Okurlara bir soru sorarak başlayayım. Türkiye’nin köyleri olmayan tek ilçesi var. Bu ilçe neresidir? sorunun yanıtı; Bozcaada… Ege Denizi’nde adeta yıldızlar gibi dağılan adalardan sadece ikisinde bayrağımız dalgalanır. Bozcaada ve Gökçeada…
Çanakkale’ye bağlı Bozcada’nın yüzölçümü 37 kilometrekare. Anakaraya uzaklığı 6 kilometre. 2025 yılı verilerine göre ilçe nüfusu dört bin civarında. Yaz mevsiminde bunun 2-3 katını düşünebilirsiniz. 3 bin yıl önce Truva Savaşı’nda Yunanların filosunu sakladığı adadan sözediyoruz. Öylesine değerli yani…
TRT Muhabiri olarak 80’li yıllarda ODTÜ Sualtı Araştırmalarının takipçisi olmuş, ada plajlarında sualtı belgeseli çeken ekiplerin çalışmalarını haber yapmıştım. Bozcaada o zaman çok sakindi, şimdilerde ise “Doğal Sit Alanı” statüsüne rağmen, özellikle son yıllarda artan turizm baskısı ve kaçak, kaçak olduğu kadar da bir garip imar hareketleri Bozcaada’yı tehdit ediyor. Ayrıca son yıllarda ada RES’lerle (rüzgar gülleri) doldu. Kapitalizm adanın sert esen rüzgarlarından bile para kazanıyor.
BİR ADA NASIL KEMİRİLİR?
Bozcaada merkezindeki Rum ve Türk mahallelerinde geleneksel mimari yasaların gücüyle korunmuş olsa da, adanın iç kesiminde ve tarım arazilerinde barakamsı villalar var. Buna bağ kılıfıyla yapılaşma deniyor.
İmar mevzuatında tarım arazilerine bağ evi yapılmasına izin veren esneklikler, adada lüks villa veya butik otel projelerine dönüştürüyor. Beş dönüm arazin varsa; bağ evi adı altında bir yapı kondurabilirsin. Adada parsellere bölünerek yapılaşma baskısı böylece artıyor. Şimdi bu parsel oranının 10 dönüme çıkarılması isteniyor. Bakalım olacak mı?
Ayrıca Bozcaada’da tarım arazilerine, zeytinliklere ve bakir koyların çevresine izinsiz yerleştirilen tiny house, tekerlekli karavan ve çelik konstrüksiyon yapılar, altyapısız ve kaçak bir konaklama sektörü ortaya çıkardı. Adanın bakir kalması gereken Habbele, Sulubahçe ve Ayazma gibi koylarındaki işletmeler de halkın denizle buluşmasında sıkıntılara neden oluyor.
Adadaki büyük sorunlardan biri de tarihi limanda yapılması planlanan “Yat Yanaşma Rıhtımı” … Bu projenin deniz tabanına binlerce tondan fazla taş dolgusu gerektirdiği, deniz çayırlarını ve akıntıyı yok ederek limanı kokan bir iç denize çevireceği ve antik liman kalıntılarına zarar vereceği belirtiliyor.
Bozcaada’nın durum ve vaziyeti budur.
Cengiz ERDİL