Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında, Suudi Arabistan’a Türkiye’den askeri personel konuşlandırılmasına imkan tanıyacak bir tezkerenin parlamentoya sunulması planlanıyor. İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nden bir milletvekilinin çarşamba günü Reuters’a yaptığı açıklamaya göre, önce Mekke mutabakat zaptını onaylayan yasa teklifi Meclis’e sunulacak. Mekke Anlaşması TBMM’de onaylandıktan sonra Husilere karşı Suudilere yardım için asker gönderilmesini öngören tezkere parlamentoya sevk edilecek. Ankara, bu hamleyle, Husilerin artan saldırıları karşısında Muhammed Bin Selman tarafından yönetilen Suudi Arabistan’la ortak savunma taahhüdünü somut bir aşamaya taşımayı hedefliyor.
Mekke Antlaşması’nın Unsurları
Ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflardan birine yöneltilecek dış kaynaklı bir silahlı saldırının tüm üye devletlere yapılmış sayılmasını öngörüyor. NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye’nin de dahil olduğu bu pakt, tarafların egemenliklerini, bağımsızlıklarını ve toprak bütünlüklerini korumak amacıyla askeri iş birliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayi alanlarında ortak mekanizmalar kurmasını hedefliyor. Taraflar arasındaki stratejik iş birliğinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması ve ortak güvenlik çıkarlarının savunulması, ABD’nin talebi doğrultusunda varıldığı belirtilen antlaşmanın metninde temel prensip olarak yer alıyor.
Kaşıkçı Cinayeti ve Türkiye-Suudi Arabistan İlişkilerinin Dönüşümü
2018 2 Ekim’de Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nda vahşice katledilmesi iki ülke ilişkilerinde tarihin en büyük krizlerinden birine yol açmış, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan cinayetin en üst düzeyde talimatlandırıldığını belirterek Riyad yönetimini sert bir dille suçlamıştı. Bu yaklaşımlar, bir süre sonra Kaşıkcı cinayeti dosyasının Suudi makamlarına gönderilmesi ile değişmişti. Yine de iki ülke arasındaki soğukluk bir süre devam etmiş ancak son yıllarda Ankara ve Riyad arasında normalleşme süreci başlatılmıştı. Mekke Antlaşması ile en üst düzeyde sağlanan bu askeri ve stratejik mutabakat, geçmişteki derin siyasi ve hukuki gerilimlerin yerini pragmatik bir güvenlik ortaklığına bırakmıştı.
Arapların Anlaşmazlıklarına Karışmak ve İç Siyasetteki Tartışmalar
Ankara’nın Riyad ile imzaladığı savunma paktı çerçevesinde asker gönderme hazırlığı yapması, Türkiye iç siyasetinde ve dış politika kamuoyunda farklı değerlendirmeleri beraberinde getiriyor. Muhalefet çevreleri ve bazı uzmanlar, olası bir askeri konumlandırmanın Türkiye’yi Orta Doğu’daki ve İran yansılı grupların etkin olduğu Yemen sahasındaki çatışmaların tarafı haline getirebileceği yönünde endişelerini dile getirirken; iktidar kanadı ise atılan adımların bölgesel istikrarı koruma, ulusal güvenliği tahkim etme ve Türkiye’nin savunma sanayi kapasitesini uluslararası alanda güçlendirme hedefi taşıdığını savunuyor.