ABD, Çin, Rusya, İngiltere, Avrupa, Hindistan, İran ve Körfez ülkeleri bu paylaşımın aktörleri.
Herkes kendi çıkarının peşinde.
Kalıcı dostluk yok, kalıcı düşmanlık yok.
İkili, üçlü ticari ortaklıklar kuruluyor, bozuluyor, yeniden kuruluyor. Trump’ın bir gün artırıp ertesi gün pazarlık konusu yaptığı gümrük tarifeleri bunun açık örneği.
ABD…
İçeride siyasi ve ekonomik baskılarla uğraşırken dünya liderliğini kaybetmek istemiyor.
Çin…
Üretim ve teknoloji üstünlüğünü büyütüyor. Ama henüz komünistler kapitalizmin mantığını kavrayabilmiş değiller hala komünist kafa ile bakıyorlar…
Rusya…
Enerji ve askerî gücüyle alan açıyor.
İngiltere…
Finans ve diplomasi ağlarını korumaya çalışıyor. Avrupa…
Kendi geleceğini arıyor.
Hindistan…
Yükselen yeni güç olarak masada yerini sağlamlaştırma peşinde…
İran…
Bölgesel ve enerji dengelerini etkiliyor.
Körfez ülkeleri…
Petrol zenginliğini teknolojiye ve küresel sermayeye dönüştürme telaşında…
Ama asıl büyük savaş henüz tam anlamıyla görünür değil.

Eski sermaye / yeni sermaye karşı karşıya…

Bir tarafta…
Petrol, doğalgaz, geleneksel sanayi ve klasik finans düzeni var…
Diğer tarafta…
Yapay zekâ, çip, robotik, veri merkezleri ve dijital ekonomi var.
Sermayenin yönü değişiyor. Yeni zenginler, yeni güç merkezleri ve yeni bağımlılıklar ortaya çıkıyor.

Peki bu dönüşümün faturası ne olacak?
Bakın, dünya devletleri trilyonlarca dolarlık borç taşıyor.
Şirketler borçlu…
Vatandaşlar borçlu…
Ekonomiler borçlu….
Yeni düzen kurulurken bu borçlar ne olacak?
Kim ödeyecek?
Kimlerin borçları yeniden yapılandırılacak
Kimlerin serveti korunacak?

Soru çok…
Çünkü yeni bir ekonomik sistem, eski borç düzeninin üzerine sonsuza kadar inşa edilemez.
Enerji yolları, ticaret koridorları, para sistemleri, teknoloji tekelleri ve finans kuruluşları yeniden şekillenirken asıl mücadele dünyanın servetini kimin kontrol edeceği üzerine yaşanıyor.

TÜRKİYE…
Türkiye bu tablonun tam ortasında. Ancak coğrafi konum tek başına yeterli bir güç değil. Teknoloji üretmeyen…
Sermaye biriktiremeyen…
Dış finansmana bağımlı kalan….
Ve ekonomik bağımsızlığını sağlayamayan bir ülke, başkalarının kurduğu masada ancak kendisine ayrılan yere oturur.

UYANALIM!
Evet, dünya değişiyor.
Sadece ülkelerin sınırları ve ittifakları değil, zenginliğin sahipleri de değişiyor.

Bugün bize siyasi tartışmalarla gösterilen gündemin arkasında çok daha büyük bir hesap var:
Enerjiyi kim kontrol edecek?
Teknolojiyi kim yönetecek?
Parayı kim basacak?
Borçları kim yönetecek?
Yeni dünyanın kazananları kim olacak?

Ve en önemlisi:
Dünya yeniden paylaşılırken zenginlik sahipleri mi değişecek, yoksa eski düzenin borçları yine halkların sırtına mı yüklenecek?
“Üretilen küresel borç ödenecek gibi değil “ …
Asıl görmemiz gereken mesele budur.
SONUÇ…
Savaş ve galipler olmadan yeni kuralları kim, nasıl koyacak?
Gördüğüm kadarıyla yeni düzende….
Çin üretim teknoloji,
ABD finans ve teknoloji,
Rusya doğal kaynak merkezi olacak.
AB böyle giderse dağılacak.
Küçük ülkeler egemenlik haklarından yani maliye politikası haklarından Vaz geçip yetkiyi Brüksel’e devretmedikleri sürece AB yaşayamaz.

Yeni düzen için önce borçlar silinecek. Bunun için ya yüksek enflasyon ya da yeni geniş bir savaş lazım….
Kişisel bir not ekleyeyim…
Dünyanın geçmişte tarihine baktığımızda gördüğümüz bir gerçek var.
Borçlar ve yeni düzen ancak kanla temizleniyor.
Belli ki, kan akacak…
Bu sözü ister manevi anlamlandüşünün ister kırmızı olarak…
Görünen bu. Değişimin özü kan…
Pandemi ile denediler, beceremediler…
Bakalım iş gelecekte nasıl olacak?

Celal PİR

Eskişehir’de şimdilerde kent ziyaretçilerinin uğramadan geçmediği semtin adıdır Odunpazarı. Ayağa kaldırılan ahşap evleri, müzeleri ve yerel lezzetlerin sunulduğu lokantalarıyla Eskişehir kimliğinin parlayan yıldızıdır. 50-60 yıl öncesine gidersek, böyle değildi Odunpazarı… Gerçekten de kışlık odun satan işyerleri falan vardı. Hemen üzerindeki Kurşunlu Cami ve külliyesi ise sadece yaşlıların uğradığı tarihi bir mekandı.

Burası Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait. Odunpazarı; efsane başkan Yılmaz Büyükerşen’in vizyonuyla tıpkı Safranbolu, Beypazarı gibi kimlik kazanınca; Kurşunlu Külliyesi de kıymete bindi. Vakıflar gerçekten burada çok doğrucu bir restorasyon yaptırdı( doğrucu diyoruz, ülkemizde onarılan tarihi yapıların başına neler geldiği malum!)

Odunpazarı Belediyesi de Tarihi Odunpazarı Evleri Bölgesi’ni canlandırma projeleri kapsamında, külliyenin çevre düzenlemesini ve binaların iç restorasyon çalışmalarını üstlenerek burayı kültür merkezine Lületaşı ve Ahşap Müzelerine, Cam Sanatları Merkezine dönüştürdü. Çevresinde deki atölyelerde de el sanatları eğtimi verilen atölyeler kuruldu.

BU ÜLKEDE İYİ İŞLERİN SONU GELİR 

Gel zaman git zaman; iyilik ve güzelliklerin birine battığına sık sık tanık olduğumuz ülkemizde, Vakıflar, kira bedeli aldığı belediyeden burayı boşaltmasını istedi.

 Eskişehir Odunpazarı Belediyesi, Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün gönderdiği tebligatın ardından Kurşunlu Külliyesi’ni boşalttı. Odunpazarı Kaymakamlığı, Külliye’nin kapısına kilit vurdu.Kursiyerler ve usta eğiticiler, Külliye’deki eşyalarını boşalttı.

Peki; Vakıflar ne istiyor? Öyle ya; tıkır tıkır kirasını aldığı yerleri ne yapacak?  Bu konuda hiç bir açıklama yapmıyor yüce bürokrasi… Böyle olunca, buraların bir yandaşa kiraya verileceği dedikodusu yükseliveriyor tarihi Odunpazarı semtinin üzerinde.  

2026 yılı Eskişehir yılı derken, kentin aldığı bu darbeye her kesimden tepki var.  Sanatçılar, esnaf ve meslek odaları  bu kararın külliyedeki canlı kültürel hayatı, turizmi ve bölgede ekmek kazanan esnafı olumsuz etkileyeceğini  belirtiyorlar

Külliye içerisinde yer alan ve Odunpazarı Belediyesi’nin düzenlediği uluslararası festivalle yıllar içinde oluşturulan Ahşap Eserler Müzesi de tahliye edilen yerler arasında.   

Müze binasına kilit vurulurken, içeride sanatçılara ait yüzlerce değerli ahşap heykel ve eserin ne olacağı meçhul.

KURŞUNLU KÜLLİYESİNİN TARİHÇESİ 

 Külliye, Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın vezirlerinden ve çoban Mustafa Paşa tarafından 1525 yılında yaptırıldı. Mimarının, Mimar Sinan’ın da hocası olan Alaeddin Acem Ali olduğu sanılıyor. İçerisinde cami, şadırvan, zaviye , aşevi, medrese ve kervansaray var.

 Yapının kubbesinin kurşun kaplamalı olmasından ötürü halk arasında “Kurşunlu” olarak biliniyor.

Cengiz ERDİL

Savcılığın, Ueno Bank’ın iflası ve kapatılması sürecine ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında eski Devlet Başkanı Pena’yı, “görevi kötüye kullanma” ve “kendi çıkarına yönetim” suçlamalarıyla suçladığı bildirildi.

Devlet Başsavcılığı binasına getirilen Pena, savcıların sorularını yaklaşık 3 saat boyunca yanıtladıktan sonra yeniden askeri polis gözetimine nakledildi.

Mahkeme, eski Devlet Başkanı Pena hakkında tutuklama tedbiri uygulanmasına hükmetti.

Özel konutunda 6 Kasım’da gözaltına alınan Pena, evinin önünde toplanan protestocuların yarattığı güvenlik riski nedeniyle ilk geceyi Başkanlık Muhafız Alayı’nda geçirmek zorunda kalmıştı.

Bu arada savcıların talebi üzerine, Ueno Bank’ın tasfiye sürecinin başlamasının ardından 3 Kasım’da istifa eden Paraguay Merkez Bankası (BCP) eski Başkanı Carlos Carvallo da cuma gecesi yetkililere teslim oldu ve tutuklandı.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini Binyamin Netanyahu’nun rakibi Gadi Eisenkot’a verdi. 67 milletvekilinin desteğini alan Eisenkot’un koalisyonu oluşturmak için 28 günü bulunuyor.

Yeni nesil parantezine alınca olay popülerlik kazanmış, gelenekselin dışına çıkmış, verileri akıllıca işleyip üst düzeye taşımış yaklaşım kastediliyor. Fakat ne hikmetse bu popülerlik, ürünü veya kurumu yukarı taşımadığı gibi aksine düzeyini aşağı doğru çekiyor.

Zaten çok eski zamanlardan beri yeni nesil öyle göklere çıkarılmaz, “zamane” sözcüğünde bile bir kınama hissedilir.
Yeni neslin ahlakı eleştirilir, değerlerden uzaklaşması sorgulanır, halen z kuşağına çamur atanlar, bu çocukları kendileri yetiştirmemişler gibi suçu yine çocuklara yüklüyorlar. Yarı çıplak gezen kızları, taşkın delikanlıları eleştirip duruyorlar. Madalyonun diğer yüzü, gençler de ebeveynleri beğenmiyor. Ortalıkta bitmeyen bir Badesu ve Berkecan kavgaları var.
Yeni nesil aile, yeni nesil ebeveynler ve bitmeyen çatışmalar. Yapay zeka çocuklarının hazımsızlıkları…

Aslında yetişkinlerin “Yeni nesil çok saygısız ve sorumsuz” yargıları insanlık tarihi kadar eski. Muhtemelen Cilalı Taş Devrinde de ebeveynler çocuklarına çemkirip duruyorlardı.
Çok geri gittik diyelim, Ahmet Haşim, ‘O Belde’ şiirinde bundan dem vuruyor;
“…. Melâli anlamayan nesle âşinâ değiliz.
Sana yalnız bir ince tâze kadın
Bana yalnızca eski bir budala
Diyen bugünkü beşer,
Bu sefîl iştihâ, bu kirli nazar,
Bulamaz sende, bende bir ma’nâ,…”

Kuşak çatışmaları, ekonomik zorluklar, ülkesel çaresizlikler derken herkes kendi çıkış yolunu arıyor. Psikolojik destek arayışlarına ek olarak bir de ruhsal detoksları tercih edenler var.

Ruhsal temizlik.

İşte bunlardan biri, bilinçaltı temizliği. Theta Healing ve Çekim Yasası gibi başlıklarla ele alınıyor.

Bunu uygulayan ve hararetle savunan taraftarlar var. Çocukluktan veya aileden kalan olumsuz kök inançların temizlenebileceğine inanıyorlar. Örneğin para bana nereden gelecek, yanlış coğrafyada doğmuşuz, sülalede kimin yüzü gülmüş ki gibi sabit fikirleri olanları alıyorlar, olumlama cümlelerini belletiyorlar, üstüne bir kaç doz da meditasyonla kişiyi pirupak ediyorlar. (Bu onların iddiası.)

Gelelim bunları eleştirenlere. Bu durumu bilim insanlarının ‘plasebo etkisi’ veya ‘sahte bilim’ (pseudoscience) değerlendirmesi olarak görüyorlar. Bu spiritüel danışmanların uygulamalarına da “modern keriz silkelemesi” diyorlar. Ben demiyorum, onların söylemi…

Bir kesim de var ki, bu ruh arınması aktivitesinin tasavvufla olabileceğini ileri sürüyorlar.

Bu eylemleri yaşam biçimi haline getirmiş kişiler önemli hedefin “aurayı korumak” olduğunu belirtiyorlar. Bunu artık o kadar içselleştirmişler ki, ofislerinde “Bugün çok freşim ama aurama bir baksana”, “senin auran kızarmış” gibi diyaloglarını duyanların şaşkınlığı. İçlerinin fesat olmasından kaynaklı. Yoksa onlar bedenin çevresini saran hareden söz ediyorlar.

Zihinsel arınma.

Zihinsel arınma ve dijital arınma için akşam yatmadan önce telefonun bildirimlerini kapatmak ve videoları izlememek öneriliyor. Zihni zehirliyormuş. Aralıklı oruç, mekansal sadeleşme de öneriler arasında. Hatta işi ileriye götürüp “Yedi nesil geriye arınma” gibi spiritüel kamplara katılanlar var.

Herkesin kendi meşrebince bir arınmaya girmesinde bir sakınca yok. Yeter ki büyük meblağlarla “silkelenmelerle”savrulmasınlar.
Bir uzmanın söylediği, benim de aklıma yattı. Her on yılda bir güncelleme geliyormuş bedenimize, karakterimize. Yeni ben güncellemesi. Sevdim bunu. Fakat hangi sürümü kullanıyorum, henüz bilmiyorum. Araştıracağım…

Füsun ALTINOK

KENTTEKİ YAN SANAYİ ZORA GİRDİ

Eskişehir sanayisi ve ekonomisinin ana omurgalarından biri olan Koç grubuna ait Arçelik Buzdolabı Fabrikası  50 yaşında bir sanayi kuruluşu… Üretime 1975 yılında başladı. Kent için hayati önemi var.  Son iki yıldır sorunlarla boğuşan tesiste yaşanan üretim düşüşleri ve işten çıkarmalar, zincirleme bir etkiyle tüm kente yayılma potansiyeline sahip.

Eskişehir fabrikasında son bir yılda  belirli periyotlarda 150’şerli ve ardından yüzlerce kişiyi bulan gruplar halinde işten çıkarmalar yapıldı. Sadece işçiler değil, tesislerde beyaz yakalı çalışanlardan da işini kaybedenler oldu.

Arçelik’teki küçülme kentte yan sanayiyi de olumsuz etkiledi. Organize sanayi bölgelerinde Arçelik’e iş yapan 57 sanayi kuruluşu var. Ayrıca yüzlerce esnaf fabrikadan iş alıyor. Mesela taşımacılık kooperatiflerinde Arçelik’e bağlı taşımalarda yüzde 30 azalma oldu. Kamyon ve kamyonetler  sanayi bölgelerindeki otoparklarda iş bekliyor.  

Halen stokları ağzına kadar dolu olan Eskişehir Arçelik Fabrikası, tam kapasite çalıştığı dönemlerde günde ortalama 15.000 ila 18.000 adet buzdolabı üretme kapasitesine sahip, dünyanın en büyük tek çatı altındaki buzdolabı tesislerinden… Fabrikanın toplam yıllık buzdolabı üretim kapasitesi 4 milyon adedin üzerinde… Pazar daralması ve  yüksek enflasyon nedeniyle tesisler vites küçülttü.  Günlük yaklaşık  yüzde 40  üretim kaybı yaşandığı tahmin ediliyor.

YA KAPANIRSA…

Arçelik gibi dev bir sanayi kuruluşunun sarsılması veya olası bir kapanma senaryosu, Eskişehir ekonomisinde derin kırılmalara yol açacağı belirtiliyor. Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren onlarca plastik, metal, ambalaj, kablo ve lojistik firması doğrudan Arçelik’e bağımlı çalışıyor.

Ana fabrikadaki üretim düşüşü ve küçülme, yan sanayi tesislerinde siparişlerin bıçak gibi kesilmesine neden olacak.  Bu firmaların da kitlesel işten çıkarmalara gitmesi ya da iflas riskiyle karşılaşması asıl büyük tehlike…

Haber: Cengiz ERDİL

Kongre Üzerindeki Kontrol Tehlikede

Sandıklarda oy kullanma ülkenin doğu bölgelerinre Türkiye saatiyle 13.00-14.00 civarında başlıyor. Batıdaki sandıklar ise Türkiye saatiyle 17.00 saatlerinde seçmenleriin oylarına açılıyor. 

Ara seçimler, Temsilciler Meclisi’ndeki tüm koltuklar ile Senato’daki kritik sandalyelerin sahiplerini belirlemekle kalmıyor, aynı zamanda Washington’daki güç dengelerini de kökten sarsmaya hazırlanıyor. Trump’ın muhalifi Demokratlar, artan halk tepkisini ve başkanlık politikalarına yönelik hoşnutsuzluğu arkalarına alarak Kongre’nin kontrolünü ele geçirmek için güçlü bir kampanya yürütüyor. Özellikle artan enflasyon ve dış politika gelişmelerinin yarattığı yorgunluk, Cumhuriyetçi Parti’nin parlamentodaki üstünlüğünü korumasını zora sokuyor.

Orta Doğu Politikaları ve Ekonomik Yükler Seçim Sahnesinde

Seçmen tercihlerini şekillendiren en önemli unsurların başında, aylardır süren Orta Doğu’daki çatışmaların global ekonomiye ve akaryakıt fiyatlarına yansıyan maliyetleri geliyor. Başkan Trump’ın izlediği dış politika ve operasyonlar, benzin fiyatlarının tırmanmasına yol açarken, seçmenlerin günlük yaşam maliyetlerindeki artıştan duyduğu rahatsızlık sandıkta muhalefete yarayan başlıca faktörler arasında yer alıyor. Trump ise ekonomik yüklerin geçici olduğunu savunarak güvenlik politikalarını ön planda tutsa da bu mesajın tabanda karşılık bulması giderek zorlaşıyor.

Sonuçlara Dair Beklentiler ve Tahminler. Seçmen Cezalandıracak mı?

Kamuoyu yoklamaları ve saha analizleri, Demokratların Temsilciler Meclisi’nde hâkimiyet kurma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, Senato yarışının ise başa baş bir mücadeleye sahne olacağını gösteriyor. Cumhuriyetçilerin elinde bulundurduğu devasa kampanya bütçesi ve fon gücü bir denge unsuru yaratmaya çalışsa da, bağımsız seçmenlerin büyük bir kısmının yönetimi cezalandırma eğiliminde olması dengeleri değiştirebilecek kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Yürütmenin Gücü ve Olası Senaryolar

Seçim sonuçlarının Trump’ın aleyhine sonuçlanması ve Demokratların Kongre’nin kontrolünü devralması durumunda, Beyaz Saray’ın yasama gücü ciddi ölçüde kısıtlanacak. Kongre’nin denetim yetkisini eline geçirmesi, Trump yönetimine yönelik yoğun soruşturmaların önünü açabileceği gibi, kalan görev süresi boyunca başkanın iç ve dış politika uygulamalarını neredeyse imkansız hale getirebilir. Bu durum, yürütme erkinin Kongre karşısında zayıflamasına ve siyasi tıkanıklıkların yaşanmasına yol açacak.

Trump’ın Müttefiki Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Yönelik Siyasi Etkiler

Washington’da zayıflayan bir başkanlık pozisyonu, Türkiye-ABD ilişkilerinde ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yürütülen diplomatik müzakerelerde Trump’ın elini zayıflatabilir. Kongre’nin denetim mekanizmalarının muhalefetin eline geçmesi, Türkiye’ye yönelik stratejik kararların, savunma projelerinin ve ikili ilişkilerin Kongre engeline takılma riskini artıracak; böylece Türk dış politikası açısından Washington’daki karar alma süreçlerinde daha pürüzlü ve denetimli bir dönemin kapısı aralanabilecektir.

İstanbul, 7 Kasım Cuma gününden başlayarak soğuk havanın etkisine girecek .

Bu durumun günlerce süreceği öngörülüyor.

Açıklanan son verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2,58 artış gösterdi. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak kayıtlara geçti.
Bağımsız araştırmacıların kurduğu ENAG da Ekim ayı enflasyon verilerini açıkladı.

ENAG, Ekim ayında aylık bazda yüzde 2,68 oranında enflasyonu açıklarken, yıllık enflasyonu ise yüzde 45,12 şeklinde açıkladı.