi hayatını kaybederken 403 bin 937 kişi yaralandı.Geçen yıla göre yaralı sayısı 18 bin artmış durumda.

Bir önceki yıla göre trafik kazalarındaki toplam ölü sayısı %5,0 azaldı, yaralı sayısı ise %4,9 arttı.

Türkiye’de 2025 yılında en fazla trafik kazası ölümü 290 kişi ile Ankara’da meydana geldi..

Trafik kazalarında ölenlerin %50,7’sini sürücüler oluşturdu.

Trafik kazalarında bin 334 motosiklet sürücüsü öldü

İncinebilir yol kullanıcıları olarak nitelendirilen yayalar, motosiklet, bisiklet ve elektrikli skuter (e-skuter) sürücüleri için 2025 yılındaki ölü sayısı 2 bin 680, yaralı sayısı ise 183 bin 840 olarak gerçekleşti.

65 yaş ve üzeri kişiler ölümlerin %21,8’ini yaralanmaların ise %8,2’sini oluşturdu

Kazaya neden olan kusurlar içinde sürücü kusurları, %90,6 ile ilk sırada yer aldı.

Yeni bir araştırma, rüyaların sanıldığı gibi rastgele ve kaotik olmadığını, belirli örüntüler üzerinden şekillendiğini ortaya koydu. İtalya’daki IMT School for Advanced Studies Lucca’dan araştırmacılar, rüyaların zihnin rastgele yan ürünleri olduğu fikrine meydan okudu. Euronews Türkçe’nin Communications Psychology dergisinde yayınlanan çalışmadan aktardığına göre rüyalar kişilik yapısı ve günlük yaşam deneyimleri üzerinden şekilleniyor.

Çalışma kapsamında, yaşları 18 ile 70 arasında değişen 287 katılımcıdan toplanan 3 bin 700’den fazla rüya ve uyanıklık deneyimi raporu analiz edildi. İki haftalık bir süreç boyunca gönüllüler yaşadıklarını kaydederken, araştırmacılar uyku kalitesi, bilişsel kalıplar, kişilik özellikleri ve psikolojik karakteristikler hakkında ayrıntılı veriler topladı. Ardından, katılımcıların günlük yaşamlarını ve rüyalarını nasıl tanımladıklarını analiz etmek için bir tür yapay zeka teknolojisi olan gelişmiş Doğal Dil İşleme (NLP) kullanıldı.

Sonuçlar, rüyaların tesadüften ziyade belirgin örüntülere sahip olduğunu gösteriyor. Rüyalar, içsel özelliklerle dış etkilerin birleşimini yansıtıyor. Gün içinde ilgisiz düşünceler arasında sık sık sıçrayan kişiler, çoğu zaman dağınık ve hızla değişen rüyalar bildirdi. Rüyalarını anlamlı görenlerse onları genellikle daha canlı ve içine çeken biçimde deneyimledi.

Dış olayların da rol oynadığı belirlendi. Araştırmaya göre, COVID-19 döneminde rüyalar daha yoğunlaştı ve çoğu zaman kısıtlama ile kapatılma temalarına odaklandı. Hayat normale döndükçe bu örüntüler zayıfladı, bu da rüyaların psikolojik durumumuzla birlikte değiştiğini düşündürüyor.

Çalışmanın başyazarı Valentina Elce, “Bulgularımız, rüyaların yalnızca geçmiş deneyimlerin bir yansıması değil, kim olduğumuz ve neler yaşadığımız tarafından şekillenen dinamik bir süreç olduğunu gösteriyor” dedi.

Kaynak: Gerçek Gündem

Böbrek Taşı Nedir?

Böbrek taşı, idrarda bulunan minerallerin kristalleşerek sertleşmesi sonucu oluşur. Bu taşlar böbrekte kalabilir ya da idrar yollarına doğru ilerleyebilir. Boyutları kum tanesi kadar küçük olabileceği gibi daha büyük boyutlara da ulaşabilir.

İdrarda Kan Neden Olur?

Böbrek taşı, hareket ederken idrar yollarının iç yüzeyini tahriş edebilir. Bu tahriş sonucunda:

İdrarda pembe, kırmızı veya kahverengi renk değişimi

Gözle görülmeyen ancak tahlilde çıkan kan (mikroskobik hematüri)

gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Belirtiler Nelerdir?

Her böbrek taşı belirti vermeyebilir. Ancak yaygın belirtiler şunlardır:

Bel ve yan bölgede ani ve şiddetli ağrı

İdrarda kan görülmesi

Sık idrara çıkma isteği

İdrar yaparken yanma

Bulantı ve kusma

Bazı durumlarda yalnızca idrarda kan görülmesi, taşın varlığına işaret eden tek belirti olabilir.

Böbrek Taşı Nasıl Düşer?

Özellikle 5 mm’den küçük taşlar çoğu zaman kendiliğinden düşebilir. Bu süreçte:

Bol sıvı tüketimi

Hareketli yaşam tarzı

Doktorun önerdiği ilaçların kullanımı

taşın düşmesini kolaylaştırır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

Şiddetli ve dayanılmaz ağrı

Ateş ve titreme

İdrar yapamama

Yoğun kanama veya pıhtı görülmesi

Bu belirtiler, taşın tıkanıklık yaptığı veya enfeksiyon geliştiği anlamına gelebilir.

Tekrar Oluşumu Nasıl Önlenir?

Böbrek taşı tekrar edebilen bir hastalıktır. Ancak bazı önlemlerle risk azaltılabilir:

1. Yeterli Su Tüketimi

Günde en az 2–2.5 litre su içmek, idrarın seyrelmesini sağlar ve taş oluşumunu engeller.

2. Tuz Tüketimini Azaltmak

Fazla tuz, idrarda kalsiyum atılımını artırarak taş riskini yükseltir.

3. Dengeli Beslenme

Aşırı protein tüketiminden kaçınılmalı

Ispanak, çikolata gibi oksalat içeriği yüksek besinler ölçülü tüketilmeli

4. Sitrat Kaynakları

Limon ve narenciye tüketimi, taş oluşumunu engelleyen sitrat seviyesini artırır.

5. Aktif Yaşam

Düzenli hareket, metabolizmayı destekler ve taş oluşum riskini azaltır.

İdrarda kan görülmesi her zaman ciddiye alınmalıdır. Ancak bu durumun en yaygın nedenlerinden biri olan böbrek taşı, özellikle küçük boyutlardaysa çoğu zaman kendiliğinden düşebilir. Doğru yaşam alışkanlıkları ve düzenli takip ile hem mevcut taşın düşmesi kolaylaştırılabilir hem de yeni taş oluşumunun önüne geçilebilir.

Unutulmamalıdır ki erken farkındalık ve doğru müdahale, böbrek sağlığını korumanın en önemli anahtarıdır.

Derya YAĞMUR 

ENAG da, nisan ayı enflasyon verisini duyurdu.

Nisan ayında aylık bazda yüzde 5,07, yıllık enflasyon ise yüzde 55,38 olarak açıklandı.

Dünya emekçileri ise savaşlar, devlet başkanlarına uzanan adam kaçırmalar, Ortadoğu’da görülmemiş katliamlarla 1 Mayıs’ı karşıladı. Yeni dedik ya;  Yeni Dünya Düzeninin havasına girip Yeni Türkiye sloganına kapılananların, dünyada devlet eliyle eşkıyalığın nerelere ulaştığını, herhalde son Latin Amerika operasyonları ve İran savaşıyla görüyorlardır. 

Yenilikleri destekleyeceğiz, öğrenmeye çalışacağız… Ancak itirazlarımızı eleştirilerimizi de yapacağız.

Nazım Hikmet’in “Ben ölen babamdan ileri, doğacak çocuğumdan geriyim.” Dizesini unutmadan; yeninin yol açtığı korkunç yabancılaşma çilesinden notlar çıkaralım.  Çok var ama şu emeğe boyanan 2026’nın da 1 MAYIS’ında benim üzerinde duracağım kavram “Mutluluk” olsun.

Mutsuzluğun nedenini kimse ruhlar aleminde aramasın!  Maddiyat meselesi… Ama öyle çok değil! Aç açıkta kalmayayım, çocuğum iyi eğitim alsın, işim gücüm olsun, eh bir de kısacık bir tatil iyi gider, insanımızın tüm beklentisi bu.

GENÇLERİN OMUZLARINDA O KADAR YÜK VAR Kİ…

Gençlerin popüler hale getirdiği “Hayaller Paris, Hayatımız Somali” adlı rap şarkı her şeyi anlatıyor. Artık işin bilimsel yanı da var.  Dünya Mutluluk Raporu diye bir belge hazırlanıyor. Türkiye bu raporlarda artık son sıralarda.  Rapor, kişi başına düşen gelir, sosyal destek, sağlıklı yaşam beklentisi, özgürlük, cömertlik ve yolsuzluk algısı gibi faktörlere dayanarak ülkeleri sıralıyor.

2024 Dünya Mutluluk Raporu’nda Türkiye, 156 ülke arasında 99. sırada yer aldı. 2023 raporunda ise 137 ülke arasında 106. sıradaydı.

İstatistik kurumu da 2024 Yaşam Memnuniyeti Araştırması yapmış. Buna göre, mutlu olduğunu belirten bireylerin oranı 2023’te yüzde 52,7 iken 2024’te yüzde 49,6’ya düştü. Devlete göre bile halkın yarısı mutsuz…

Mutluluğun resmini de arayan pek kalmadı. Mutlu azınlığın resmi zaten her yerde!

Cengiz ERDİL

Heykel Gece Yarısı Dikildi

Londra’nın merkezindeki işlek bir noktaya yerleştirilen heykel, elinde bayrak sallayan bir erkek figürünü tasvir ediyor. Bronz görünümlü bir kaplamaya sahip olan figür, dinamik duruşuyla dikkat çekerken; Banksy’nin imzası, heykelin kaidesinin hemen altına, sanatçının alışılagelmiş şablon (stencil) tarzıyla gizlenmiş bir şekilde yer alıyor. Görgü tanıkları ve güvenlik kamerası kayıtlarına dayandırılan bilgilere göre, heykelin gece yarısı operasyonuyla, yüksek görünürlüklü yelek giyen ve kendilerini belediye işçisi gibi tanıtan profesyonel bir ekip tarafından kısa sürede monte edildiği tahmin ediliyor.

Esere Dair Yorumlar

Figürün elindeki bayrağı sallama biçimi ve yüzündeki ifade, sanat eleştirmenleri tarafından farklı biçimlerde yorumlanıyor. Bazı uzmanlar bu çalışmayı, ulusal kimlik kavramına ve milliyetçiliğin modern dünyadaki yerine bir eleştiri olarak görürken; bazıları ise bayrağın üzerindeki detaylardan yola çıkarak eserin küresel protesto kültürüne ve sivil direnişe selam gönderdiğini savunuyor. Banksy’nin her eserinde olduğu gibi, bu heykelin de toplumsal kutuplaşmalara ayna tuttuğu ifade ediliyor.

Geçmişten Günümüze Banksy: Üç Boyutlu Çalışmalar ve Kimlik Arayışı

Banksy aslında heykel formuna yabancı bir isim değil. Sanatçı, 2005 yılında British Museum’a gizlice yerleştirdiği “Mağara Adamı ve Alışveriş Arabası” figürlü taş çalışmasıyla bu alandaki ilk büyük yankısını uyandırmıştı. 2015 yılında kurduğu “Dismaland” temalı parkta ise bozulmuş ve distopik Disney figürlerinden oluşan pek çok üç boyutlu esere yer vermişti. Yine 2017 yılında Beytüllahim’de açtığı “Walled Off Hotel” projesinde de çeşitli yerleştirme ve heykel tasarımları kullanmışti.

Banksy’nin Filistin Batı Şeria’daki 3 boyutlu çalışması. 

Sanatçının kimliğiyle ilgili gizem ise yıllardır süregelen davalar ve teorilerle canlılığını korumuştu. Özellikle 2024 ve 2025 yıllarında Banksy’nin gerçek isminin bir hukuk mücadelesi sırasında açıklanmak zorunda kalabileceğine dair iddialar ortaya atılmıştı. Hatta bazı mahkeme kayıtlarında Bristol kökenli Robin Gunningham isminin üzerinde durulmuş, ancak sanatçı cephesinden bu konuda hiçbir zaman resmi bir teyit gelmemişti.

Londra Yetkilileri Kaçak Yerleştirilen Eseri Ne Yapacak?

Londra polisi ve belediye yetkilileri heykelin kaldırılıp kaldırılmayacağı konusunda henüz net bir açıklama yapmadı. Ancak her zaman olduğu gibi, Banksy hayranları eserin sergilendiği noktaya akın ederek fotoğraflar çekmeye başladı. Sanatçı, eserin kendisine ait olduğunu sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı kısa bir paylaşımla doğrularken, çalışmanın adı veya amacı hakkında derinlemesine bir açıklama yapmaktan kaçındı.

Bilirkiş heyeti,  ÇED Raporu’nun  hatalarla dolu olduğunu, projede hiçbir kamu yararı olmadığını, projenin Atikhisar Barajı, orman ekosistemi ve yer altı suları için  tehditler içerdiğini ortaya koydu. 

Serçiler ile Terziler köyleri yakınlarında açılmak istenen ve “Karapınar Altın-Gümüş Madeni” olarak adlandırılan proje için 17 Eylül 2025 tarihinde, “ÇED OLUMLU” kararı verilmişti.  Sonrasında da bu kararın iptali için üç ayrı dava açılmıştı. Çanakkale Belediyesinin açtığı davaya Çevreci Belediyeler Birliği, TEMA ve 90 yurttaş müdahil olmuştu.

Çanakkale 1. İdare Mahkemesinde açılan davalar kapsamında, 13 Şubat 2026 tarihinde, bilirkişi keşif ve incelemesi kararı verildi. 

 Ziraat yüksek mühendisi, çevre yüksek mühendisi, iki orman yüksek mühendisi, meteoroloji mühendisi, jeoloji-hidrojeoloji mühendisi, maden mühendisi, iki harita mühendisinden oluşan 9 kişilik yetkilendirilmiş heyet; alanda ve ÇED Raporu’nda yaptığı inceleme sonucunda bilirkişi raporunu düzenleyerek mahkemeye sundu ve mahkeme bu yetkilendirme hakkında  davacılara bildirimde bulundu. 

Bilirkişi Raporu’nda, ÇED Raporu âdeta yerden yere vuruluyor. 

Her mühendislik alanı için ayrı ayrı değerlendirmelerin yer aldığı Bilirkişi Raporu’nun sonuç bölümde aşağıdaki ifadeler yer alıyor:

“Proje, yer altı suyu rejimini bozması, içme suyu havzası koruma alanında kalması ve kontrol edilemeyen kirlilik yayılımı riski nedeniyle temel koruma ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Projede sunulan teknik veriler ve jeolojik analizler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, projenin hayata geçirilmesinin son derece riskli olduğu ve çevresel güvenlik açısından dikkate alınması gereken ciddi jeolojik riskler barındırmaktadır. Ayrıca çok hareketli zemin (deprem riski), çok asidik kayaç (kimyasal risk),  çok geçirimli yapı (su kirliliği) ve çok dik topoğrafyanın (heyelan riski) varlığı ve projenin jeolojik, teknik ve bilimsel eksiklikler içermesi nedeniyle uygulanmasını kısıtlamaktadır. Bu veriler ışığında, kamu yararı ve çevre sağlığı öncelikli kılındığında projenin iptal edilmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır.”

Bilirkişi Raporu’nda “fauna” bölümü de çok çarpıcı

“Yine Atikhisar Barajı gibi önemli bir sulak alanda, gri balıkçıl ve pelikan dışındaki su kuşları için tespit dahi yapılmamıştır. Çeşitli kaynaklarda en az 40-50 su kuşunun yayılış gösterdiğinin bilindiği bu alanda, sadece iki türün tespit edilmesi de yine bu alanla ilgili  gözlemlerin yetersiz olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır.”

Bilirkişi Raporu’nun meteoroloji dışındaki tüm bölümleri; cevher yapısından dolayı asit maden drenajı olasılığı çok yüksek bu projenin ormanlar, tarım alanları, su varlıkları, biyoçeşitlilik açısından ciddi riskler oluşturduğunu ve bu alanda altın madenciliğinin yapılamayacağını ortaya koymaktadır.”

Cengiz ERDİL

Afet Koordinasyon Merkezi’nden (AKOM) gelen son hava tahminleri, hafta boyunca serin rüzgarların etkili olacağını bildiriyor.

Şehirde yeni haftanın büyük kısmında parçalı bulutlu ve zaman zaman kapalı bir gökyüzünün hâkim olması bekleniyor.

AKOM’dan yapılan açıklamaya göre, kuzeyden esecek rüzgârların etkisiyle sıcaklıklar 14 ile 17 derece arasında değişecek ve günler giderek serinleyecek. Pazartesi ve Salı günleri, yağış beklenmiyor ve hava genellikle açık olacak. Her iki günde de termometreler en yüksek 17 dereceyi gösterecek.

Çarşamba günü sıcaklıkların 19 dereceye çıkmasıyla haftanın en ılık günü yaşanacak. Ancak Perşembe günü termometreler yeniden düşüşe geçerek 14 dereceye kadar iniyor. Çarşamba günü kısmen daha ılıman ve parçalı bulutlu geçerken, Perşembe günü bulutluluk artacak.

Cuma gününden itibaren ise hava koşulları değişiyor. Gökyüzü yoğun bulutlarla kapanırken, 1 Mayıs Cuma hafif yağmur geçişlerinin görülmesi bekleniyor. AKOM, bu yağışların 3 ila 7 kilogram aralığında hafif düzeyde olacağına dikkat çekti. Haftanın son iş gününde sıcaklık en fazla 15 dereceye ulaşacak.

Cumartesi günü bulutlar dağılmaya başlıyor ve yağış şehri terk ederken, hava parçalı bulutlu ve serin bir şekilde devam edecek. Sıcaklığın ise tekrar 17 dereceye yükselmesi öngörülüyor.

NTV’de yer alan habere göre, Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra cihaza takılan SIM kart vasıtasıyla ağdan ilk sinyali alan kayıtsız telefonların kullanım süresi işlemeye başlıyor. 1 Ocak’tan itibaren bu haklarını kullanan vatandaşlar için süre sınırı geldi çattı. Cihaz sahiplerinin özellikle BTK’dan cep telefonlarına gelen uyarı SMS’lerindeki tarihleri baz alması gerekiyor.

Telefon sahiplerinin bir takvim yılında cihazlarını daha uzun süre açık tutabilmek için başvurduğu yöntemler de bu süreçte sıkı takibe alındı.

Fiziki SIM: Telefonun ilk yuvasına takılan hat ile cihaz 120 gün açık kalabiliyor.

e-SIM Çözümü: Yeni nesil telefonlarda yer alan e-SIM teknolojisi kullanıldığında cihaza ekstra 120 gün daha kazandırılarak toplam süre 240 güne (8 aya) çıkarılabiliyordu.

Süresi dolduğu halde e-Devlet kapısı üzerinden pasaport kaydı yaptırılmayan telefonlar, Türkiye sınırları içerisindeki mobil şebeke operatörlerinden sinyal alamayacak. Bu durumdaki cihazlar yalnızca Wi-Fi üzerinden internete bağlanabilecek ancak arama yapma ve SMS alma-gönderme özellikleri devre dışı kalacak.

IMEI KAYIT ÜCRETİ NE KADAR?

Telefonunu tamamen kapatılmaktan kurtarmak isteyenlerin ise ciddi bir maliyeti gözden çıkarması gerekiyor. Yurt dışından getirilen telefonların Türkiye’de yasal olarak kullanılabilmesi için yatırılması gereken 2026 yılı IMEI kayıt ücreti tam 54 bin 258 lira olarak uygulanıyor.

Bu yeraltı zenginliklerine bilinçle sahip çıkma meselesi değil… 20 yıldır sürdürülen vahşi madencilik uygulamaları, dağlarda, ovalarda, ırmak ve deniz kıyılarında var gücüyle sürüp gidiyor. Taş ocakları, beton için orman ve tarım arazisi yağması da işin cabası…

Bu yağmada en çok üzerine gelinen bölge Kuzey Ege oluyor. Çanakkale ve Balıkesir’in başı fena halde dertte. Malum Kazdağlarında binlerce ağaç yıllardan beri maden şirketlerince kesildi.

Şimdi sırada Kazdağlarının bitişik komşusu Madra Dağı var. Bu dağ silsilesi, Balıkesir’in İvrindi, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık ilçeleri ile İzmir ilinin Bergama ilçesi topraklarında yer alıyor.Hep daha çok orman alanı, hep daha çok toprak istiyen maden şirketlerinden biri de Madra Dağı’da yedi yıldan beri altın ve gümüş arıyor. Altın ve gümüş madeni için kapasite artışı isteyen şirket, bin 300 hektar alana daha göz dikti.

NELERE YOL AÇACAK?

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, bölge sakinleriyle birlikte kapasite artışına itiraz ettiklerini söyledi. 

Doğan’nın verdiği bilgiye göre; Bin 300 hektara yaklaşan orman arazisi siyanürlü maden sahasına dönüştürülecek. Ocak sahası 134 hektardan 353 hektara, yığın liç alanı 83 hektardan 257 hektara, yıllık üretim kapasitesi 7 milyon 760 bin tondan 15 milyon 500 bin tona çıkarılıyor. 

Madra Havzasının yeraltı suları bu yüzden tehdit altında. Madenin varlığı Madra Barajı’nın su rejimini de, Kozak Yaylasınındakiş hayvancılığı olumsuz yönde etkileyecek.

Kuzey Ege Havzası ile Susurluk Havzası arasında bulunduğundan dolayı maden iki farklı havzayı aynı anda zehirleme potansiyeline sahip. 250 bin ağacın kesilmesi içme suyu kaynaklarını da etkileyecek. 

Kazdağlarından sonra Madra Dağını da unutmayalım.

Cengiz ERDİL