Abdurrahman YILDIRIM Kendisi negatif, sonuçları pozitif

0
146

Abdurrahman YILDIRIM/Gazeteci

Gazete

Kendisi negatif, sonuçları pozitif

Temmuz ayı bütçe verileri artan yurtiçi tüketimin normal düzeylere geldiğini ortaya koydu. Ancak bütçe henüz normalleşmedi. Çünkü bütçenin harcama tarafı bu yıl koronavirüs nedeniyle yüksek seyrediyor.

-Faiz hariç giderler içinde en büyük kalem olan cari transferler 30 milyar liradan 58.9 milyar liraya yükseldi ve yüzde 95.5 arttı. Doğal olarak bütçenin gelir tarafı güçlenmiş olsa da, yüksek açık sürüyor.

VERGİ GELİRLERİNDE % 30 ARTIŞ

-Verilere göre temmuzda bütçe harcamaları yüzde 39, faiz hariç giderler yüzde 42 arttı. Vergi gelirlerinin yüzde 30.3 artması ise harcamaları karşılamada yetersiz kaldı. Geçen yılın temmuz ayındaki 9.9 milyar liralık bütçe fazlası bu yıl 29.7 milyar liralık açığa dönüştü.

-Yurtiçi talebin güçlü seyrettiğini gösteren dolaylı vergilerden dahilde alınan KDV temmuzda yüzde 52, özel tüketim vergisi yüzde 80.5, ithalde alınan KDV yüzde 23, damga vergisi yüzde 18, harçlar yüzde 96.6 artış kaydetti. Vergi gelirleri, dolaylı vergilerin etkisinde son bir yılda yüzde 30 artarak 76 milyar liraya vardı.

YÜZDE 70’İ DOLAYLI VERGİ

Temmuz ayındaki güçlü artışla 7 aylık dönemdeki vergi gelirleri 412 milyar liraya ulaştı ve yüzde 12.5 büyüdü.

-Ekonominin küresel salgın nedeniyle sert daraldığı bir çeyreğe rağmen yüzde 12.5 vergi geliri artışında, iç talepteki hızlı toparlanmanın etkisi büyük. Nitekim temmuz ayı vergi gelirlerinin yüzde 70’i dolaylı vergilerden geldi.

-Bunda da otomotiv, gayrimenkul, beyaz ve kahverengi eşya ile mobilya piyasasında rekor satışlara ulaşılmasının etkisi fazla.

İÇ TALEBİ KÖRÜKLEDİ

-Bu açıdan bakıldığında negatif faizin elbette pek çok olumsuz etkisi var. Ama paranın harcamalara yönelmesinin bazı pozitif sonuçları da oluyor.

-Bu sonuçlardan biri iç talep yoluyla büyümeye destek vermesi. Bu desteğin haziran ve temmuz ayı istihdam verileri açıklandığında pozitif sonuçlarını görebiliriz.

-Yine negatif faizin etkisiyle temmuz ayında tüketim patlaması yaşanmasaydı bütçe açığı 30 milyar lirada tutulamayabilir ve muhtemelen 40 milyar liraya doğru veya üzerine çıkabilirdi. Negatif faizin iç tüketimi artırdığı, iç tüketimin de dolaylı vergileri yükselttiği bir gerçek. Vergi artışının temmuzda bütçeye güçlü bir destek verdiğini görüyoruz.

KUR VE FAİZ YÜKSELDİ, DURUM DEĞİŞTİ

– Mayıs ortası gibi başlayan ekonomideki normalleşmenin temmuz ayında konut ve otomobil gibi belirli sektörlerde tam bir coşkuya dönüştüğü açıklanan satış rakamlarından anlaşılıyor. Ancak bu tüketim ağustos ayı ile birlikte yavaşlıyor.

-Çünkü talep artışı krediye ve negatif faize dayalıydı. Temmuz sonundan başlayarak önce kur arttı, sonra faizler yükseldi. Kur artışı yüzde 7’yi bulurken, ticari kredi faizleri 2.8 puanlık artışla yüzde 11’e çıktı. Buna bağlı olarak kredilerdeki büyüme yeniden ivme kaybetmeye başladı. Önümüzdeki dönemde yurtiçi talebin de yavaşlayacağı tahmin edilebilir.

Abdurrahman YILDIRIM/Gazeteci

Abone Olmak İçin Tıklayınız

www.kentekrani.com 18 Ağustos 2020 12:35

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here