Küresel enerji koridorunun kalbi Hürmüz Boğazı, bölgedeki diplomatik ve askeri gerilimin merkezine yerleşti. İran, ABD ile yürütülen müzakerelerde somut bir adım atılmadığı gerekçesiyle boğazı gemi trafiğine kapattığını duyururken; ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One uçağında yaptığı açıklamada sürecin çok iyi gittiğini ve barışa dair “oldukça iyi haberler” olduğunu belirterek tam tersi yönde bir tablo çizdi.
Hürmüz’de Yine Kilit Vuruldu
İran, iki haftalık ateşkes sürecinde varılan mutabakatın ABD tarafından ihlal edildiğini savunarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını açıkladı. Tahran yönetiminden yapılan resmi açıklamada, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz blokajını kaldırma sözünü yerine getirmediği, bu nedenle stratejik geçiş yolunun güvenliğinin artık garanti edilemeyeceği vurgulandı. İran, Washington’ın “ekonomik savaş” taktiklerini sürdürmesi halinde boğazdaki geçişlerin tamamen durdurulacağını bildirdi.
Hürmüz’ün Stratejik Önemi ve Mevcut Kriz
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, son haftalarda İran limanlarından kalkan tankerlerin ABD donanması tarafından durdurulup denetlenmesiyle bir barut fıçısına dönüşmüştü.
Geçici ateşkes sürecinde boğazın sivil trafiğe açılması planlanmıştı; ancak İran, limanlarından çıkan kendi gemilerinin hala engellendiğini ve uluslararası sularda taciz edildiğini iddia ediyor.
Trump’ın Mesajının Ayrıntıları
İran’ın sert hamlelerine ve boğazı kapatma kararına rağmen Başkan Donald Trump, Phoenix dönüşü uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada iyimserliğini korudu. Trump, “İran tarafıyla birçok konuda el sıkıştık, İran her şeyi kabul etti” diyerek barış anlaşmasının çok yakın olduğunu öne sürdü. Başkan, nükleer malzemenin (zenginleştirilmiş uranyum) ABD’ye nakli gibi en kritik başlıklarda bile mutabakat sağlandığını iddia ederek, sahadaki gerilimi bir “müzakere taktiği” olarak nitelendirdi.
İran “İyi Haberlere” Ne Diyor?
Trump’ın “iyi haberler” olarak nitelediği gelişmeler, İran tarafınca temkinli karşılanıyor. Tahran, uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılmasını kesinlikle reddederken, Washington barış sürecinin önümüzdeki hafta İslamabad’da yapılacak zirveyle taçlanacağını umuyor. Diplomatik kaynaklar, Trump’ın bu iyimser açıklamalarının iç politikaya yönelik bir “zafer ilanı” hazırlığı olabileceğine dikkat çekiyor.
Piyasalar, Petrol Fiyatları ve Hafta Başı Açılış Beklentileri
Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığı haberi ve Trump’ın çelişkili açıklamaları, piyasalarda büyük bir belirsizlik dalgası yarattı.
Petrol Fiyatları: Analistler, boğazın kapalı kalmaya devam etmesi durumunda Brent petrol fiyatlarının hafta başı açılışında varil başına %10 ile %15 arasında sert bir yükseliş yaşayabileceği uyarısında bulunuyor.
Piyasa Tepkisi: Yatırımcılar, Trump’ın “iyi haberleri” ile İran’ın “kapalı boğaz” gerçeği arasında yön bulmaya çalışırken, belirsizliğin devam etmesinin altın gibi güvenli limanlara talebi artırması bekleniyor. Hafta başındaki ilk işlemler, Orta Doğu’dan gelecek fiziksel sevkiyat haberlerine odaklanacak.