Filipinler’in güneyindeki Mindanao adası açıklarında, okyanus tabanında meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki devasa deprem bölgeyi beşik gibi salladı. İlk belirlemelere göre en az 32 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda binanın yıkıldığı ve sarsıntının ardından küçük çaplı tsunami dalgalarının oluştuğu bildirildi. Türkiye’de 6 Şubat 2023’te yaşanan ve ilk saatlerde binlerce can kaybına yol açan 7,8 büyüklüğündeki depremle kıyaslandığında, Filipinler’deki can kaybı oranının bu seviyede kalması, sarsıntının tamamen deniz altında gerçekleşmiş olmasından kaynaklanıyor.
Yıkımın Arkasındaki Gizli Tehlike: Heyelanlar
Depremin merkez üssünün denizde olması kıyı şeridindeki şehirleri doğrudan bir enkaz yığınına çevirmekten korumuş olsa da, sarsıntının karadaki etkisi oldukça şiddetli hissedildi. İlk ulaşan resmi bilgilere göre, ortaya çıkan can kayıplarının önemli bir bölümünün depremin tetiklediği heyelanlar sonucu yaşandığı anlaşıldı. Dağlık ve engebeli kırsal bölgelerde meydana gelen toprak kaymaları, çok sayıda evi yuttu ve arama kurtarma ekiplerinin yolları kapanan köylere ulaşmasını zorlaştırdı.
Tsunami Alarmı ve Tahliye Paniği
Sarsıntının hemen ardından Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi ve yerel yetkililer, kıyı bölgeleri için tsunami alarmı verdi. Deniz seviyesinde yaşanan ani değişimler ve oluşan küçük çaplı tsunami dalgaları nedeniyle sahil şeridinde yaşayan binlerce insan panik halinde yüksek kesimlere doğru kaçtı. Yetkililer, dalga boyutlarının beklenenden küçük kalmasıyla büyük bir felaketin eşiğinden dönüldüğünü belirtirken, halka bir süre daha kıyılardan uzak durma çağrısı yaptı.
Bölgenin Depremselliği: “Ateş Çemberi” Kuşağı
Filipinler takımyadaları, dünyada sismik hareketliliğin ve volkanik faaliyetlerin en yoğun olduğu “Pasifik Ateş Çemberi” adı verilen kuşakta yer alıyor. Bölge, tarih boyunca tektonik levhaların birbiriyle çarpışması sonucu çok sayıda yıkıcı depreme sahne oldu. Geçmişte de Mindanao ve çevresindeki adalar, benzer büyüklükteki depremlerle sarsılmış, deniz tabanındaki kırılmalar nedeniyle büyük tsunami felaketleri yaşanmıştı. Uzmanlar, bu son 7,8’lik depremin de bu aktif levha hareketlerinin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu ifade ediyor.
Kurtarma Çalışmaları
Depremin ardından bölgede büyüklüğü 5 ve 6’yı bulan çok sayıda artçı sarsıntı kaydedilmeye devam ediyor. Hükümet yetkilileri, elektrik hatlarının koptuğu ve haberleşmenin kesildiği ücra sivil yerleşim yerlerinde hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Hastanelere kaldırılan yüzlerce yaralının tedavisi devam ederken, enkaz ve toprak altında kalanlar için başlatılan arama kurtarma faaliyetlerine askeri birlikler de destek veriyor. Can kaybı sayısının, sarp bölgelere ulaşıldıkça artmasından endişe ediliyor.